CASESTUDIE
Hoe manifesteert verpleegkundig leiderschap zich in
de dagelijkse beroepspraktijk?
Naam Marit Dommanschet
Studentnummer 4601629
Assessor Shaun Cardiff
Datum 7 april 2022
Instituut Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid
Opleiding Bachelor Verpleegkunde Duaal
,Voorwoord
Voor de minor Verpleegkundig Leiderschap is met behulp van een casestudie opzoek
gegaan naar een antwoord op de vraag: ‘hoe manifesteert verpleegkundig leiderschap zich
in de dagelijkse beroepspraktijk?’ Om antwoord te kunnen geven op deze vraag is verdieping
gezocht in verschillende leiderschapstheorieën en -stijlen. Hiernaast is een verpleegkundig
leider voor vierentwintig uur geschaduwd in de beroepspraktijk en geïnterviewd. Vanwege
het coronavirus is voor een verpleegkundig leider binnen de organisatie gekozen. De
verpleegkundig leider is een verpleegkundig specialist gericht op het specialisme Urologie.
Ik wil graag de verpleegkundig specialist bedanken voor het schaduwen en het afnemen van
de interviews. Zij heeft mijn kennis verbreed over het vakgebied en nieuwe inzichten
gegeven over verpleegkundig leiderschap. In verband met de privacy van de verpleegkundig
specialist zal de naam in mijn casestudie niet benoemd worden, om de anonimiteit te
waarborgen.
, Samenvatting
Inleiding
Het begrip leiderschap kent veel verschillende definities. De meest voorkomende definities
van leiderschap zijn het motiveren van anderen om een specifiek doel te bereiken en het
leiden van organisatieverandering (Reed, Klutts, & Mattingly, 2019). Verpleegkundig
leiderschap is een integraal onderdeel van het dagelijkse werk. Hierbij staan multidisciplinair
werken, evidence based practice en de omstandigheden waarin gehandeld wordt centraal
(Vermeulen & Lalleman, 2018).
Onderzoeksmethode
Voor de casestudie is triangulatie in de vorm van mixed methods toegepast, waarbij
kwalitatief en kwantitatief onderzoek wordt gecombineerd. Een verpleegkundig leider is
vierentwintig uur geschaduwd, waarbij een gestructureerd observatieformulier is ingevuld. De
verkregen informatie werd geanalyseerd en verwerkt tot drie grafieken. Hierdoor werden de
locaties, gesprekpartners en activiteiten van de verpleegkundig leider inzichtelijk. Tevens zijn
narratieve interviews afgenomen om inzicht te krijgen hoe leiderschap is vormgegeven vanuit
het perspectief van de verpleegkundig leider. De interviews zijn geanalyseerd door middel
van transcriberen en verwerkt tot narratief.
Resultaten
De verpleegkundig specialist heeft een specifiek expertisegebied waarbinnen zij zelfstandig
voorbehouden handelingen mag uitvoeren, op basis van evidence based interventies. Aan
de hand van de grafieken is dan ook zichtbaar dat de verpleegkundig leider 41% van de tijd
doorbrengt op kantoor en voor 33% van de tijd in gesprek is met patiënten, familie en
naasten. De verpleegkundig leider is voor 32% van de tijd bezig met klinisch werk, waarbij zij
veel samenwerkt met verschillende disciplines. Voor 21% van de tijd is de verpleegkundig
leider in contact met verpleegkundigen en voor 16% met artsen.
Discussie
Tijdens het schaduwen is geobserveerd dat de verpleegkundig leider in haar dagelijkse werk
veel samenwerkt met verschillende disciplines. Met behulp van het observatieformulier werd
dan ook zichtbaar dat de verpleegkundig specialist deze disciplines vaak als gesprekpartners
heeft. Uit het interview bleek dat de verpleegkundig leider evidence based practice en het
zijn van een voorbeeldfunctie binnen het vakgebied belangrijke aspecten vindt bij
verpleegkundig leiderschap.
Conclusie
De verpleegkundig specialist past verpleegkundig leiderschap toe door het nemen van de
leiding en hierbij een voortrekkersrol aanneemt. De verpleegkundig specialist is een
voorbeeld in het vakgebied voor collega’s, door op de hoogte te blijven van de nieuwste
ontwikkelingen en dit zo nodig toe te passen waar mogelijk. De verpleegkundig specialist
doet dit door het lezen van vakliteratuur en het toepassen van evidence based practice. Zij
brengt haar kennis over op collega’s, bijvoorbeeld door het geven van klinische lessen.
Reflectie
Door de minor heb ik veel nieuwe kennis opgedaan over verpleegkundig leiderschap. Er is
diepgang gezocht in verschillende leiderschapstheorieën en -stijlen en een eigen visie
gecreëerd over (verpleegkundig) leiderschap. In de toekomst wil ik mij dan ook verder
ontwikkelen op het gebied van leiderschap, met name door het toepassen van evidence
based interventies om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Dit zal ik doen door up-to-
date te blijven van de laatste ontwikkelingen door het lezen van vakliteratuur. Hiermee wil ik
een voorbeeld kunnen zijn voor collega’s en leerlingen.
Hoe manifesteert verpleegkundig leiderschap zich in
de dagelijkse beroepspraktijk?
Naam Marit Dommanschet
Studentnummer 4601629
Assessor Shaun Cardiff
Datum 7 april 2022
Instituut Fontys Hogeschool Mens en Gezondheid
Opleiding Bachelor Verpleegkunde Duaal
,Voorwoord
Voor de minor Verpleegkundig Leiderschap is met behulp van een casestudie opzoek
gegaan naar een antwoord op de vraag: ‘hoe manifesteert verpleegkundig leiderschap zich
in de dagelijkse beroepspraktijk?’ Om antwoord te kunnen geven op deze vraag is verdieping
gezocht in verschillende leiderschapstheorieën en -stijlen. Hiernaast is een verpleegkundig
leider voor vierentwintig uur geschaduwd in de beroepspraktijk en geïnterviewd. Vanwege
het coronavirus is voor een verpleegkundig leider binnen de organisatie gekozen. De
verpleegkundig leider is een verpleegkundig specialist gericht op het specialisme Urologie.
Ik wil graag de verpleegkundig specialist bedanken voor het schaduwen en het afnemen van
de interviews. Zij heeft mijn kennis verbreed over het vakgebied en nieuwe inzichten
gegeven over verpleegkundig leiderschap. In verband met de privacy van de verpleegkundig
specialist zal de naam in mijn casestudie niet benoemd worden, om de anonimiteit te
waarborgen.
, Samenvatting
Inleiding
Het begrip leiderschap kent veel verschillende definities. De meest voorkomende definities
van leiderschap zijn het motiveren van anderen om een specifiek doel te bereiken en het
leiden van organisatieverandering (Reed, Klutts, & Mattingly, 2019). Verpleegkundig
leiderschap is een integraal onderdeel van het dagelijkse werk. Hierbij staan multidisciplinair
werken, evidence based practice en de omstandigheden waarin gehandeld wordt centraal
(Vermeulen & Lalleman, 2018).
Onderzoeksmethode
Voor de casestudie is triangulatie in de vorm van mixed methods toegepast, waarbij
kwalitatief en kwantitatief onderzoek wordt gecombineerd. Een verpleegkundig leider is
vierentwintig uur geschaduwd, waarbij een gestructureerd observatieformulier is ingevuld. De
verkregen informatie werd geanalyseerd en verwerkt tot drie grafieken. Hierdoor werden de
locaties, gesprekpartners en activiteiten van de verpleegkundig leider inzichtelijk. Tevens zijn
narratieve interviews afgenomen om inzicht te krijgen hoe leiderschap is vormgegeven vanuit
het perspectief van de verpleegkundig leider. De interviews zijn geanalyseerd door middel
van transcriberen en verwerkt tot narratief.
Resultaten
De verpleegkundig specialist heeft een specifiek expertisegebied waarbinnen zij zelfstandig
voorbehouden handelingen mag uitvoeren, op basis van evidence based interventies. Aan
de hand van de grafieken is dan ook zichtbaar dat de verpleegkundig leider 41% van de tijd
doorbrengt op kantoor en voor 33% van de tijd in gesprek is met patiënten, familie en
naasten. De verpleegkundig leider is voor 32% van de tijd bezig met klinisch werk, waarbij zij
veel samenwerkt met verschillende disciplines. Voor 21% van de tijd is de verpleegkundig
leider in contact met verpleegkundigen en voor 16% met artsen.
Discussie
Tijdens het schaduwen is geobserveerd dat de verpleegkundig leider in haar dagelijkse werk
veel samenwerkt met verschillende disciplines. Met behulp van het observatieformulier werd
dan ook zichtbaar dat de verpleegkundig specialist deze disciplines vaak als gesprekpartners
heeft. Uit het interview bleek dat de verpleegkundig leider evidence based practice en het
zijn van een voorbeeldfunctie binnen het vakgebied belangrijke aspecten vindt bij
verpleegkundig leiderschap.
Conclusie
De verpleegkundig specialist past verpleegkundig leiderschap toe door het nemen van de
leiding en hierbij een voortrekkersrol aanneemt. De verpleegkundig specialist is een
voorbeeld in het vakgebied voor collega’s, door op de hoogte te blijven van de nieuwste
ontwikkelingen en dit zo nodig toe te passen waar mogelijk. De verpleegkundig specialist
doet dit door het lezen van vakliteratuur en het toepassen van evidence based practice. Zij
brengt haar kennis over op collega’s, bijvoorbeeld door het geven van klinische lessen.
Reflectie
Door de minor heb ik veel nieuwe kennis opgedaan over verpleegkundig leiderschap. Er is
diepgang gezocht in verschillende leiderschapstheorieën en -stijlen en een eigen visie
gecreëerd over (verpleegkundig) leiderschap. In de toekomst wil ik mij dan ook verder
ontwikkelen op het gebied van leiderschap, met name door het toepassen van evidence
based interventies om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Dit zal ik doen door up-to-
date te blijven van de laatste ontwikkelingen door het lezen van vakliteratuur. Hiermee wil ik
een voorbeeld kunnen zijn voor collega’s en leerlingen.
