ECONOMIE
(KOSTENEFFECTIVITEIT)
Blok 5, Technologie en innovatie
4 NOVEMBER 2019
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
Beleid en Management van de Gezondheidszorg
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Inhoud
Colleges + Tutorgroepen Economie (Kosteneffectiviteit) ................................................................... 2
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker) ...................................................... 2
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker) ............................................................................................... 3
5.3.5 College: KEA, modelstructuur en parameters (L. Bakker) .......................................................... 6
5.4.2 Tutorgroep: KEA, scoping en model ........................................................................................... 9
5.5.2 College: Kosteneffectiviteitsanalyse (K. Redekop) ................................................................... 12
5.6.2 Tutorgoep: KEA, kosten en effecten......................................................................................... 15
5.6.5 College: Onzekerheid (K. Redekop) .......................................................................................... 18
5.7.3 Tutorgroep: Onzekerheid en berekeningen in Excel ................................................................ 20
Literatuur Economie (Kosteneffectiviteit) ............................................................................................. 21
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker) – 3 artikelen ............................... 21
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker) – 4 artikelen ........................................................................ 25
5.3.5 College: KEA, modelstructuur en parameters (L. Bakker) – 3 artikelen ................................... 28
5.4.2 Tutorgroep: KEA, scoping en model – 1 artikel ........................................................................ 31
5.6.5 College: Onzekerheid (K. Redekop) – 1 artikel ......................................................................... 31
Pagina 1 van 31
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Colleges + Tutorgroepen Economie (Kosteneffectiviteit)
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker)
RUTTEN (2010), MAAS (2010), PIETZSCH (2008)
Leerdoelen:
- Beschrijven waarom kosteneffectiviteitsanalyses nodig zijn alsmede de beperkingen inzichtelijk maken;
- Beargumenteren hoe en waarom vroege kosteneffectiviteitsanalyses door ontwikkelaars toegepast moeten
worden.
De Da Vinci Robot is een manier voor minimaal invasieve chirurgie. Er is veel discussie over de juist
toepassing. Voornamelijk wordt het gebruikt in de urologie en gynaecologie. De voordelen zijn
onzeker in beide toepassingen en bij gynaecologie zijn de voordelen ook beperkt. Er zijn hoge kosten
voor de robot.
Er worden te weinig prostaat kanker operaties uitgevoerd per ziekenhuis en landelijk om tot het
break even punt te komen.
Uitdagingen van Da Vinci Robot in de praktijk:
- Discussie over de effectiviteit
- “ over welke toepassingen veilig zijn
- “ over de hoge kosten
- Toenemende vraag naar kritische
evaluaties van nieuwe technologieën
Effectiviteitsanalyses op verschillende niveaus:
- Micro: individuele zorgprofessional
- Meso: ziekenhuis niveau
- Macro: nationaal/regionaal
Kosteneffectiviteit Da Vinci Robot? Twee visies:
1. Bij robot-geassisteerde laparoscopische operaties was er sprake van een langere
operatieduur en toegenomen kosten, terwijl er gen beter operatieresultaat werd bereikt
2. Bij optimaal gebruik van robotchirurgie hoeven de kosten in de urologie niet hoger te zijn,
kan kwalitatief betere zorg worden geleverd en duurt de operatie niet langer; daarnaast
worden de grote voordelen voor de ergonomie van de chirurg, de kosten en veiligheid van de
opleiding weinig benadrukt
De KEA wordt vaak pas gedaan na de ontwikkeling van een product. Het nadeel hierbij is dat de prijs
al bepaald is en het product al volledig ontwikkeld. Je wilt dit dus in een eerder stadium doen.
Hierdoor krijg je eerder een idee wat de kosten gaan zijn of welke resultaten moeilijker zijn om te
halen en wat de consequenties hiervan zijn.
De KEA wordt dan nogmaals herhaald na de ontwikkeling.
Beoordeling van de potentiële impact van een medische technologie gedurende ontwikkeling wat
betreft: veiligheid, effectiviteit, patiënt-uitkomsten en economische aspecten.
Het doel hiervan is om de ontwikkelaars en investeerders te ondersteunen in hun besluitvorming.
Pagina 2 van 31
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Collingridge dilemma: de impact van een technologie is onzeker tot gebruik in de praktijk. Helaas is
het aanpassen van de technologie dan vaak onmogelijk. Vroege KEA pakt dit probleem (gedeeltelijk)
aan. → soms beperkt bewijs van effectiviteit.
Hoe kunnen we genoeg robots verkopen om de investering terug te verdienen? → ontwikkeling kan
worden beïnvloed.
Tijdens de ontwikkeling bijvoorbeeld:
- Maximale realistische prijs van de robot identificeren
- Maximale duur van de operatie schatten
- Prijs schatting maken voor wegwerp opzetstukken
En hier het ontwerp op aanpassen.
Artsen hebben geen prikkel om rekening te houden met de kosten van een nieuwe technologie. Voor
ontwikkelaars is dit een prikkel om niet kosteneffectieve interventies te ontwikkelen.
Het succes van een technologie wordt door meer bepaald dan alleen kosteneffectiviteit.
Health Technology Assessment (HTA)
- Multidisciplinair (medisch, sociaal, ethisch, juridisch, organisatorisch en economisch)
- Uitgebreide advies mogelijkheden voor gezondheidszorg beleid
Key messages
- KEAs belangrijk voor het nemen van investeringsbeslissingen
- Vroege KEAs geven een schatting van de potentie van een nieuwe technologie
- Een vroege KEA kan ontwikkelaars adviseren en ontwikkeling beïnvloeden
- Er kunnen meerdere redenen zijn om ontwikkeling voort te zetten ondanks een ongunstige
kosteneffectiviteit
Mogelijke tentamenvraag: onderbouw waarom een vroege KEA nodig is voor jouw situatie/product.
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker)
BUISMAN (2016), KOOPMANS (2008), IJZERMAN (2011), GREAVES (2018)
Leerdoelen:
- De methode voor het uitvoeren van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse beschrijven;
- De scope van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse bepalen mbv de PICO-methode en deze beargumenteren;
- Een inventarisatie maken van de beschikbare data voor het uitvoeren van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse;
- De beperkingen van de gebruikte data beargumenteren.
Ontwikkeling
- Fundamenteel onderzoek: nog veel in het lab, niet toegepast op een casus/mensen/dieren
- Onderzoek naar ziekteprocessen en biologische processen
- Potentiële oplossingen voor biomedische problemen
- Soms al een schatting van de potentiële impact
- Translationeel onderzoek: wat voor mogelijke toepassingen zijn er? Soms wordt een product
al ontwikkeld met bepaalde toepassing, maar niet altijd (Da Vinci robot)
- Proof of Principle, ontwikkeling van prototypes, blueprints etc.
- Concurrentie, verwachte barrières, kenmerken van de technologie, preferenties
gebruikers
Pagina 3 van 31
(KOSTENEFFECTIVITEIT)
Blok 5, Technologie en innovatie
4 NOVEMBER 2019
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
Beleid en Management van de Gezondheidszorg
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Inhoud
Colleges + Tutorgroepen Economie (Kosteneffectiviteit) ................................................................... 2
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker) ...................................................... 2
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker) ............................................................................................... 3
5.3.5 College: KEA, modelstructuur en parameters (L. Bakker) .......................................................... 6
5.4.2 Tutorgroep: KEA, scoping en model ........................................................................................... 9
5.5.2 College: Kosteneffectiviteitsanalyse (K. Redekop) ................................................................... 12
5.6.2 Tutorgoep: KEA, kosten en effecten......................................................................................... 15
5.6.5 College: Onzekerheid (K. Redekop) .......................................................................................... 18
5.7.3 Tutorgroep: Onzekerheid en berekeningen in Excel ................................................................ 20
Literatuur Economie (Kosteneffectiviteit) ............................................................................................. 21
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker) – 3 artikelen ............................... 21
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker) – 4 artikelen ........................................................................ 25
5.3.5 College: KEA, modelstructuur en parameters (L. Bakker) – 3 artikelen ................................... 28
5.4.2 Tutorgroep: KEA, scoping en model – 1 artikel ........................................................................ 31
5.6.5 College: Onzekerheid (K. Redekop) – 1 artikel ......................................................................... 31
Pagina 1 van 31
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Colleges + Tutorgroepen Economie (Kosteneffectiviteit)
5.2.2 College: Introductie kosteneffectiviteitsanalyse (L. Bakker)
RUTTEN (2010), MAAS (2010), PIETZSCH (2008)
Leerdoelen:
- Beschrijven waarom kosteneffectiviteitsanalyses nodig zijn alsmede de beperkingen inzichtelijk maken;
- Beargumenteren hoe en waarom vroege kosteneffectiviteitsanalyses door ontwikkelaars toegepast moeten
worden.
De Da Vinci Robot is een manier voor minimaal invasieve chirurgie. Er is veel discussie over de juist
toepassing. Voornamelijk wordt het gebruikt in de urologie en gynaecologie. De voordelen zijn
onzeker in beide toepassingen en bij gynaecologie zijn de voordelen ook beperkt. Er zijn hoge kosten
voor de robot.
Er worden te weinig prostaat kanker operaties uitgevoerd per ziekenhuis en landelijk om tot het
break even punt te komen.
Uitdagingen van Da Vinci Robot in de praktijk:
- Discussie over de effectiviteit
- “ over welke toepassingen veilig zijn
- “ over de hoge kosten
- Toenemende vraag naar kritische
evaluaties van nieuwe technologieën
Effectiviteitsanalyses op verschillende niveaus:
- Micro: individuele zorgprofessional
- Meso: ziekenhuis niveau
- Macro: nationaal/regionaal
Kosteneffectiviteit Da Vinci Robot? Twee visies:
1. Bij robot-geassisteerde laparoscopische operaties was er sprake van een langere
operatieduur en toegenomen kosten, terwijl er gen beter operatieresultaat werd bereikt
2. Bij optimaal gebruik van robotchirurgie hoeven de kosten in de urologie niet hoger te zijn,
kan kwalitatief betere zorg worden geleverd en duurt de operatie niet langer; daarnaast
worden de grote voordelen voor de ergonomie van de chirurg, de kosten en veiligheid van de
opleiding weinig benadrukt
De KEA wordt vaak pas gedaan na de ontwikkeling van een product. Het nadeel hierbij is dat de prijs
al bepaald is en het product al volledig ontwikkeld. Je wilt dit dus in een eerder stadium doen.
Hierdoor krijg je eerder een idee wat de kosten gaan zijn of welke resultaten moeilijker zijn om te
halen en wat de consequenties hiervan zijn.
De KEA wordt dan nogmaals herhaald na de ontwikkeling.
Beoordeling van de potentiële impact van een medische technologie gedurende ontwikkeling wat
betreft: veiligheid, effectiviteit, patiënt-uitkomsten en economische aspecten.
Het doel hiervan is om de ontwikkelaars en investeerders te ondersteunen in hun besluitvorming.
Pagina 2 van 31
, Economie (Kosteneffectiviteit) | Joyce Rommens
Collingridge dilemma: de impact van een technologie is onzeker tot gebruik in de praktijk. Helaas is
het aanpassen van de technologie dan vaak onmogelijk. Vroege KEA pakt dit probleem (gedeeltelijk)
aan. → soms beperkt bewijs van effectiviteit.
Hoe kunnen we genoeg robots verkopen om de investering terug te verdienen? → ontwikkeling kan
worden beïnvloed.
Tijdens de ontwikkeling bijvoorbeeld:
- Maximale realistische prijs van de robot identificeren
- Maximale duur van de operatie schatten
- Prijs schatting maken voor wegwerp opzetstukken
En hier het ontwerp op aanpassen.
Artsen hebben geen prikkel om rekening te houden met de kosten van een nieuwe technologie. Voor
ontwikkelaars is dit een prikkel om niet kosteneffectieve interventies te ontwikkelen.
Het succes van een technologie wordt door meer bepaald dan alleen kosteneffectiviteit.
Health Technology Assessment (HTA)
- Multidisciplinair (medisch, sociaal, ethisch, juridisch, organisatorisch en economisch)
- Uitgebreide advies mogelijkheden voor gezondheidszorg beleid
Key messages
- KEAs belangrijk voor het nemen van investeringsbeslissingen
- Vroege KEAs geven een schatting van de potentie van een nieuwe technologie
- Een vroege KEA kan ontwikkelaars adviseren en ontwikkeling beïnvloeden
- Er kunnen meerdere redenen zijn om ontwikkeling voort te zetten ondanks een ongunstige
kosteneffectiviteit
Mogelijke tentamenvraag: onderbouw waarom een vroege KEA nodig is voor jouw situatie/product.
5.3.1 College: KEA, scoping (L. Bakker)
BUISMAN (2016), KOOPMANS (2008), IJZERMAN (2011), GREAVES (2018)
Leerdoelen:
- De methode voor het uitvoeren van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse beschrijven;
- De scope van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse bepalen mbv de PICO-methode en deze beargumenteren;
- Een inventarisatie maken van de beschikbare data voor het uitvoeren van een vroege kosteneffectiviteitsanalyse;
- De beperkingen van de gebruikte data beargumenteren.
Ontwikkeling
- Fundamenteel onderzoek: nog veel in het lab, niet toegepast op een casus/mensen/dieren
- Onderzoek naar ziekteprocessen en biologische processen
- Potentiële oplossingen voor biomedische problemen
- Soms al een schatting van de potentiële impact
- Translationeel onderzoek: wat voor mogelijke toepassingen zijn er? Soms wordt een product
al ontwikkeld met bepaalde toepassing, maar niet altijd (Da Vinci robot)
- Proof of Principle, ontwikkeling van prototypes, blueprints etc.
- Concurrentie, verwachte barrières, kenmerken van de technologie, preferenties
gebruikers
Pagina 3 van 31
