Samenvatting Burgerschap. Politieke en juridische dimensie. Les 2.

Burgerschap; Politieke en juridische dimensie
Les 2

Staatsvorm Nederland
 Constitutionele monarchie met parlementair stelsel  de macht
wordt gedeeld door de koning, de ministers en het parlement
 Gebaseerd op en vastgelegd in de Grondwet  constitutie
 Democratie  volk mag zijn stem uitbrengen en kiest hoe de
samenleving eruit ziet
 Parlement (1e en 2e kamer) leiden de democratie in goede banen
 Staten Generaal
 Volkssoevereiniteit  de macht is afkomstig van de burgers, die
vertegenwoordigd worden door parlementariërs die ze zelf
hebben gekozen

Republiek
 Niet door erfopvolging
 President als hoofd

Communisme
 Gestreefd naar gelijkheid tussen alle mensen op alle gebied

Dictatuur
 Door één persoon bestuurd
 Alleenheerser
 Militaire junta  het leger heeft er de macht

Kenmerken parlementaire democratie
 Verantwoording schuldig aan de volksvertegenwoordiging
 Afspiegeling zijn van de bevolking
 Algemeen kiesrecht
 Meerderheid van stemmen bij beslissingen
 Mensen van minderheden tellen ook
 Rechtstaat
 Indirecte democratie  de bevolking regeert niet rechtstreeks
maar via een gekozen volksvertegenwoordiging

Werking van de parlementaire democratie
 Regering
- koning
- ministers
 Taken koning
- wetten ondertekenen
- leest de troonrede voor
- voorzitter van Raad van State
- bijdrage kabinetsvorming

,  Kabinet
- ministers
- staatssecretarissen
 Ministerraad
- overleg tussen ministers
 Tweede Kamer wordt gekozen door het volk
 Eerste Kamer wordt gekozen door Provinciale Staten

Controlerende rechten van de kamers
 Vragenrecht
 Interpellatierecht; recht om een minister vragen te stellen over
een bepaalde kwestie
 Enquêterecht
 Wetsvoorstellen aanvaarden of verworpen
 Moties aannemen

Medewetgevende rechten van de kamers
 Rechte van amendement; wetsvoorstellen wijzigen
 Initiatiefrecht
 Budgetrecht

Demissionair kabinet
 Motie van wantrouwen  aftreden en handelt daarbij de lopende
zaken politiek kleurloos af

Stappen indienen wetsvoorstel
 Wetsontwerpen worden gemaakt
 Raad van State geeft hier advies over
 Staten Generaal kan de ontwerpen goed of afkeuren
 Contraseign; minister ondertekent het wetsvoorstel ook
 Wet van kracht als hij gepubliceerd is in de Staats courant

Politieke stromingen komen voort uit ideeën om de samenleving in te
richten.
Nederland kent 3 grote stromingen

Confessionalisme; christendemocratie
 Naastenliefde/solidariteit
 Christelijk geloof als inspiratiebron
 Gespreide verantwoordelijkheid
 Rentmeesterschap; natuur en milieu beschermen
 Harmonie en samenwerking
 Organische maatschappij
 Zorgzame samenleving
 CDA, CU, SGP