Samenvatting Geestelijk Gezondheidszorg: afhankelijkheid graduaat VPK vives/rhizo

Afhankelijkheid (psychiatrie)

- Psychoactieve stoffen
o Werkingen
 Dempende werking
 Alcohol
 Seditiva:
o benzodiazepines
 opiaten
o morfine
o codeïne
o heroïne
 methadon

 Stimulerende werking
 Cafeïne
 Nicotine
 Cocaïne
 Amfetamine
o Speed
o Xtc

 Verstorende werking
 LSD
 Cannabis (marihuana)

 Combinatie stoffen
 Oplosmiddelen voor lijm
 Tipp-ex

- Ontstaan cyclus van een verslaving
o Kennismaking en experimenteerfase
 Meestal Op jonge leeftijd
 Steeds vroeger begin aan alcohol en geneesmiddelen
 Redenen
o Ontspanning
o Op peppen bij moeheid
o Omwille van middel en het effect
o Nieuwsgierigheid
o …..

o Fase van matig – probleemvrij gebruik (sociaal gebruik)
 Evolueert naar matig gebruik
 Gebruik krijgt een plaats in het leven zonder problemen
 Kenmerken
 Regelmatig gebruik (bijna dagelijks)
 Enerzijds plezierige effecten, anderzijds verlicht spanning,
angst/onrust
 Weinig lichamelijke lasten
 …..
 Genetische factoren en sociaal culturele factoren

,  Genetisch
o Grotere aangeboren tolerantie voor alcohol
o Aanleg van gespannen en onrust

 Sociaal-cultureel
o Identificatie met subgroepen die druggebruik goedkeuren
o Ouders als voorbeeld
o Gezinsproblemen die aanleiding geven

o Fase 3: fase van overmatig, problematisch, schadelijk gebruik
 Gebruik grotere rol in het leven
 Gebruikt niet alleen om zich goed te voelen maar om lusten en spanningen
te verdrijven
 Beseft dat het fout loopt
 Vrij geïntegreerd functioneren op verschillende levensgebieden
 Problemen beginnen voelbaar te worden: relatie loopt stuk, werk en
vrienden verliezen
 Ondanks besef neemt men toch steeds risico’s die verslaving in hand werken
 Kenmerken
o Meer risico producten
o Steeds hogere dosis
o Alleen en stiekem gebruik
o Als oplossing voor problemen

 Signalen beginnende verslaving begint duidelijk te worden
 Bij herhaling meer gebruiken
 Drang om gebruik en gebruiken om problemen te verlichten
 Tolerantie, psychische afhankelijkheid en fysische afhankelijkheid spelen nu
een belangrijke rol naar overgang fase 4

o Fase van dwangmatig/afhankelijk gebruik: de verslaving
 Hele leven beheerst door gebruik
 Ontwikkeld levensstijl om aan verslaving te kunnen voldoen
 Vaak contact met justitie
 Controle verlies over gebruik, ondanks besef schadelijke effecten
 Mogelijk al stoppogingen (zonder succes)

- In stand houding van verslaving
o Eenmaal ontstaan blijft deze bestaan
o Verslaving vertoont tekenen om zich voort te zetten
o Volgens van dijk spelen een aantal vicieuze cirkels een belangrijke rol

- Beïnvloeding van afhankelijkheid door 3 factoren
o Middel
 Hoeveelheid van gebruik
 Wijze van gebruik
 Verslavend effect van het middel
o Milieu
 Beschikbaarheid, reclame, rolmodellen, toegankelijkheid,…
o Mens
 Persoonlijkheid en genetische factoren een rol