Verbanden en relaties
Ontwikkeling van de oudheid
Personen Visies en typerende uitspraken Relaties
Socrates - Nativisme = het idee dat kennis is aangeboren - Hippocrates/Protagoras
- Rationalisme = het idee dat ons denk- of (Sofisten die ook mensen
redeneervermogen de enige bron van kennis is probeerde te begrijpen)
- Leermeester van Plato
Plato - Nativisme - Leerling van Socrates
- Rationalisme (dachten hetzelfde)
- Idealisme = het idee dat het ideale beeld in je hoofd
zit. Gaat ervan uit dat er geen fysieke werkelijkheid is
- “Geest als actief”
- Psyche zien als wagenmeneer
Aristoteles - Empirisme = het idee dat kennis wordt verkregen via - Leerling van Plato (dacht
zintuigelijke waarneming: observaties en classificatie andersom)
(taxonomie)
- Ordening van zielen
- “Geest is een leeg blad” (tabula rosa)
Alcandi - 10-tallige getallenstelsel - Namen ideeën van
Aristoteles over
Alhazen - Camera Obscura
Avicienna - “Kennis halen we uit de wereld en door introspectie” - Uitbreiding van Aristoteles
- Filters van introspectie (interne zintuigen): - Geïnspireerd door de
combinatie, verbeelding, geheugen, inschatting en rationele ziel
neiging
- The floating man gedachte experiment:
zelfbewustzijn
René - Dualisme = het idee dat de geest los staat van het - Had de verklaring van de
Descartes lichaam sensitieve ziel van
- “Er is 1 ziel” (in tegenstelling tot Aristoteles) Aristoteles
- “Ik kan alleen vertrouwen op mezelf”
- Platonisch: “Twijfel aan alles”
- Mechanische fysiologie = het idee dat je lichaam als
een machine werkt (stimulus – respons)
- Zoeken naar simple natures
- Wereld is gevuld met kleine deeltjes (fysica)
- Zag de wereld als extension (fysieke wereld) en
motion (beweging)
- Reflex = stimulus + respons
- Deductie > inductie
- “Epifyse (pijnappelklier) zet lichaam in beweging”
- Ziel is een interactief dualisme
Galileo - Soort gelijke ideeën als
, - Zag de fysieke wereld ook als extensie en beweging Descartes
- Primaire en secundaire kwaliteiten
John Locke - “Geest is passief” - Ondersteunde het idee van
- Mechanistische fysiologie: “Geest kan sensaties van mechanistische fysiologie
objecten waarnemen en reflecties vd geest tonen” - Beschreef de aard van
- Inductie > deductie menselijke kennis vanuit
- Ging uit van primaire en secundaire kwaliteiten een empirisch perspectief
- Tegen het idee dat kennis is aangeboren (Aristoteles)
- Automatische associaties = hoe vaker je een
associatie hebt geleerd, hoe sneller je reageert
- Complexe ideeën zijn combinaties van simpele
ideeën
Molyneux - Molyneux gedachte experiment - Ondersteunde de ideeën
- 3 soorten kennis (intuïtief, demonstratief, sensitief) van Locke
- Men associeert ideeën door continuïteit en similarity - Later uitgewerkt door Hume
Gottfried - “Geest is actief” - Tegen Locke’s denkwijze
Willhelm - Interactief dualisme over emperisme
Leibniz - Monaden: “doordat wij bestaan uit Monaden zou er - Aanhanger van nativisme
al kennis in onze geest zitten” perceptie (= (van Plato)
automatische associaties) /apperceptie (= bewuste
waarneming van perceptie)
- Noodzakelijke waarheden en minuscule
waarnemingen
Spinoza - Pantheïsme: “God is alles” - Leibniz combineerde dit in
Monaden
Leeuwenhoek - “Wereld bestaat uit laagjes van organismen”
David Hume - Bracht het empirisme en associationisme tot een - Groot fan van Locke over
extreem zijn idee van simpele en
- “ideeën die wij in ons hoofd hebben komen allemaal complexe ideeën
van buiten”
- Wet van associatie door contiguïteit (= dingen die
tegelijk of in een zelfde tijdsperiode voorkomen
worden met elkaar geassocieerd)
- Zag Causaliteit als gevolg van regelmatigheden in de
wereld en vond alleen in ons hoofd plaats
Immanuel - Zag causaliteit als een aangeboren eigenschap in - Niet eens met Hume
Kant onze geest - Idee van Aristoteles:
- ‘Er zijn 2 werelden”: noumenale en fenomenale “mensen hebben van nature
wereld intuïties over hoe ze de
- Zag Causaliteit als filter waardoor wij dingen wereld structureren”
waarnemen
- Innerlijke filter kun je niet onderzoeken - Hoort bij nativisme
- “Perceptie wordt bepaald door aangeboren intuïties”
, Bell & Muller - Wet van specifieke zenuwenergiën die stelt dat - Ging tegen Descartes in
iedere sensorische zenuw één enkel soort sensatie - Past bij mechanistische
overbrengt wereldbeeld
Muller - Levensenergie = energie die nodig is om te leven
- Vitalisme = het idee dat levende organismen - Helmontz weigerde hier in
doordrongen zijn met ‘levenskracht’ mee te gaan
Herman - Natuurkundige die zich bezighield met biologische - Student van Muller
Helmontz processen (en later ook psychologische) zoals - Tegenovergestelde van wat
sensatie en perceptie Muller zei over vitalisme
- Fysiologisch mechanisme = het idee dat je lichaam - Hij concludeerde hiermee
wordt aangestuurd door chemische processen dat er GEEN levensenergie
- Wet van behoudt van energie (conservation of nodig is
energie) = het idee dat er geen energie kan worden - Geïnteresseerd in de theorie
gecreëerd of vernietigd van Muller over de werking
- Onderzoek naar reactietijden: Ontdekte individuele van de zenuwen
verschillen - Visuele perceptie van
- Onderzoek naar de werking van het oog: sensatie ( = Alhazen en Descartes
elementen van bewuste ervaringen waarbij geen - Hoort bij empirisme (ging
voorafgaande ervaringen nodig zijn) en perceptie ( = tegen Kant in)
betekenisvolle interpretaties van sensatie)
- Ontdekte de blinde vlek
- “ervaring en leren zijn belangrijker bij perceptie” - Ging tegen Kant’s idee in
Du Bois- - Ontdekte dat zenuwen communiceren via - Samenwerken met
Reymond neurotransmitters Helmontz
- Ging tegen het vitalisme in
Young & - Konden op mechanistische wijzen kleur verklaren
Helmontz - Kleurperceptie (trichromatrisch kleurenzicht)
- Perceptuele adaptatie = zintuigen passen zich aan
Gibson - Visual cliff = de gedachte dat mensen van nature - Spreekt Helmontz tegen
diepteperceptie en afkeer voor gevaar hebben
Weber - Ondervond de Just noticeable difference (Webers
Law) = de minimale intensiteit die nodig is om 2
stimuli van elkaar te onderscheiden
- Absolute threshold = minimale intensiteit om iets
waar te nemen
- Ondervond dat mensen slecht zijn in het
onderscheiden van relatieve verschillen
Gustav - Hield zich bezig met psychofysicia = het onderzoeken - Geïnspireerd door de ideeën
Theodor van de relatie tussen fysieke intensiteit en ervaren van Weber
Fencher intensiteit van objecten - Helmontz en Fencher
- Logaritmische functie = de relatie tussen 2 onderzochten relaties tussen
variabelen waarbij de een sneller toeneemt dan de meetbare aspecten vd
ander fysieke wereld en hoe deze
Ontwikkeling van de oudheid
Personen Visies en typerende uitspraken Relaties
Socrates - Nativisme = het idee dat kennis is aangeboren - Hippocrates/Protagoras
- Rationalisme = het idee dat ons denk- of (Sofisten die ook mensen
redeneervermogen de enige bron van kennis is probeerde te begrijpen)
- Leermeester van Plato
Plato - Nativisme - Leerling van Socrates
- Rationalisme (dachten hetzelfde)
- Idealisme = het idee dat het ideale beeld in je hoofd
zit. Gaat ervan uit dat er geen fysieke werkelijkheid is
- “Geest als actief”
- Psyche zien als wagenmeneer
Aristoteles - Empirisme = het idee dat kennis wordt verkregen via - Leerling van Plato (dacht
zintuigelijke waarneming: observaties en classificatie andersom)
(taxonomie)
- Ordening van zielen
- “Geest is een leeg blad” (tabula rosa)
Alcandi - 10-tallige getallenstelsel - Namen ideeën van
Aristoteles over
Alhazen - Camera Obscura
Avicienna - “Kennis halen we uit de wereld en door introspectie” - Uitbreiding van Aristoteles
- Filters van introspectie (interne zintuigen): - Geïnspireerd door de
combinatie, verbeelding, geheugen, inschatting en rationele ziel
neiging
- The floating man gedachte experiment:
zelfbewustzijn
René - Dualisme = het idee dat de geest los staat van het - Had de verklaring van de
Descartes lichaam sensitieve ziel van
- “Er is 1 ziel” (in tegenstelling tot Aristoteles) Aristoteles
- “Ik kan alleen vertrouwen op mezelf”
- Platonisch: “Twijfel aan alles”
- Mechanische fysiologie = het idee dat je lichaam als
een machine werkt (stimulus – respons)
- Zoeken naar simple natures
- Wereld is gevuld met kleine deeltjes (fysica)
- Zag de wereld als extension (fysieke wereld) en
motion (beweging)
- Reflex = stimulus + respons
- Deductie > inductie
- “Epifyse (pijnappelklier) zet lichaam in beweging”
- Ziel is een interactief dualisme
Galileo - Soort gelijke ideeën als
, - Zag de fysieke wereld ook als extensie en beweging Descartes
- Primaire en secundaire kwaliteiten
John Locke - “Geest is passief” - Ondersteunde het idee van
- Mechanistische fysiologie: “Geest kan sensaties van mechanistische fysiologie
objecten waarnemen en reflecties vd geest tonen” - Beschreef de aard van
- Inductie > deductie menselijke kennis vanuit
- Ging uit van primaire en secundaire kwaliteiten een empirisch perspectief
- Tegen het idee dat kennis is aangeboren (Aristoteles)
- Automatische associaties = hoe vaker je een
associatie hebt geleerd, hoe sneller je reageert
- Complexe ideeën zijn combinaties van simpele
ideeën
Molyneux - Molyneux gedachte experiment - Ondersteunde de ideeën
- 3 soorten kennis (intuïtief, demonstratief, sensitief) van Locke
- Men associeert ideeën door continuïteit en similarity - Later uitgewerkt door Hume
Gottfried - “Geest is actief” - Tegen Locke’s denkwijze
Willhelm - Interactief dualisme over emperisme
Leibniz - Monaden: “doordat wij bestaan uit Monaden zou er - Aanhanger van nativisme
al kennis in onze geest zitten” perceptie (= (van Plato)
automatische associaties) /apperceptie (= bewuste
waarneming van perceptie)
- Noodzakelijke waarheden en minuscule
waarnemingen
Spinoza - Pantheïsme: “God is alles” - Leibniz combineerde dit in
Monaden
Leeuwenhoek - “Wereld bestaat uit laagjes van organismen”
David Hume - Bracht het empirisme en associationisme tot een - Groot fan van Locke over
extreem zijn idee van simpele en
- “ideeën die wij in ons hoofd hebben komen allemaal complexe ideeën
van buiten”
- Wet van associatie door contiguïteit (= dingen die
tegelijk of in een zelfde tijdsperiode voorkomen
worden met elkaar geassocieerd)
- Zag Causaliteit als gevolg van regelmatigheden in de
wereld en vond alleen in ons hoofd plaats
Immanuel - Zag causaliteit als een aangeboren eigenschap in - Niet eens met Hume
Kant onze geest - Idee van Aristoteles:
- ‘Er zijn 2 werelden”: noumenale en fenomenale “mensen hebben van nature
wereld intuïties over hoe ze de
- Zag Causaliteit als filter waardoor wij dingen wereld structureren”
waarnemen
- Innerlijke filter kun je niet onderzoeken - Hoort bij nativisme
- “Perceptie wordt bepaald door aangeboren intuïties”
, Bell & Muller - Wet van specifieke zenuwenergiën die stelt dat - Ging tegen Descartes in
iedere sensorische zenuw één enkel soort sensatie - Past bij mechanistische
overbrengt wereldbeeld
Muller - Levensenergie = energie die nodig is om te leven
- Vitalisme = het idee dat levende organismen - Helmontz weigerde hier in
doordrongen zijn met ‘levenskracht’ mee te gaan
Herman - Natuurkundige die zich bezighield met biologische - Student van Muller
Helmontz processen (en later ook psychologische) zoals - Tegenovergestelde van wat
sensatie en perceptie Muller zei over vitalisme
- Fysiologisch mechanisme = het idee dat je lichaam - Hij concludeerde hiermee
wordt aangestuurd door chemische processen dat er GEEN levensenergie
- Wet van behoudt van energie (conservation of nodig is
energie) = het idee dat er geen energie kan worden - Geïnteresseerd in de theorie
gecreëerd of vernietigd van Muller over de werking
- Onderzoek naar reactietijden: Ontdekte individuele van de zenuwen
verschillen - Visuele perceptie van
- Onderzoek naar de werking van het oog: sensatie ( = Alhazen en Descartes
elementen van bewuste ervaringen waarbij geen - Hoort bij empirisme (ging
voorafgaande ervaringen nodig zijn) en perceptie ( = tegen Kant in)
betekenisvolle interpretaties van sensatie)
- Ontdekte de blinde vlek
- “ervaring en leren zijn belangrijker bij perceptie” - Ging tegen Kant’s idee in
Du Bois- - Ontdekte dat zenuwen communiceren via - Samenwerken met
Reymond neurotransmitters Helmontz
- Ging tegen het vitalisme in
Young & - Konden op mechanistische wijzen kleur verklaren
Helmontz - Kleurperceptie (trichromatrisch kleurenzicht)
- Perceptuele adaptatie = zintuigen passen zich aan
Gibson - Visual cliff = de gedachte dat mensen van nature - Spreekt Helmontz tegen
diepteperceptie en afkeer voor gevaar hebben
Weber - Ondervond de Just noticeable difference (Webers
Law) = de minimale intensiteit die nodig is om 2
stimuli van elkaar te onderscheiden
- Absolute threshold = minimale intensiteit om iets
waar te nemen
- Ondervond dat mensen slecht zijn in het
onderscheiden van relatieve verschillen
Gustav - Hield zich bezig met psychofysicia = het onderzoeken - Geïnspireerd door de ideeën
Theodor van de relatie tussen fysieke intensiteit en ervaren van Weber
Fencher intensiteit van objecten - Helmontz en Fencher
- Logaritmische functie = de relatie tussen 2 onderzochten relaties tussen
variabelen waarbij de een sneller toeneemt dan de meetbare aspecten vd
ander fysieke wereld en hoe deze
