Hoofdstuk 4 – Verbintenissenrecht – de onrechtmatige en rechtmatige daad
Kun je geen schadevergoeding vorderen op grond van wanprestatie, dan moet je
schadevergoeding vorderen omdat de ander een onrechtmatige daad heeft begaan.
De onrechtmatige en rechtmatige daad vormen samen de verbintenissen die uit de wet
voortvloeien.
Rechtmatige daad
Handeling die voortvloeit uit zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking.
Onrechtmatige daad
Inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een doen of
nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt > zorgvuldigheidsnorm.
Vier vereisten voor schadevergoeding (6:162):
- Er moet sprake zijn van een onrechtmatige daad
Inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een doen of
nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt > zorgvuldigheidsnorm.
- De onrechtmatigheid moet aan iemand kunnen worden toegerekend
(toerekening)
Een onrechtmatige daad kan de dader worden toegerekend indien zij te wijten is aan zijn
schuld of aan de oorzaak die krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen
voor zijn rekening/risico komt.
- Er moet schade zijn.
Valt uiteen in vermogensschade en ander nadeel. Vermogensschade omvat de posten
geleden verlies, gederfde winst en redelijke kosten, gemaakt ter voorkoming of beperking
van de schade. ‘Ander nadeel’ betreft immateriële schade, ontstaan door gederfde
levensvreugde. Immateriële schade wordt slechts toegekend voor zover de wet dit
uitdrukkelijk mogelijk maakt.
- Causaal verband
Causaal verband duidt op een rechtstreeks verband, aanwezig tussen schade en
onrechtmatige daad. Er is niet voldaan aan dit criterium als de schade ook was ontstaan
indien de onrechtmatige daad niet was gepleegd.
Onrechtmatige daad
Als onrechtmatige daad worden aangemerkt:
- Een inbreuk op een recht
Inbreuk op een subjectief recht; inbreuk op een aan het objectieve recht ontleende
individuele bevoegdheid, zoals het eigendomsrecht.
- Een doen of nalaten in strijd met de wettelijke plicht
Handelt iemand in strijd met een plicht die de wet opgelegd, dan levert dit een
onrechtmatige daad op.
- Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgend ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, schending zorgvuldigheidsnorm.
Kun je geen schadevergoeding vorderen op grond van wanprestatie, dan moet je
schadevergoeding vorderen omdat de ander een onrechtmatige daad heeft begaan.
De onrechtmatige en rechtmatige daad vormen samen de verbintenissen die uit de wet
voortvloeien.
Rechtmatige daad
Handeling die voortvloeit uit zaakwaarneming, onverschuldigde betaling en
ongerechtvaardigde verrijking.
Onrechtmatige daad
Inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een doen of
nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt > zorgvuldigheidsnorm.
Vier vereisten voor schadevergoeding (6:162):
- Er moet sprake zijn van een onrechtmatige daad
Inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een doen of
nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt > zorgvuldigheidsnorm.
- De onrechtmatigheid moet aan iemand kunnen worden toegerekend
(toerekening)
Een onrechtmatige daad kan de dader worden toegerekend indien zij te wijten is aan zijn
schuld of aan de oorzaak die krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen
voor zijn rekening/risico komt.
- Er moet schade zijn.
Valt uiteen in vermogensschade en ander nadeel. Vermogensschade omvat de posten
geleden verlies, gederfde winst en redelijke kosten, gemaakt ter voorkoming of beperking
van de schade. ‘Ander nadeel’ betreft immateriële schade, ontstaan door gederfde
levensvreugde. Immateriële schade wordt slechts toegekend voor zover de wet dit
uitdrukkelijk mogelijk maakt.
- Causaal verband
Causaal verband duidt op een rechtstreeks verband, aanwezig tussen schade en
onrechtmatige daad. Er is niet voldaan aan dit criterium als de schade ook was ontstaan
indien de onrechtmatige daad niet was gepleegd.
Onrechtmatige daad
Als onrechtmatige daad worden aangemerkt:
- Een inbreuk op een recht
Inbreuk op een subjectief recht; inbreuk op een aan het objectieve recht ontleende
individuele bevoegdheid, zoals het eigendomsrecht.
- Een doen of nalaten in strijd met de wettelijke plicht
Handelt iemand in strijd met een plicht die de wet opgelegd, dan levert dit een
onrechtmatige daad op.
- Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgend ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt, schending zorgvuldigheidsnorm.
