,Inhoudsopgave
Aanreiken van medicijnen.........................................................................................................4
Toedienen van medicijnen.........................................................................................................5
Uitzetten van medicijnen...........................................................................................................5
Klaarzetten van medicijnen........................................................................................................6
Beheer van medicijnen..............................................................................................................6
Verantwoordelijkheden medicijntoediening..............................................................................7
Toedieningsfouten.....................................................................................................................8
Toedieningsfouten.....................................................................................................................9
Geneesmiddelendistributiesysteem (GDS).................................................................................9
Dubbele controle.....................................................................................................................10
Hoe wordt een dubbele controle uitgevoerd?.........................................................................11
Injecties...................................................................................................................................11
Dubbele controle bij medicijntoediening via infuus.................................................................12
Reinigen, desinfecteren en steriliseren....................................................................................13
Steriele en niet-steriele handschoenen....................................................................................14
Recepten, bijsluiters en etiketten............................................................................................14
Etiketten..................................................................................................................................15
Medicatie op instructie............................................................................................................16
Overdosering en onder dosering..............................................................................................16
Onder dosering........................................................................................................................16
Ongewenst medicijngebruik....................................................................................................16
Omgaan met retourmedicatie..................................................................................................17
Toedieningswegen...................................................................................................................18
Parenterale toediening (buiten het maag-darmkanaal)...........................................................18
Enterale toediening (via het maag-darmkanaal)......................................................................19
Enterale toediening (via het maag-darmkanaal)......................................................................19
Tabletten, dragees, capsules....................................................................................................20
Drankjes, suspensies en emulsies............................................................................................20
Zalven, crèmes en pasta’s........................................................................................................21
Geneesmiddelenpleister..........................................................................................................21
Oog- en neusdruppels..............................................................................................................21
Inhalaties / vernevelingen.......................................................................................................21
2
,Procedure aanreiken medicatie...............................................................................................22
Procedure aanreiken................................................................................................................23
Malen van medicatie...............................................................................................................26
Procedure malen van medicatie...............................................................................................27
Het bewaren van medicijnen...................................................................................................30
Opbergen.................................................................................................................................30
Verpakkingen...........................................................................................................................30
Medicijntoediening via de huid................................................................................................31
Strooipoeders..........................................................................................................................32
Afbraak medicijnen..................................................................................................................32
Medicatieveiligheid
3
, Om de veiligheid van de cliënten te waarborgen, zijn er protocollen en regels over medicatie
opgesteld. Deze protocollen en regels beschrijven alle stappen van het medicatieproces dat
loopt van het voorschrijven van medicijnen tot en met het toedienen en aanreiken van
medicijnen. Het doel hiervan is dat fouten bij de toediening van medicijnen worden
voorkomen. Tijdens het proces hebben verschillende disciplines eigen taken. Het is
belangrijk om cliënten, wanneer dat mogelijk is, zelf verantwoordelijkheid te geven voor het
medicatieproces.
Als verzorgende of verpleegkundige is men verantwoordelijk voor de volgende stappen:
aanreiken;
toedienen;
uitzetten;
klaarzetten;
beheren.
Er moet specifiek gelet worden op:
het soort medicijn;
het tijdstip;
de hoeveelheid;
de dosering;
de toedieningsvorm;
de houdbaarheid;
de juiste persoon.
Aanreiken van medicijnen
Een verzorgende of verpleegkundige reikt alleen medicijnen aan als de cliënt dit niet zelf
kan. Dit houdt in dat hij de medicijnen uit de originele verpakking haalt of uit een
geneesmiddelendistributiesysteem.
De verantwoordelijkheid voor het gebruik ligt bij de cliënt. Wat is een geneesmiddel
distributiesysteem?
Het is de taak van de cliënt om te controleren op Een Geneesmiddel distributiesysteem
(GDS) is een verpakking waarin
medicijnen zijn verdeeld in eenheden
het soort medicijn; per toedieningstijdstip en op naam van
het tijdstip; een individuele cliënt. Een GDS kan
de hoeveelheid; helpen dat een cliënt langer zelf zijn
de dosering; eigen medicatie kan beheren.
de toedieningsvorm;
de houdbaarheid;
de juiste persoon.
4
Aanreiken van medicijnen.........................................................................................................4
Toedienen van medicijnen.........................................................................................................5
Uitzetten van medicijnen...........................................................................................................5
Klaarzetten van medicijnen........................................................................................................6
Beheer van medicijnen..............................................................................................................6
Verantwoordelijkheden medicijntoediening..............................................................................7
Toedieningsfouten.....................................................................................................................8
Toedieningsfouten.....................................................................................................................9
Geneesmiddelendistributiesysteem (GDS).................................................................................9
Dubbele controle.....................................................................................................................10
Hoe wordt een dubbele controle uitgevoerd?.........................................................................11
Injecties...................................................................................................................................11
Dubbele controle bij medicijntoediening via infuus.................................................................12
Reinigen, desinfecteren en steriliseren....................................................................................13
Steriele en niet-steriele handschoenen....................................................................................14
Recepten, bijsluiters en etiketten............................................................................................14
Etiketten..................................................................................................................................15
Medicatie op instructie............................................................................................................16
Overdosering en onder dosering..............................................................................................16
Onder dosering........................................................................................................................16
Ongewenst medicijngebruik....................................................................................................16
Omgaan met retourmedicatie..................................................................................................17
Toedieningswegen...................................................................................................................18
Parenterale toediening (buiten het maag-darmkanaal)...........................................................18
Enterale toediening (via het maag-darmkanaal)......................................................................19
Enterale toediening (via het maag-darmkanaal)......................................................................19
Tabletten, dragees, capsules....................................................................................................20
Drankjes, suspensies en emulsies............................................................................................20
Zalven, crèmes en pasta’s........................................................................................................21
Geneesmiddelenpleister..........................................................................................................21
Oog- en neusdruppels..............................................................................................................21
Inhalaties / vernevelingen.......................................................................................................21
2
,Procedure aanreiken medicatie...............................................................................................22
Procedure aanreiken................................................................................................................23
Malen van medicatie...............................................................................................................26
Procedure malen van medicatie...............................................................................................27
Het bewaren van medicijnen...................................................................................................30
Opbergen.................................................................................................................................30
Verpakkingen...........................................................................................................................30
Medicijntoediening via de huid................................................................................................31
Strooipoeders..........................................................................................................................32
Afbraak medicijnen..................................................................................................................32
Medicatieveiligheid
3
, Om de veiligheid van de cliënten te waarborgen, zijn er protocollen en regels over medicatie
opgesteld. Deze protocollen en regels beschrijven alle stappen van het medicatieproces dat
loopt van het voorschrijven van medicijnen tot en met het toedienen en aanreiken van
medicijnen. Het doel hiervan is dat fouten bij de toediening van medicijnen worden
voorkomen. Tijdens het proces hebben verschillende disciplines eigen taken. Het is
belangrijk om cliënten, wanneer dat mogelijk is, zelf verantwoordelijkheid te geven voor het
medicatieproces.
Als verzorgende of verpleegkundige is men verantwoordelijk voor de volgende stappen:
aanreiken;
toedienen;
uitzetten;
klaarzetten;
beheren.
Er moet specifiek gelet worden op:
het soort medicijn;
het tijdstip;
de hoeveelheid;
de dosering;
de toedieningsvorm;
de houdbaarheid;
de juiste persoon.
Aanreiken van medicijnen
Een verzorgende of verpleegkundige reikt alleen medicijnen aan als de cliënt dit niet zelf
kan. Dit houdt in dat hij de medicijnen uit de originele verpakking haalt of uit een
geneesmiddelendistributiesysteem.
De verantwoordelijkheid voor het gebruik ligt bij de cliënt. Wat is een geneesmiddel
distributiesysteem?
Het is de taak van de cliënt om te controleren op Een Geneesmiddel distributiesysteem
(GDS) is een verpakking waarin
medicijnen zijn verdeeld in eenheden
het soort medicijn; per toedieningstijdstip en op naam van
het tijdstip; een individuele cliënt. Een GDS kan
de hoeveelheid; helpen dat een cliënt langer zelf zijn
de dosering; eigen medicatie kan beheren.
de toedieningsvorm;
de houdbaarheid;
de juiste persoon.
4
