Samenvatting Burgerschap. Politieke en juridische dimensie. Les 1.

Burgerschap; Politieke en juridische dimensie
Les 1

Nederland, een rechtstaat
 Niet alleen de burger, maar ook de overheid moet de wet
gehoorzamen
 De basis is de bescherming van de bevolking tegen een
willekeurig optreden van de overheid
 Er is een Grondwet waarin staat hoe ons land bestuurd moet
worden en welke grondrechten burgers hebben
 Rechtsgelijkheid voor alle burgers
 Grondwetswijziging mag niet zomaar en moet voldoen aan eisen
 Openbaarheid van bestuur; het moet voor iedereen zichtbaar zijn
wat het bestuur doet

Klassieke grondrechten
 Deze proberen de vrijheidssfeer van individuen te waarborgen
 Gelijkheid van burgers
- vrijheid van meningsuiting
- vrijheid van drukpers
- vrijheid van godsdienst
- kiesrecht etc.

Sociale grondrechten
 Geven burgers en groepen in de maatschappij aanspraak op
overheidsbemoeienis
- recht op vrije keuze van arbeid
- vrijheid van onderwijs
- verbetering van het milieu
- bevordering volksgezondheid

Legaliteitsbeginsel
 Iemand mag alleen maar gestraft worden op grond van strafbepaling
die in de wetten staan

Trias Politica
 Scheiding van 3 machten (wetgevende, uitvoerende en rechterlijke
macht)

Wetgevende macht
 De Eerste en Tweede Kamer

Uitvoerende macht
 Ligt bij de regering (koning en ministers)
 Ambtenaren zien toe op de uitvoering van de wetten

Rechterlijke macht

,  Rechters
 Ze worden voor het leven benoemd
 Mogen bepaalde zaken niet behandelen
 Geen verantwoording af leggen aan de regering

De vierde macht
 De ambtenaren zijn personen die door de overheid zijn aangesteld
om overheidswerk te verrichten

Regels en wetten
 Gelijkheid creëren in wat wel en wat niet mag
 Mensen houden zich aan de norm hierdoor wat aangepast gedrag
wordt genoemd
 Onaangepast gedrag is als mensen zich anders gaan gedragen als
de wetten en regels niet meer houdbaar zijn
 Dit brengt positieve effecten met zich mee:
- bezinning op bestaande normen
- vraagtekens bij bestaande situaties
 Dit brengt ook negatieve effecten met zich mee:
- gedrag levert gevaar op voor de samenleving
- het gedrag kan anderen stimuleren om ook zo te gaan doen

Handhaving openbare orde
 Toestand waarin het openbare leven ongestoord verder kan gaan
 Gemeentelijk niveau; burgemeester
 Landelijk niveau; OM
- handhaving wetten
- opsporen strafbare feiten
- vervolging strafbare feiten
- tenuitvoerlegging strafvonnis

Strafbare feiten
 Overtreding: licht strafbaar feit
 Misdrijf: moreel onaanvaardbare gedragingen
 Voor elke overtreding geldt een eigen straf (boete, hechtenis, TBS
etc.)

Rechtscolleges
 Eigen specialisatie in de behandeling van strafbare feiten
 Kantongerecht
 Arrondissementsrechtbank
 Gerechtshof
 Hoge Raad
- officier van justitie, rechter, griffier zijn aanwezig

Soorten recht