Aardrijkskunde – Op weg naar een duurzame wereld par. 4.1 tm 4.4 plus bronnen
Par. 4.1 Kan de aarde ons dragen?
Begrippen:
Bevolkingsprognose: Verwachte aantal bevolking in de toekomst. (de groei van het aantal mensen op aarde)
Wat betekent duurzaamheid?
- ‘Duurzaam’ betekent dat iets lang mee gaat. In dit geval gaat het om de wereld en het milieu.
‘Duurzaamheid’ betekent dat toekomstige generaties op dezelfde manier kunnen leven als wij nu. Daarvoor
moeten we de wereld net zo schoon achterlaten als deze nu is. We kunnen op dezelfde manier doorgaan
met het verbruiken van grondstoffen en het produceren van afval. Maar dat is niet duurzaam. Op een zeker
moment zijn grondstoffen echt op of is het milieu te veel vervuild.
Wat zijn grondstoffen?
- Een grondstof is een materiaal dat gebruikt wordt om iets te maken. Er zijn verschillende soorten
grondstoffen. We hebben natuurlijke grondstoffen. Dit zijn stoffen die we in de natuur vinden. Hout en
graan zijn hier voorbeelden van. Andere stoffen vinden we in de grond, zoals ijzererts en klei.
Wat zijn natuurlijke hulpbronnen?
- Producten uit de natuur die de mens gebruikt. Alle gassen, vloeistoffen en vaste stoffen waarover de mens
beschikt om de samenleving draaiende te houden bijv. lucht, olie en ertsen
Noem 3 voorbeelden van natuurlijke hulpbonnen die niet hernieuwbaar zijn?
- Mineralen, ertsen en fossiele brandstoffen (aardgas, aardolie en steenkool)
Noem 2 voorbeelden van natuurlijke hulpbonnen die wel vernieuwbaar zijn?
- Voedsel en hout
Wat is een ecologische voetafdruk?
- In letterlijke zin is dat jouw huis. De ruimte die een mens nodig heeft om zijn leven op aarde te leiden.
Mensen willen steeds luxer leven en vragen dan te veel van de aarde. Als we de aarde eerlijk zouden
verdelen heeft ieder persoon recht op 1,7 hectare, maar wij gebruiken nu per mens 2,8 hectare. De aarde
kan ons luxe manier van leven niet aan.
Hoe groot je ecologische voetafdruk is, hangt af van je levensstijl. Welk land heeft bijvoorbeeld een enorme
ecologische voetafdruk en waarom?
- Amerika
- Omdat een Amerikaan veel in een auto rijdt, op vakantie gaat, vlees eet en allerlei apparatuur verbruikt
Hoe groot is de voetafdruk van de gemiddelde Nederlander?
- Tussen 5,1 en 6,7 hectare
Wat is de draagkracht?
- De aarde levert grondstoffen die de mens nodig heeft om te kunnen leven. Doordat de mens steeds meer
grondstoffen van de aarde mee neemt, raakt de draagkracht verstoord.
Sinds welk jaar overschrijden we de draagkracht van de aarde?
- 1970
Wij moeten duurzaam met de aarde omgaan, wat betekent dit?
- Duurzaam betekent dat we de natuurlijke hulpbronnen op aarde niet sneller gebruiken dan dat ze
aangevuld worden. Alleen dan kunnen de volgende generaties ook gebruik maken van deze hulpbronnen.
1
, Par. 4.2 De voedselproductie
Voor de productie van voedsel is ruimte nodig. Hoeveel ruimte is er nodig voor de productie van 1 kilo vlees?
- Daarvoor is 50 to 250m2 nodig
Wat is de voedselafdruk?
- De ruimte die nodig is om jouw voedsel te verbouwen.
Wat is schaalvergroting?
- Momenteel is de wereldbevolking aan het groeien. Om te zorgen dat er genoeg voedsel is voor een
groeiende wereldbevolking, vindt schaalvergroting plaats. Dit houdt in dat landbouwbedrijven meer land
onder zich nemen om te verbouwen.
Er zijn steeds minder landbouwbedrijven, maar ze worden wel steeds groter, hoe komt dat? En wat is daar het
voordeel van?
- Ze worden groter omdat er steeds meer dezelfde dieren/gewassen bij komen en de vraag groot is.
- Voordeel is, grote landbouwbedrijven verbouwen vaak maar 1 of enkele producten. Dat is efficiënt omdat
de boer dan maar voor één gewas machines hoeft aan te schaffen. Zo blijft de prijs van het product ook
laag
Maar doordat ze focussen op één of enkele producten neemt de biodiversiteit af, wat betekent dat?
- De variatie van soorten planten en dieren nemen af, want wat wij niet eten wordt dan niet gekweekt.
Wat is intensivering?
- Vergroting van de productie per hectare en per dier met behulp van kennis en geld. Denk aan slimme
machines of robots die precies weten hoeveel voer bijv: een koe nodig heeft of wanneer deze gemolken
moet worden.
Wat is kapitaalintensief?
- bij het maken van een product wordt veel gebruikgemaakt van machines en robots, maar die zijn vaak
duur. Dus een productieproces waarbij veel machines worden gebruikt en weinig mensen werken is
kapitaalintensief.
Noem verschillende mogelijkheden om duurzaam met voedsel om te gaan?
- Minder weggooien
- Ruimte te besparen door voedselfabrieken te bouwen
- Toepassen van biologische landbouw: Een manier van landbouw waarbij geen kunstmest en chemische
bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.
- Genetische modificatie: door de mens veranderen van bepaalde delen van een plant of dier zodat ze beter
bijv: tegen droogte en ziekten kunnen.
Wat is milieu-uitputting?
- het opraken van natuurlijke voorraden door menselijk gebruik, dan zijn er geen natuurlijke hulpbronnen
meer.
Par. 4.3 wereldwijd produceren en consumeren
Begrippen:
Consumptiepatroon: de goederen en diensten die iemand koopt
Milieuvervuiling: Vervuilen van het milieu door er afval in te storten.
bodemverontreiniging: door de mens aan- of ingebrachte stoffen leiden tot schade aan de bodem
Wat is een productieketen?
- De schakels waaruit het productieproces van goederen bestaat, van grondstof tot eindproduct,
bijvoorbeeld bij het maken van een laptop: in China geproduceerd, maar ontworpen in Verenigde Staten,
grondstoffen zoals koper komen uit Chili, lood uit Australië en Kwik uit Kirgizië. Daarna wordt de laptop
getransporteerd naar Rotterdam, dit is een productieketen.
2
Par. 4.1 Kan de aarde ons dragen?
Begrippen:
Bevolkingsprognose: Verwachte aantal bevolking in de toekomst. (de groei van het aantal mensen op aarde)
Wat betekent duurzaamheid?
- ‘Duurzaam’ betekent dat iets lang mee gaat. In dit geval gaat het om de wereld en het milieu.
‘Duurzaamheid’ betekent dat toekomstige generaties op dezelfde manier kunnen leven als wij nu. Daarvoor
moeten we de wereld net zo schoon achterlaten als deze nu is. We kunnen op dezelfde manier doorgaan
met het verbruiken van grondstoffen en het produceren van afval. Maar dat is niet duurzaam. Op een zeker
moment zijn grondstoffen echt op of is het milieu te veel vervuild.
Wat zijn grondstoffen?
- Een grondstof is een materiaal dat gebruikt wordt om iets te maken. Er zijn verschillende soorten
grondstoffen. We hebben natuurlijke grondstoffen. Dit zijn stoffen die we in de natuur vinden. Hout en
graan zijn hier voorbeelden van. Andere stoffen vinden we in de grond, zoals ijzererts en klei.
Wat zijn natuurlijke hulpbronnen?
- Producten uit de natuur die de mens gebruikt. Alle gassen, vloeistoffen en vaste stoffen waarover de mens
beschikt om de samenleving draaiende te houden bijv. lucht, olie en ertsen
Noem 3 voorbeelden van natuurlijke hulpbonnen die niet hernieuwbaar zijn?
- Mineralen, ertsen en fossiele brandstoffen (aardgas, aardolie en steenkool)
Noem 2 voorbeelden van natuurlijke hulpbonnen die wel vernieuwbaar zijn?
- Voedsel en hout
Wat is een ecologische voetafdruk?
- In letterlijke zin is dat jouw huis. De ruimte die een mens nodig heeft om zijn leven op aarde te leiden.
Mensen willen steeds luxer leven en vragen dan te veel van de aarde. Als we de aarde eerlijk zouden
verdelen heeft ieder persoon recht op 1,7 hectare, maar wij gebruiken nu per mens 2,8 hectare. De aarde
kan ons luxe manier van leven niet aan.
Hoe groot je ecologische voetafdruk is, hangt af van je levensstijl. Welk land heeft bijvoorbeeld een enorme
ecologische voetafdruk en waarom?
- Amerika
- Omdat een Amerikaan veel in een auto rijdt, op vakantie gaat, vlees eet en allerlei apparatuur verbruikt
Hoe groot is de voetafdruk van de gemiddelde Nederlander?
- Tussen 5,1 en 6,7 hectare
Wat is de draagkracht?
- De aarde levert grondstoffen die de mens nodig heeft om te kunnen leven. Doordat de mens steeds meer
grondstoffen van de aarde mee neemt, raakt de draagkracht verstoord.
Sinds welk jaar overschrijden we de draagkracht van de aarde?
- 1970
Wij moeten duurzaam met de aarde omgaan, wat betekent dit?
- Duurzaam betekent dat we de natuurlijke hulpbronnen op aarde niet sneller gebruiken dan dat ze
aangevuld worden. Alleen dan kunnen de volgende generaties ook gebruik maken van deze hulpbronnen.
1
, Par. 4.2 De voedselproductie
Voor de productie van voedsel is ruimte nodig. Hoeveel ruimte is er nodig voor de productie van 1 kilo vlees?
- Daarvoor is 50 to 250m2 nodig
Wat is de voedselafdruk?
- De ruimte die nodig is om jouw voedsel te verbouwen.
Wat is schaalvergroting?
- Momenteel is de wereldbevolking aan het groeien. Om te zorgen dat er genoeg voedsel is voor een
groeiende wereldbevolking, vindt schaalvergroting plaats. Dit houdt in dat landbouwbedrijven meer land
onder zich nemen om te verbouwen.
Er zijn steeds minder landbouwbedrijven, maar ze worden wel steeds groter, hoe komt dat? En wat is daar het
voordeel van?
- Ze worden groter omdat er steeds meer dezelfde dieren/gewassen bij komen en de vraag groot is.
- Voordeel is, grote landbouwbedrijven verbouwen vaak maar 1 of enkele producten. Dat is efficiënt omdat
de boer dan maar voor één gewas machines hoeft aan te schaffen. Zo blijft de prijs van het product ook
laag
Maar doordat ze focussen op één of enkele producten neemt de biodiversiteit af, wat betekent dat?
- De variatie van soorten planten en dieren nemen af, want wat wij niet eten wordt dan niet gekweekt.
Wat is intensivering?
- Vergroting van de productie per hectare en per dier met behulp van kennis en geld. Denk aan slimme
machines of robots die precies weten hoeveel voer bijv: een koe nodig heeft of wanneer deze gemolken
moet worden.
Wat is kapitaalintensief?
- bij het maken van een product wordt veel gebruikgemaakt van machines en robots, maar die zijn vaak
duur. Dus een productieproces waarbij veel machines worden gebruikt en weinig mensen werken is
kapitaalintensief.
Noem verschillende mogelijkheden om duurzaam met voedsel om te gaan?
- Minder weggooien
- Ruimte te besparen door voedselfabrieken te bouwen
- Toepassen van biologische landbouw: Een manier van landbouw waarbij geen kunstmest en chemische
bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.
- Genetische modificatie: door de mens veranderen van bepaalde delen van een plant of dier zodat ze beter
bijv: tegen droogte en ziekten kunnen.
Wat is milieu-uitputting?
- het opraken van natuurlijke voorraden door menselijk gebruik, dan zijn er geen natuurlijke hulpbronnen
meer.
Par. 4.3 wereldwijd produceren en consumeren
Begrippen:
Consumptiepatroon: de goederen en diensten die iemand koopt
Milieuvervuiling: Vervuilen van het milieu door er afval in te storten.
bodemverontreiniging: door de mens aan- of ingebrachte stoffen leiden tot schade aan de bodem
Wat is een productieketen?
- De schakels waaruit het productieproces van goederen bestaat, van grondstof tot eindproduct,
bijvoorbeeld bij het maken van een laptop: in China geproduceerd, maar ontworpen in Verenigde Staten,
grondstoffen zoals koper komen uit Chili, lood uit Australië en Kwik uit Kirgizië. Daarna wordt de laptop
getransporteerd naar Rotterdam, dit is een productieketen.
2
