Universiteit Tilburg
Academisch Juridisch denken
Alle hoorcolleges schooljaar 2021/2022
40 pag. leestijd 180 min.
, Academisch juridisch denken
Hoorcollege 1:
Positivisme ziet het recht als een verzameling van regels uitgevaardigd door bevoegde organen. Elke
geldige rechtsregel moet gehoorzaamd worden en op overtreding staat straf.
Het natuurrecht bestaat uit een geheel van grondrechtsbeginselen zoals rechtvaardigheid,
solidariteit en vrijheid. De rechtsregels proberen deze beginselen zo goed mogelijk te benaderen,
maar het ideaal bereiken ze nooit. Rechtsregels gelden ook alleen indien ze in overeenstemming zijn
met de beginselen.
Als derde visie is er het interactionisme oftewel het cultuur recht. Rechtsregels beschrijven het
gedrag dat mensen in de bepaalde situaties van elkaar mogen verwachten. Deze verwachtingen zijn
zowel gebaseerd op gewoontes en beginselen als op beschreven recht.
Soms leiden deze visies tot dezelfde conclusie en soms vullen ze elkaar. Soms leiden ze tot
verschillende uitkomsten.
Wet in materiele zin: algemene rechtsregel waaraan burgers gebonden zijn en die afkomstig is van
een overheidsorgaan dat bevoegd is tot het maken van die regel.
Hoorcollege 1: visies op het recht en rechtbronnen
Definitie van het recht? Het recht bestaat uit regels, bevoegdheid van personen, doel van het recht
is orde scheppen en gerechtigheid.
Sheet 3: Een paar willekeurige definities van het recht
- Een verzameling van wetten
- een verzameling van regels ( geboden en verboden) die in NL gelden (dus bevoegd zijn
vastgesteld), en waaraan we ons moeten houden.
- Een verzamelingen van regels en beginselen die in Nederland gelden etc.
- Recht is wat in een individueel geval wordt gezegd wat recht is
- Recht is datgene wat als rechtvaardig wordt ervaren (of de gelijkheid dient, of tot vrede
aanleiding geeft, of transacties efficiënt doet verlopen)
Sheet 4: Casus Windels
De vrouw overleed plotseling en wilde in haar eigen tuin begraven worden. Meneer had geen
vergunning aangevraagd. Normaal mag je niet iemand begraven in je tuin tenzij je er een vergunning
voor krijgt. Hoe kan dit opgelost worden?
Stel hij had de vergunning gevraagd en had hem gekregen, dan zou hij hem ook achteraf kunnen
krijgen. Als dit gebeurd krijg je als gevolg dat iedereen zijn eigen ding gaat doen.
Op sheet 5: Rechtbank Limburg 25 augustus 2016 staat de uitspraak van deze zaak.
- De voorzieningenrechter stelt vast dat verzoeker onbestreden heeft gelaten dat hij de Wet
op de lijkbezorging heeft overtreden door zijn op 20 juli 2016 overleden echtgenote te begraven op
[eigen] grond (…).”
Academisch Juridisch denken
Alle hoorcolleges schooljaar 2021/2022
40 pag. leestijd 180 min.
, Academisch juridisch denken
Hoorcollege 1:
Positivisme ziet het recht als een verzameling van regels uitgevaardigd door bevoegde organen. Elke
geldige rechtsregel moet gehoorzaamd worden en op overtreding staat straf.
Het natuurrecht bestaat uit een geheel van grondrechtsbeginselen zoals rechtvaardigheid,
solidariteit en vrijheid. De rechtsregels proberen deze beginselen zo goed mogelijk te benaderen,
maar het ideaal bereiken ze nooit. Rechtsregels gelden ook alleen indien ze in overeenstemming zijn
met de beginselen.
Als derde visie is er het interactionisme oftewel het cultuur recht. Rechtsregels beschrijven het
gedrag dat mensen in de bepaalde situaties van elkaar mogen verwachten. Deze verwachtingen zijn
zowel gebaseerd op gewoontes en beginselen als op beschreven recht.
Soms leiden deze visies tot dezelfde conclusie en soms vullen ze elkaar. Soms leiden ze tot
verschillende uitkomsten.
Wet in materiele zin: algemene rechtsregel waaraan burgers gebonden zijn en die afkomstig is van
een overheidsorgaan dat bevoegd is tot het maken van die regel.
Hoorcollege 1: visies op het recht en rechtbronnen
Definitie van het recht? Het recht bestaat uit regels, bevoegdheid van personen, doel van het recht
is orde scheppen en gerechtigheid.
Sheet 3: Een paar willekeurige definities van het recht
- Een verzameling van wetten
- een verzameling van regels ( geboden en verboden) die in NL gelden (dus bevoegd zijn
vastgesteld), en waaraan we ons moeten houden.
- Een verzamelingen van regels en beginselen die in Nederland gelden etc.
- Recht is wat in een individueel geval wordt gezegd wat recht is
- Recht is datgene wat als rechtvaardig wordt ervaren (of de gelijkheid dient, of tot vrede
aanleiding geeft, of transacties efficiënt doet verlopen)
Sheet 4: Casus Windels
De vrouw overleed plotseling en wilde in haar eigen tuin begraven worden. Meneer had geen
vergunning aangevraagd. Normaal mag je niet iemand begraven in je tuin tenzij je er een vergunning
voor krijgt. Hoe kan dit opgelost worden?
Stel hij had de vergunning gevraagd en had hem gekregen, dan zou hij hem ook achteraf kunnen
krijgen. Als dit gebeurd krijg je als gevolg dat iedereen zijn eigen ding gaat doen.
Op sheet 5: Rechtbank Limburg 25 augustus 2016 staat de uitspraak van deze zaak.
- De voorzieningenrechter stelt vast dat verzoeker onbestreden heeft gelaten dat hij de Wet
op de lijkbezorging heeft overtreden door zijn op 20 juli 2016 overleden echtgenote te begraven op
[eigen] grond (…).”
