Hoofdstuk 3 : organische verbindingen met zuurstof – hoe dit instuderen?
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) De hetero-atomen binnen de organische chemie kunnen opsommen.
Zuurstof O
Stikstof N
Zwavel S
Halogenen (Cl, I, F, Br)
2) De elektronenconfiguratie van zuurstof kunnen weergeven.
8 e- verdeeld over: 1s2 2s2 2px2 2py1 2pz1 (= 6 valentie e-)
K-schil L-schil
3) Kunnen situeren hoe alcoholen, ethers, aldehyden, ketonen, carbonzuren en ethers opgebouwd zijn in functie
van hun binding met zuurstof.
Binding met zuurstof Functionele groep
C–O–H Alcoholen
C–O–C Ethers
C=O Ketonen en aldehyden
C–O–O–H Carbonzuren
C–O–O–C Esters
4) Kunnen verklaren waarom zuurstof een elektronegatief element is.
Door deze elektronparen is zuurstof elektronegatief
zuurstof trekt elektronarme atomen aan (bv H-atoom)
5) TABEL 5 pagina 4 kennen! Naamgeving Alcoholen
Naamgeving Alcoholen: Regel 1
Zoek de langste keten, met hierbij de overeenkomende alkaannaam. OH-groep heeft voorrang.
Nummer de keten waarbij de OH-groep een zo’n laag mogelijk nummer krijgt.
Uitgang: -ol De naam wordt plaatsnr. OH-groep-alkanol
Naamgeving Alcoholen: Regel 2
Als er meer dan 1 OH-groep voorkomt, dient men het aantal aan te duiden met een telwoord
(di, tri, tetra, …)
1
, Naamgeving Alcoholen: Regel 3
Indien er in een alcohol één of meerdere dubbele bindingen voorkomen,
krijgt de OH-groep(en) nog steeds voorrang op de dubbele binding(en)
Naamgeving Alcoholen: Regel 4
Bij cyclische alcoholen wordt dezelfde redenering gevolgd als bij de acyclische alcoholen.
De OH-groep(en) krijg(en) voorrang op de dubbele binding(en).
6) Alcoholen kunnen indelen in primaire, secundaire en tertiaire alcoholen
+ dit eenvoudig kunnen voorstellen en herkennen.
Primaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom die zelf gebonden is aan 2 H-atomen
De keten is onvertakt (lineair)
Secundaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom die zelf gebonden is aan 1 H-atoom
De keten is vertakt (lineair), er zijn twee koolstofketens
Tertiaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom dat geen H-atoombinding heeft
De keten is vertakt (lineair), er zijn drie koolstofketens
2
1. Enkele vragen aangaande de leerstof
1) De hetero-atomen binnen de organische chemie kunnen opsommen.
Zuurstof O
Stikstof N
Zwavel S
Halogenen (Cl, I, F, Br)
2) De elektronenconfiguratie van zuurstof kunnen weergeven.
8 e- verdeeld over: 1s2 2s2 2px2 2py1 2pz1 (= 6 valentie e-)
K-schil L-schil
3) Kunnen situeren hoe alcoholen, ethers, aldehyden, ketonen, carbonzuren en ethers opgebouwd zijn in functie
van hun binding met zuurstof.
Binding met zuurstof Functionele groep
C–O–H Alcoholen
C–O–C Ethers
C=O Ketonen en aldehyden
C–O–O–H Carbonzuren
C–O–O–C Esters
4) Kunnen verklaren waarom zuurstof een elektronegatief element is.
Door deze elektronparen is zuurstof elektronegatief
zuurstof trekt elektronarme atomen aan (bv H-atoom)
5) TABEL 5 pagina 4 kennen! Naamgeving Alcoholen
Naamgeving Alcoholen: Regel 1
Zoek de langste keten, met hierbij de overeenkomende alkaannaam. OH-groep heeft voorrang.
Nummer de keten waarbij de OH-groep een zo’n laag mogelijk nummer krijgt.
Uitgang: -ol De naam wordt plaatsnr. OH-groep-alkanol
Naamgeving Alcoholen: Regel 2
Als er meer dan 1 OH-groep voorkomt, dient men het aantal aan te duiden met een telwoord
(di, tri, tetra, …)
1
, Naamgeving Alcoholen: Regel 3
Indien er in een alcohol één of meerdere dubbele bindingen voorkomen,
krijgt de OH-groep(en) nog steeds voorrang op de dubbele binding(en)
Naamgeving Alcoholen: Regel 4
Bij cyclische alcoholen wordt dezelfde redenering gevolgd als bij de acyclische alcoholen.
De OH-groep(en) krijg(en) voorrang op de dubbele binding(en).
6) Alcoholen kunnen indelen in primaire, secundaire en tertiaire alcoholen
+ dit eenvoudig kunnen voorstellen en herkennen.
Primaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom die zelf gebonden is aan 2 H-atomen
De keten is onvertakt (lineair)
Secundaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom die zelf gebonden is aan 1 H-atoom
De keten is vertakt (lineair), er zijn twee koolstofketens
Tertiaire alcoholen
OH-groep gebonden aan C-atoom dat geen H-atoombinding heeft
De keten is vertakt (lineair), er zijn drie koolstofketens
2
