Hoofdstuk 1 Introductie
-Op de een of andere manier krijgen we allemaal met psychische stoornissen te maken
-Psychische problemen als depressiviteit kunnen door mensen uit verschillende culturen verschillend
worden beleefd
-Een paar 100 jaar geleden kon je in Londen, bij wijze van ‘uitje’, een kijkje nemen bij bewoners van
het plaatselijke gesticht
-De prevalentie van psychische stoornissen ooit in het leven ligt zowel bij mannen als vrouwen rond
de 40%
Factoren die van invloed zijn op de huidige ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg
Inhoudelijke factoren Financieel-economische trends Cultureel-maatschappelijke
factoren
- Evidence-based en - Spanning tussen financiële - Wisselende tolerantie in de
practice-based werken ruimte en vraag naar maatschappij ten opzichte
- Specialisering van zorg en psychiatrische zorg van mensen met
ontwikkeling van - De vraag van de patiënt en psychische stoornissen en
kenniscentra diens oordeel over de zorg verslaafden
- Ontwikkeling van effectieve wordt toenemend van - Invloed van immigratie op
gerichte therapeutische belang opbouw van de bevolking
behandelingen - Schaalgrootte van en voorkomen en aard van
- Toenemend inzicht dat een gezondheidsorganisaties psychiatrische
complexe interactie tussen neemt toe problematiek
mens en omgeving aan de - Fusies deels als reactie op - Veranderende positie van
basis ligt van een stoornis de financiële noodzaak om patiënt naar
- Ontwikkeling van kosten te besparen zorgconsument
behandelrichtlijnen - Meer digitale toepassingen,
van e-health en EPD tot
online therapie en virtual
reality- behandelingen
Psychopathologie Een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt met het
beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen
Klinische Tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, de oorzaken en de
psychologie behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
Gz-psycholoog Psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft gevolgd. Een gz-
psycholoog is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen.
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan,
waardoor hij bevoegd is tot het geven van psychotherapeutische behandelingen. Hij
moet overigens in het BIG-register staan ingeschreven
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan waarin hij/zij
zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van patiënten met
psychische stoornissen. Een psychiater mag, i.t.t. een psycholoog, medicatie
voorschrijven
Psychische stoornis Het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat wordt
gekenmerkt door o.a. een storing in het functioneren, en lijden.
- Ongeveer 1 op de 2 mensen in Nederland krijgt op een bepaald moment in zijn leven rechtstreeks te
, maken met een diagnosticeerbare psychische stoornis
Symptoom Specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde psychische stoornis
Diagnostisch Symptomen moeten voldoen aan bepaalde voorwaarden voordat ze als afwijkend of als
criterium passen bij een bepaalde stoornis worden beschouwd
Criteria voor 1. Uitzonderlijk. Uitzonderlijkheid op zichzelf is niet voldoende om gedrag
afwijkend gedrag afwijkend te noemen. Toch is het vaak een maatstaf bij de beoordeling van
abnormaliteit.
2. Sociaal afwijkend. Alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen
welke vormen van gedrag acceptabel zijn in een bepaalde context. Gedrag dat
mensen in de ene cultuur normaal vinden, kan door mensen in een andere
cultuur als afwijkend worden aangemerkt. Als behandelaars zich afvragen of
gedrag normaal of afwijkend vindt, kan de volgende generatie heel normaal
vinden.
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit. Normaal gesproken vormen
onze zintuigen en cognitieve processen een accurate mentale representatie van
onze omgeving. Als iemand dingen ziet of stemmen hoort die er in werkelijkheid
niet zijn, zeggen we dat hij hallucineert en wordt het in onze cultuur opgevat als
een onderliggende psychische stoornis.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van een persoon. Persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties zoals angst en depressie, kan afwijkend zijn. Heftige
emoties op zich zijn niet afwijkend, tenzij ze lange tijd na de aanleiding van de
emoties nog in alle hevigheid aanwezig zijn en waardoor ze op den duur niet
meer goed kunnen functioneren.
5. Ongepast of contraproductief gedrag. Gedrag dat geen bevrediging maar
onprettige gevoelens oproept, vinden we over het algemeen afwijkend. Gedrag
dat ons beperkt in ons vermogen om bepaalde rollen te vervullen, of ons ervan
weerhoudt om ons aan onze omgeving aan te passen, kan ook als afwijkend
worden opgevat. Een voorbeeld van ongepast gedrag is zwaar alcoholgebruik.
Een voorbeeld van contraproductief gedrag is bijvoorbeeld wanneer iemand zich
veel te vaak en grondig wast omdat iemand zich continu viel voelt. Je belemmert
je functioneren.
6. Gevaar. Gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen,
noemen we gewoonlijk afwijkend. Bijvoorbeeld wanneer mensen zichzelf willen
doden omdat ze de druk van het dagelijks leven niet meer aankunnen.
Een normaal persoon kan bijzonder gek doen en een persoon die we gek
noemen, kan heel normaal doen.
Culturele aspecten - Sommige woorden, zoals depressie hebben in andere culturen een andere
van afwijkend betekenis
gedrag - Bepaalde symptomen, zoals hallucinaties, kunnen in de ene cultuur een
symptoom zijn van een psychische stoornis en in de andere cultuur juist als
normaal gedrag beschouwd worden
- Er zijn ziekteverschijnselen die ondanks culturele verschillen soms wel
overeenkomen in verschillende culturen, schizofrenie
Griekse oudheid: Hippocrates stelde dat de gezondheid van het lichaam en de geest wordt bepaald door
Hippocrates een evenwicht in de humores. Een verstoring van het evenwicht tussen de humores was
verantwoordelijk voor afwijkend gedrag
1. Een traag persoon zou een overvloed aan slijm (flegma) hebben
2. Een overschot aan zwarte gal zou de oorzaak zijn van depressie (melancholie)
3. Een overvloed aan bloed leidde tot een sanguinische dispositie: vrolijk,
zelfverzekerd en optimistisch
4. Een overvloed aan gele gal maakte mensen korzelig en cholerisch – driftig
, Abnormale gedragspatronen aan de hand van 3 hoofdcategorieën:
1. Melancholie is de categorie van buitensporige depressie
2. Manie verwijst naar uitzonderlijke opwinding
3. Bezetenheid omdat het bizarre gedrag (schizofrenie)
Humores Term voor de essentiële lichaamssappen (slijm, zwarte gal, bloed en gele gal)
Vanaf 700 na De Arabische psychiatrie hadden veel aandacht voor behandelingen, theorieën en
Christus: Arabische diagnostiek. Daarbij maakten ze gebruik van de nieuwste kennis en grepen zij ook terug
psychiatrie op de Griekse inzichten. Typerend in de Arabische psychiatrie was de mensgerichte
benadering van geestesziekten.
Middeleeuwen: - Volgens de doctrine: is afwijkend gedrag een teken van bezetenheid door boze
exorcisme en geesten of de duivel. Bezeten mensen werden behandeld d.m.v. exorcisme of
heksenvervolginge uitdrijvingen.
n - Heksenvervolgingen door inquisiteurs – veel hekserij verdachte vrouwen
hebben bizar gedrag bekend, zoals vliegen en vrijen met de duivel. Maar ze zijn
daarvoor wel gemarteld door inquisiteurs dus of het waar is, is de vraag.
- In Engeland was er in de Middeleeuwen wel geloof in natuurlijke oorzaken van
afwijkend gedrag. Als iemand door de autoriteiten als krankzinnig werd
verklaard, gebeurde dat zelden op grond van bezetenheid door demonen
Trepanatie Het proces waarbij men een gat in de schedel het slachtoffer te bevrijden van de
demonen die men verantwoordelijk achtte voor zijn/haar abnormale gedrag
1600: - In de gestichten woonden zowel bedelaars als geestelijk gestoorden en de
Gekkenhuizen levensomstandigheden waren er erbarmelijk. Sommige gestichten groeiden uit
tot ware publiektrekkers.
Vanaf 1800: - Morele therapie (Pussin&Pinel): de filosofie was gebaseerd op het idee dat
hervormingen patiënten door een menselijke bejegening en een verblijf in een ontspannen
omgeving weer normaal zouden gaan functioneren.
- 1841: eerste Nederlandse Krankzinnigenwet
- 2de helft van 19e eeuw: periode van apathie, waarin alle deskundigen opnieuw
meenden dat afwijkend gedrag ongeneeslijk was en de omstandigheden voor de
psychiatrische patiënten werd steeds slechter.
- Tot ruim na de Tweede Wereldoorlog werden psychiatrische ziekenhuizen ver
weg gebouwd van de bewoonde wereld vandaag zodat mensen geen last van ze
hadden.
- In het midden van de jaren 50 veranderde dit en kwamen er meer
behandelmogelijkheden
Vanaf 1960: kritiek - In de jaren 60 en 70 kwam er een anti-psychiatrische beweging: deze beweging
op de psychiatrie ging ervan uit dat psychische stoornissen überhaupt niet bestaan, maar een
product of gevolg zijn van een ziekte (kapitalistische maatschappij).
Ze wilden een betere, effectievere behandeling van patiënten m.b.v. een sociaal
i.p.v. een medisch model. Ook meer inspraak van de patiënt. Dit zorgde voor meer
ambulante zorg en vermindering van psychiatrische ziekenhuizen.
- Keerzijde van het liberale beleid : patiënten werden aan hun lot overgelaten als
ze niet aan hun behandeling mee wilden of konden werken. Er ontwikkelde zich
daardoor bemoeizorg: een vorm van hulpverlening waarbij de hulpverleners zich
voornamelijk richten op de zorgmijders. Dit zijn mensen die in een behoeftige
situatie verkeren, zoals bij verwaarlozing het geval is, maar de stap naar de
reguliere hulpverlening niet kunnen of willen maken.
Hedendaagse - In 2005 leek marktwerking (meerdere aanbieders van een bepaald product /
trends dienst met elkaar concurreren om de gunst van potentiële klanten) het
antwoord op het bekostigingsvraagstuk in de zorg
- In 2007 ging het WMO in werking om de hoge zorgkosten te verminderen door
, burgers in eerste instantie zelf verantwoordelijk te maken voor zorg en steun
- In 2013: klassieke verzorgingsstaat --> participatiesamenleving
Burgers krijgen zelf meer zeggenschap en verantwoordelijkheid om hulp in te
zetten. In de psychiatrie wordt veel nadruk gelegd op eigen kracht, empoweren
van mensen. Waarbij de psychiatrische patiënt een actieve rol krijgt in het eigen
herstel en maatschappelijke participatie
- Huidige uitgangspunt: patiënten niet opnemen, tenzij er geen alternatief is
Evidence-based Het streven om gebruik te maken van het beste beschikbare bewijs bij het maken van
medicine een keuze voor de behandeling van een patiënt
- Deze zijn een poging om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en de resultaten meetbaar en
vergelijkbaar te maken
- Weerstand: veel bewijs komt uit laboratoriumexperimenten waarin mensen selectief gekozen
proefpersonen vergelijken en dit doet breuk aan de unieke aspecten van elk mens en zijn interactie
met omgeving
Evidence-based Het proces waarin een professional besluiten neemt op grond van de beste
practice onderzoeksresultaten, ervaring, de voorkeur van de patiënt en de beschikbare
hulpmiddelen
Ethiek in onderzoek - Ethische principes zijn geformuleerd om de waardigheid van het individu te
bevorderen, het menselijk welzijn te beschermen en de wetenschappelijke
integriteit te waarborgen
- 2 belangrijke principes waarop de ethische richtlijnen gebaseerd zijn:
(a) informed consent
(b) vertrouwelijkheid
- Informed consent: vereist dat proefpersonen de vrijheid moeten hebben ervoor
te kiezen al dan niet mee te doen aan onderzoek. Ze krijgen van tevoren
voldoende informatie over het doel, methoden, risico’s en voordelen van het
onderzoek.
- Vertrouwelijkheid: het principe dat proefpersonen het recht hebben om te
verwachten dat hun identiteit niet wordt onthuld en dat de resultaten van het
onderzoek veilig worden bewaard
Belangrijkste - Blijf sceptisch
aspecten van - Denk na over de definities van de terminologie
kritisch denken - Weeg de aannamen of premissen waarop argumenten gebaseerd zijn
- Houd in gedachten dat correlatie niet gelijk staat aan een causaal verband
- Overweeg de aard van de bewijzen waarmee conclusies worden onderbouwd
- Simplificeer niet te sterk
- Generaliseer niet te sterk
-Op de een of andere manier krijgen we allemaal met psychische stoornissen te maken
-Psychische problemen als depressiviteit kunnen door mensen uit verschillende culturen verschillend
worden beleefd
-Een paar 100 jaar geleden kon je in Londen, bij wijze van ‘uitje’, een kijkje nemen bij bewoners van
het plaatselijke gesticht
-De prevalentie van psychische stoornissen ooit in het leven ligt zowel bij mannen als vrouwen rond
de 40%
Factoren die van invloed zijn op de huidige ontwikkelingen in de geestelijke gezondheidszorg
Inhoudelijke factoren Financieel-economische trends Cultureel-maatschappelijke
factoren
- Evidence-based en - Spanning tussen financiële - Wisselende tolerantie in de
practice-based werken ruimte en vraag naar maatschappij ten opzichte
- Specialisering van zorg en psychiatrische zorg van mensen met
ontwikkeling van - De vraag van de patiënt en psychische stoornissen en
kenniscentra diens oordeel over de zorg verslaafden
- Ontwikkeling van effectieve wordt toenemend van - Invloed van immigratie op
gerichte therapeutische belang opbouw van de bevolking
behandelingen - Schaalgrootte van en voorkomen en aard van
- Toenemend inzicht dat een gezondheidsorganisaties psychiatrische
complexe interactie tussen neemt toe problematiek
mens en omgeving aan de - Fusies deels als reactie op - Veranderende positie van
basis ligt van een stoornis de financiële noodzaak om patiënt naar
- Ontwikkeling van kosten te besparen zorgconsument
behandelrichtlijnen - Meer digitale toepassingen,
van e-health en EPD tot
online therapie en virtual
reality- behandelingen
Psychopathologie Een deelgebied van de psychiatrie en de psychologie dat zich bezighoudt met het
beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor
Psychiatrie Medisch specialisme dat zich richt op de diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen
Klinische Tak van de psychologie die zich bezighoudt met de beschrijving, de oorzaken en de
psychologie behandeling van psychische stoornissen om het geestelijk welzijn te bevorderen
Psycholoog Iemand die de universitaire studie psychologie heeft voltooid
Gz-psycholoog Psycholoog die na zijn studie een aanvullende opleiding heeft gevolgd. Een gz-
psycholoog is bevoegd tot het diagnosticeren en behandelen van psychische
stoornissen.
Psychotherapeut Iemand die na de studie psychologie of geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan,
waardoor hij bevoegd is tot het geven van psychotherapeutische behandelingen. Hij
moet overigens in het BIG-register staan ingeschreven
Psychiater Iemand die na de studie geneeskunde een vervolgopleiding heeft gedaan waarin hij/zij
zich heeft gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van patiënten met
psychische stoornissen. Een psychiater mag, i.t.t. een psycholoog, medicatie
voorschrijven
Psychische stoornis Het geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragspatronen dat wordt
gekenmerkt door o.a. een storing in het functioneren, en lijden.
- Ongeveer 1 op de 2 mensen in Nederland krijgt op een bepaald moment in zijn leven rechtstreeks te
, maken met een diagnosticeerbare psychische stoornis
Symptoom Specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde psychische stoornis
Diagnostisch Symptomen moeten voldoen aan bepaalde voorwaarden voordat ze als afwijkend of als
criterium passen bij een bepaalde stoornis worden beschouwd
Criteria voor 1. Uitzonderlijk. Uitzonderlijkheid op zichzelf is niet voldoende om gedrag
afwijkend gedrag afwijkend te noemen. Toch is het vaak een maatstaf bij de beoordeling van
abnormaliteit.
2. Sociaal afwijkend. Alle samenlevingen hebben normen (maatstaven) die bepalen
welke vormen van gedrag acceptabel zijn in een bepaalde context. Gedrag dat
mensen in de ene cultuur normaal vinden, kan door mensen in een andere
cultuur als afwijkend worden aangemerkt. Als behandelaars zich afvragen of
gedrag normaal of afwijkend vindt, kan de volgende generatie heel normaal
vinden.
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit. Normaal gesproken vormen
onze zintuigen en cognitieve processen een accurate mentale representatie van
onze omgeving. Als iemand dingen ziet of stemmen hoort die er in werkelijkheid
niet zijn, zeggen we dat hij hallucineert en wordt het in onze cultuur opgevat als
een onderliggende psychische stoornis.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van een persoon. Persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties zoals angst en depressie, kan afwijkend zijn. Heftige
emoties op zich zijn niet afwijkend, tenzij ze lange tijd na de aanleiding van de
emoties nog in alle hevigheid aanwezig zijn en waardoor ze op den duur niet
meer goed kunnen functioneren.
5. Ongepast of contraproductief gedrag. Gedrag dat geen bevrediging maar
onprettige gevoelens oproept, vinden we over het algemeen afwijkend. Gedrag
dat ons beperkt in ons vermogen om bepaalde rollen te vervullen, of ons ervan
weerhoudt om ons aan onze omgeving aan te passen, kan ook als afwijkend
worden opgevat. Een voorbeeld van ongepast gedrag is zwaar alcoholgebruik.
Een voorbeeld van contraproductief gedrag is bijvoorbeeld wanneer iemand zich
veel te vaak en grondig wast omdat iemand zich continu viel voelt. Je belemmert
je functioneren.
6. Gevaar. Gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen,
noemen we gewoonlijk afwijkend. Bijvoorbeeld wanneer mensen zichzelf willen
doden omdat ze de druk van het dagelijks leven niet meer aankunnen.
Een normaal persoon kan bijzonder gek doen en een persoon die we gek
noemen, kan heel normaal doen.
Culturele aspecten - Sommige woorden, zoals depressie hebben in andere culturen een andere
van afwijkend betekenis
gedrag - Bepaalde symptomen, zoals hallucinaties, kunnen in de ene cultuur een
symptoom zijn van een psychische stoornis en in de andere cultuur juist als
normaal gedrag beschouwd worden
- Er zijn ziekteverschijnselen die ondanks culturele verschillen soms wel
overeenkomen in verschillende culturen, schizofrenie
Griekse oudheid: Hippocrates stelde dat de gezondheid van het lichaam en de geest wordt bepaald door
Hippocrates een evenwicht in de humores. Een verstoring van het evenwicht tussen de humores was
verantwoordelijk voor afwijkend gedrag
1. Een traag persoon zou een overvloed aan slijm (flegma) hebben
2. Een overschot aan zwarte gal zou de oorzaak zijn van depressie (melancholie)
3. Een overvloed aan bloed leidde tot een sanguinische dispositie: vrolijk,
zelfverzekerd en optimistisch
4. Een overvloed aan gele gal maakte mensen korzelig en cholerisch – driftig
, Abnormale gedragspatronen aan de hand van 3 hoofdcategorieën:
1. Melancholie is de categorie van buitensporige depressie
2. Manie verwijst naar uitzonderlijke opwinding
3. Bezetenheid omdat het bizarre gedrag (schizofrenie)
Humores Term voor de essentiële lichaamssappen (slijm, zwarte gal, bloed en gele gal)
Vanaf 700 na De Arabische psychiatrie hadden veel aandacht voor behandelingen, theorieën en
Christus: Arabische diagnostiek. Daarbij maakten ze gebruik van de nieuwste kennis en grepen zij ook terug
psychiatrie op de Griekse inzichten. Typerend in de Arabische psychiatrie was de mensgerichte
benadering van geestesziekten.
Middeleeuwen: - Volgens de doctrine: is afwijkend gedrag een teken van bezetenheid door boze
exorcisme en geesten of de duivel. Bezeten mensen werden behandeld d.m.v. exorcisme of
heksenvervolginge uitdrijvingen.
n - Heksenvervolgingen door inquisiteurs – veel hekserij verdachte vrouwen
hebben bizar gedrag bekend, zoals vliegen en vrijen met de duivel. Maar ze zijn
daarvoor wel gemarteld door inquisiteurs dus of het waar is, is de vraag.
- In Engeland was er in de Middeleeuwen wel geloof in natuurlijke oorzaken van
afwijkend gedrag. Als iemand door de autoriteiten als krankzinnig werd
verklaard, gebeurde dat zelden op grond van bezetenheid door demonen
Trepanatie Het proces waarbij men een gat in de schedel het slachtoffer te bevrijden van de
demonen die men verantwoordelijk achtte voor zijn/haar abnormale gedrag
1600: - In de gestichten woonden zowel bedelaars als geestelijk gestoorden en de
Gekkenhuizen levensomstandigheden waren er erbarmelijk. Sommige gestichten groeiden uit
tot ware publiektrekkers.
Vanaf 1800: - Morele therapie (Pussin&Pinel): de filosofie was gebaseerd op het idee dat
hervormingen patiënten door een menselijke bejegening en een verblijf in een ontspannen
omgeving weer normaal zouden gaan functioneren.
- 1841: eerste Nederlandse Krankzinnigenwet
- 2de helft van 19e eeuw: periode van apathie, waarin alle deskundigen opnieuw
meenden dat afwijkend gedrag ongeneeslijk was en de omstandigheden voor de
psychiatrische patiënten werd steeds slechter.
- Tot ruim na de Tweede Wereldoorlog werden psychiatrische ziekenhuizen ver
weg gebouwd van de bewoonde wereld vandaag zodat mensen geen last van ze
hadden.
- In het midden van de jaren 50 veranderde dit en kwamen er meer
behandelmogelijkheden
Vanaf 1960: kritiek - In de jaren 60 en 70 kwam er een anti-psychiatrische beweging: deze beweging
op de psychiatrie ging ervan uit dat psychische stoornissen überhaupt niet bestaan, maar een
product of gevolg zijn van een ziekte (kapitalistische maatschappij).
Ze wilden een betere, effectievere behandeling van patiënten m.b.v. een sociaal
i.p.v. een medisch model. Ook meer inspraak van de patiënt. Dit zorgde voor meer
ambulante zorg en vermindering van psychiatrische ziekenhuizen.
- Keerzijde van het liberale beleid : patiënten werden aan hun lot overgelaten als
ze niet aan hun behandeling mee wilden of konden werken. Er ontwikkelde zich
daardoor bemoeizorg: een vorm van hulpverlening waarbij de hulpverleners zich
voornamelijk richten op de zorgmijders. Dit zijn mensen die in een behoeftige
situatie verkeren, zoals bij verwaarlozing het geval is, maar de stap naar de
reguliere hulpverlening niet kunnen of willen maken.
Hedendaagse - In 2005 leek marktwerking (meerdere aanbieders van een bepaald product /
trends dienst met elkaar concurreren om de gunst van potentiële klanten) het
antwoord op het bekostigingsvraagstuk in de zorg
- In 2007 ging het WMO in werking om de hoge zorgkosten te verminderen door
, burgers in eerste instantie zelf verantwoordelijk te maken voor zorg en steun
- In 2013: klassieke verzorgingsstaat --> participatiesamenleving
Burgers krijgen zelf meer zeggenschap en verantwoordelijkheid om hulp in te
zetten. In de psychiatrie wordt veel nadruk gelegd op eigen kracht, empoweren
van mensen. Waarbij de psychiatrische patiënt een actieve rol krijgt in het eigen
herstel en maatschappelijke participatie
- Huidige uitgangspunt: patiënten niet opnemen, tenzij er geen alternatief is
Evidence-based Het streven om gebruik te maken van het beste beschikbare bewijs bij het maken van
medicine een keuze voor de behandeling van een patiënt
- Deze zijn een poging om de kwaliteit van de zorg te verbeteren en de resultaten meetbaar en
vergelijkbaar te maken
- Weerstand: veel bewijs komt uit laboratoriumexperimenten waarin mensen selectief gekozen
proefpersonen vergelijken en dit doet breuk aan de unieke aspecten van elk mens en zijn interactie
met omgeving
Evidence-based Het proces waarin een professional besluiten neemt op grond van de beste
practice onderzoeksresultaten, ervaring, de voorkeur van de patiënt en de beschikbare
hulpmiddelen
Ethiek in onderzoek - Ethische principes zijn geformuleerd om de waardigheid van het individu te
bevorderen, het menselijk welzijn te beschermen en de wetenschappelijke
integriteit te waarborgen
- 2 belangrijke principes waarop de ethische richtlijnen gebaseerd zijn:
(a) informed consent
(b) vertrouwelijkheid
- Informed consent: vereist dat proefpersonen de vrijheid moeten hebben ervoor
te kiezen al dan niet mee te doen aan onderzoek. Ze krijgen van tevoren
voldoende informatie over het doel, methoden, risico’s en voordelen van het
onderzoek.
- Vertrouwelijkheid: het principe dat proefpersonen het recht hebben om te
verwachten dat hun identiteit niet wordt onthuld en dat de resultaten van het
onderzoek veilig worden bewaard
Belangrijkste - Blijf sceptisch
aspecten van - Denk na over de definities van de terminologie
kritisch denken - Weeg de aannamen of premissen waarop argumenten gebaseerd zijn
- Houd in gedachten dat correlatie niet gelijk staat aan een causaal verband
- Overweeg de aard van de bewijzen waarmee conclusies worden onderbouwd
- Simplificeer niet te sterk
- Generaliseer niet te sterk
