Samenvatting | Memo geschiedenis | 3 vwo | Hoofdstuk 4.2 t/m 4.4 | Tijd van televisie en computer | De koude oorlog

Geschiedenis 4.2

De eerste spanningen  alinea 1

Februari 1945 conferentie van Jalta

- Geallieerde leiders bij elkaar  ( SU leider Stalin, Amerikaanse president Roosevelt en Britse
premier Churchill )
- Duitsland bijna verslagen wat moet er gebeuren met Duitsland
- Ze besloten om duistland en hoofdstad Berlijn te verdelen in vier bezettingsgebieden
- De drie grootmachten en Frankrijk zouden elk zon bezettingszone besturen
- Stalin stemde in maar in werkelijkheid wilt hij bevriende communistische regeringen in de
buurlanden van SU te installeren  voorkomen SU opnieuw aangevallen wordt in het
westen
- Churchill wilde proberen voorkomen dat Europese landen communistisch zouden worden.
Hij wilde duidelijke afspraken over grenzen van de Russische invloedsfeer
- Roosevelt vond dat landen recht hadden op vrijheid en zelfgekozen democratische regering

Duitsland 1945 verslagen

- Roosevelt opgevolgd door Truman  vertrouwde SU niet
- 1945 de geallieerde bijeen op conferentie van Potsdam
- Truman vertelde aan de Russische leider dat ze een kernwapen hadden ontwikkeld  hij
wilde laten zien dat de VS een supermacht waren geworden
- Stalin wilde zo min mogelijk vastleggen zodat hij zijn gang kon gaan in Oost-Europa
- En hij wilde herstelbetalingen van Duitsland omdat hun het zwaarst hadden geleden
- Uiteindelijk werd besloten dat Duitsland definitief in te laten delen en bestuurd werd door
een geallieerde raad  de vier bezetters mochten in hun eigen gebied goederen in beslag
nemen ter compensatie van oorlogsschade

Europa verdeeld  alinea 2

- De VS en de SU waren de nieuwe grootmachten maar de kapitalistische democratische
samenleving in de VS verschilde sterk van de communistische Russische staat
- Dit zorgde voor spanningen tussen oost en west
- Churchill waarschuwde al in 1946 voor een ijzeren gordijn dat de russen dwars door Europa
heen lieten
- In de strijd met afspraken over vrije verkiezingen hielp Stalin Oost-Europese landen om de
macht te grijpen  in 1945 en 1948 werden in die landen andere politieke partijen
opzijgeschoven
- De spanningen liepen hoog op tussen Oost en west  de koude oorlog was begonnen

Koude oorlog

- Truman wilde grotere SU invloed en verspreiding communisme tegengaan  hij vroeg steun
voor nieuwe buitenlandse politiek genaamd de Trumanleer
- De VS zou militaire steun geven aan vrije volken die zich verzette tegen communistische
machtsovername
- Amerikanen begrepen dat communisme niet alleen met militaire dreiging ingedamd kon
worden maar ook met economische maatregelen
- Marshall kwam in 1947 met een plan om Europese landen met dollars te steunen met
voorwaarde dat landen zouden samenwerken

, - Door dit Marshallplan konden Europese landen hun economie opbouwen en oorlogsschade
herstellen
- Spanningen lopen verder op in 1948 door westerse bezettingszones die met Duitse mark
kwamen  Staling reageerden met afsluiten van alle wegen van SU zone naar Berlijn. Het
jaar van de blokkade van Berlijn was een van de gevaarlijkste periodes uit de koude oorlog
- Voor voorbereiding van Russische aanval werden Amerikaanse soldaten in West-Europa
gelegerd
- Door de oplopende spanningen sloten de VS en andere westerse landen een militair
bondgenootschap in 1949 de NAVO
- In hetzelfde jaar werden Amerikaanse, Engelse en Franse zones samengevoegd tot west-
Duistland ( BRD  bondrepubliek Duitsland ) in het oosten riepen de communisten de DDR
uit ( Duitse Democratische republiek ) zo werd oost en west Duitsland een feit
- West Duitsland werd in 1955 lid van NAVO
- De SU richtte met landen van Oostblok het Warschaupact op  de militaire tegenhanger van
de NAVO

De wereldvrede in gevaar  alinea 3

- In het jaar 1949 bracht voor de VS en de westerse bondgenoten 2 onaangename
verrassingen  in China grepen de communisten de macht onder Mao Zedong  en de SU
beschikt ook over de atoombom  er brak een wapenwedloop uit
- In 1945 vond de conferentie van Jalta plaats en besloten daar de oprichting van de Verenigde
Naties ( VN ) een internationale vredesorganisatie waar bijna alle landen zich hadden
aangesloten. Een orgaan binnen de VN was veiligheidsraad die de bevoegdheid kreeg om in
noodsituaties troepen te sturen.
- Zo’n situatie ontstond in 1950 Korea  de VS en de SU hadden in 1945 Korea bevrijd van
Japanners en het land in 2 delen verdeeld  in 1948 ontstonden daardoor twee landen
( noord en zuid Korea )  twee jaar later viel noord zuid binnen  de VS wilde dit
verhinderen voordat Korea communistisch werd.  VS vroeg de veiligheidsraad 
communistische China kwam Noord-Korea te hulp  na bloedige strijd einde Korea – oorlog
1953
- De angst voor het rode gevaar ( het communisme ) werd in het westen steeds groter  de
gebeurtenissen in Oost-Europa en Azië is het bewijs dat het communisme op weg was naar
een wereldheers maatschappij