Blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Endodontologie // Hoorcollege materiaalkunde 1: biocompabiliteit 16-11-20
E ect van materialen op het lichaam
Endodontische materialen staan vaak in contact met het lichaam.
Wortelkanaalbehandeling; procedure —> laterale condensatie
- Gutapercha; stift
- Cement
Voordat de laterale condensatie bestond was er een andere
procedure. Er werd een naald met een inwendig spiraaltje dat
kon draaien gebruikt. Het cement ging onder druk door de
naald en komt in het wortelkanaal terecht.Naald = Lentulo
naald.
Opaque oplichting op de röntgenfoto:
Materiaal (zinkfosfaat met euganol) is terecht gekomen in de
zenuwbaan. Euganol zit in kruidnagel. Heel vroeger werd
kruidnagel gebruikt voor het bestrijden van tandpijn.
Het materiaal is prima, maar het risisco op fouten tijdens de procedure is groot.
Wanneer er materiaal op een plek komt waar het niet thuis hoort kunnen er reacties ontstaan:
- Immuunreacties —> delate/directe allergie
- Toxische reacties —> Sianide; heemgroep geblokkeed in rode bloedcel
- Corrosie
- Galvanisme
Veiligheid van materialen = biocompatibiliteit
• Mechanisch veilig
• Galvanisch veilig
• Ionisatie inert
- Toxisch
- Allergisch
- Mutageen/carcinogeen
Endodontische restauratiematerialen
Cementen
- Kunststofcementen; Epoxy (AH26); composiet etc
- ZnO-eugenol
- GIC
Stiftmaterialen voor endodontische afsluiting
- Gutta Percha
- Therma l
- Zilverstiften
Restauratiematerialen voor retrogade apicale restauraties
- MTA
- Amalgaam
- EBA
Allergische reacties
Objectieve symptomen van lokale allergische reacties in de mond
• Licht tot erge roodheid en zwelling
• Erosie- of zweervorming optreden
• Soms ook symptomen buiten de mond zichtbaar
ff fi
, Blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Subjectieve symptomen van lokale allergische reacties in de mond
• Verlies van smaak
• Een droge mond gevoel
• een brandend gevoel
• Pijn
Toepassing Componenten Allergeen
Prothesehunststo en Polymehtylmetacrylaat Hydrochinon etc.
Afdrukmaterialen
Endo Cement ZnO en Euganol Perubalsum (hars van bomen)
Ethoxylbenzoezuur
Co erdam Rubber Latex
Fissuurlak Kunststo en MMA etc.
Type IV, T-cell mediated allergic reaction
Het allergeen wordt opgepikt door een
langerhandcel; cel met uitlopers —>
Antigeenpresenterende cel.
Het antigeen wordt aan de T-cel
gepresenteerd en deze gaat hiermee aan
de slag. De T-cel krijgt daarmee ook een
geheugen voor de toekomst.
De T-cel gaat naar de lymfenoyde en wordt
daar meerdere keren verdubbeld. Op het
moment dat het antigeen nog een keer het
lichaam is binnengedrongen gaan de T-
cellen reageren en cytokinen produceren.
Deze cytokinen zorgen voor het
verzamelen van meer cellen om het
antigeen te bestrijden. Het verzamelen van
cellen is delate; dit kost tijd.
Is dit in de mond ook zo?
Mensen kunnen bijvoorbeeld wel een reactie krijgen op de huid, maar dan zie je in de mond niks.
Flair-up reactie: Wanneer je ooit bloot bent gesteld aan een allergeen en daarna nog een keer
ergens anders op/in het lichaam. Dan krijg je veel T-cellen in het lichaam. Op de oude plekken
krijg je een reactie. De plaats van de ontsteking en de plaats van allergeen hoeft niet hetzelfde te
zijn. Bv onverklaarbare rode plek terwijl je nikkeldraad in de mond zit.
Epoxy- cementen:
• Lekken formaldehyden (bisphenol A) (bijvoorbeeld AH26, AH plus en Top Seal)
• Bevatten aminen (bijvoorbeeld hexamethylene - tetramine)
ZnO-Eugenol-sealers:
• Eugenol (kruidnagel-olie & Iso-eugenol
• Perubalsem
Allergie door tandpasta —>
Peru-balsem-allergie
Kruis-allergie met:
- Eugenol en iso-eugenol (kruidnagelolie; zit in veel
kruiden o.a. kaneel en nootmuskaat).
- Benzoin, benzoic acid, benzyl alcohol
- Kolophonium
- Citrusvruchten (schillen)
- Tijgerbalsem
- Vanille
ff ff ff
, Blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Kunststo en: kolophonium & perubalsem —>
Twee endodontische behandelingen uitgevoerd.
Niet met de laterale condensatie procedure.
Lip van mevrouw is rood en doet pijn.
Materiaal vervangen door MTA. (rechtse foto).
Roodheid en pijn werden minder, maar uiteindelijk
besproken met mevrouw om de elementen te laten
trekken.
Materiaal heeft de wortel aangetast. Buitenlaag is
veranderd doordat het materiaal wat je in de
kanalen aanbrengt via de tubuli naar buiten
di undeert.
Keuze materiaal kan op de lange termijn een e ect hebben!
(bv. 4 t/m 10 jaar)
Risico’s niet alleen voor de patiënt maar ook voor het team
Drie vinger syndroom door bisphenol A in bondingsystemen.
Corrosie en galvanisme
Goud en amalgaam lossen op door speeksel.
Maar als je het met elkaar in contact brengt gaat
dit nog sneller. De concentratie ionen die
vrijkomen wordt heel erg hoog.
Basisprincipe = naast goud geen amalgaam
Galvanisme: elektron gaat lopen van het ene stofje
naar het andere stofje. Om dit te verkrijgen moet
er een stof oplossen. De stof die oplost is altijd het
onedele stofje. Dus bijvoorbeeld bij amalgaam en
goud lost amalgaam op.
Opo eringsreactie (bv bij een goude boot; materiaal wordt er
tegenaan geplakt ter opo ering)
In de tandheelkunde wil je dit soort opo eringsreacties niet
hebben.
Voorbeeld: zie foto
Knopjes zijn in de kaak geïmplanteerd en aan elkaar vast
gesoldeerd.
Solderen —> materiaal smelt makkerelijker, dus onedel.
In de loop van de tijd lost dit op, ionen komen vrij.
Reactie in het lichaam? Misschien.. vaak niet in de mond
zichbaar, maar in het lichaam kan er van alles gebeuren.
37 met kroon en wortelkanaalvulling —> metalen opbouw in
endo met daarop een kroon
Furcatie met enorme pocket: paroprobleem.
Dentate stiften; onedel
Dentale stift + goud = opo eringsreactie
De dentale stift oxideert, neemt H+ op en expandeert —>
breuk
ff ff
ff ffff ff ff
Endodontologie // Hoorcollege materiaalkunde 1: biocompabiliteit 16-11-20
E ect van materialen op het lichaam
Endodontische materialen staan vaak in contact met het lichaam.
Wortelkanaalbehandeling; procedure —> laterale condensatie
- Gutapercha; stift
- Cement
Voordat de laterale condensatie bestond was er een andere
procedure. Er werd een naald met een inwendig spiraaltje dat
kon draaien gebruikt. Het cement ging onder druk door de
naald en komt in het wortelkanaal terecht.Naald = Lentulo
naald.
Opaque oplichting op de röntgenfoto:
Materiaal (zinkfosfaat met euganol) is terecht gekomen in de
zenuwbaan. Euganol zit in kruidnagel. Heel vroeger werd
kruidnagel gebruikt voor het bestrijden van tandpijn.
Het materiaal is prima, maar het risisco op fouten tijdens de procedure is groot.
Wanneer er materiaal op een plek komt waar het niet thuis hoort kunnen er reacties ontstaan:
- Immuunreacties —> delate/directe allergie
- Toxische reacties —> Sianide; heemgroep geblokkeed in rode bloedcel
- Corrosie
- Galvanisme
Veiligheid van materialen = biocompatibiliteit
• Mechanisch veilig
• Galvanisch veilig
• Ionisatie inert
- Toxisch
- Allergisch
- Mutageen/carcinogeen
Endodontische restauratiematerialen
Cementen
- Kunststofcementen; Epoxy (AH26); composiet etc
- ZnO-eugenol
- GIC
Stiftmaterialen voor endodontische afsluiting
- Gutta Percha
- Therma l
- Zilverstiften
Restauratiematerialen voor retrogade apicale restauraties
- MTA
- Amalgaam
- EBA
Allergische reacties
Objectieve symptomen van lokale allergische reacties in de mond
• Licht tot erge roodheid en zwelling
• Erosie- of zweervorming optreden
• Soms ook symptomen buiten de mond zichtbaar
ff fi
, Blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Subjectieve symptomen van lokale allergische reacties in de mond
• Verlies van smaak
• Een droge mond gevoel
• een brandend gevoel
• Pijn
Toepassing Componenten Allergeen
Prothesehunststo en Polymehtylmetacrylaat Hydrochinon etc.
Afdrukmaterialen
Endo Cement ZnO en Euganol Perubalsum (hars van bomen)
Ethoxylbenzoezuur
Co erdam Rubber Latex
Fissuurlak Kunststo en MMA etc.
Type IV, T-cell mediated allergic reaction
Het allergeen wordt opgepikt door een
langerhandcel; cel met uitlopers —>
Antigeenpresenterende cel.
Het antigeen wordt aan de T-cel
gepresenteerd en deze gaat hiermee aan
de slag. De T-cel krijgt daarmee ook een
geheugen voor de toekomst.
De T-cel gaat naar de lymfenoyde en wordt
daar meerdere keren verdubbeld. Op het
moment dat het antigeen nog een keer het
lichaam is binnengedrongen gaan de T-
cellen reageren en cytokinen produceren.
Deze cytokinen zorgen voor het
verzamelen van meer cellen om het
antigeen te bestrijden. Het verzamelen van
cellen is delate; dit kost tijd.
Is dit in de mond ook zo?
Mensen kunnen bijvoorbeeld wel een reactie krijgen op de huid, maar dan zie je in de mond niks.
Flair-up reactie: Wanneer je ooit bloot bent gesteld aan een allergeen en daarna nog een keer
ergens anders op/in het lichaam. Dan krijg je veel T-cellen in het lichaam. Op de oude plekken
krijg je een reactie. De plaats van de ontsteking en de plaats van allergeen hoeft niet hetzelfde te
zijn. Bv onverklaarbare rode plek terwijl je nikkeldraad in de mond zit.
Epoxy- cementen:
• Lekken formaldehyden (bisphenol A) (bijvoorbeeld AH26, AH plus en Top Seal)
• Bevatten aminen (bijvoorbeeld hexamethylene - tetramine)
ZnO-Eugenol-sealers:
• Eugenol (kruidnagel-olie & Iso-eugenol
• Perubalsem
Allergie door tandpasta —>
Peru-balsem-allergie
Kruis-allergie met:
- Eugenol en iso-eugenol (kruidnagelolie; zit in veel
kruiden o.a. kaneel en nootmuskaat).
- Benzoin, benzoic acid, benzyl alcohol
- Kolophonium
- Citrusvruchten (schillen)
- Tijgerbalsem
- Vanille
ff ff ff
, Blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Kunststo en: kolophonium & perubalsem —>
Twee endodontische behandelingen uitgevoerd.
Niet met de laterale condensatie procedure.
Lip van mevrouw is rood en doet pijn.
Materiaal vervangen door MTA. (rechtse foto).
Roodheid en pijn werden minder, maar uiteindelijk
besproken met mevrouw om de elementen te laten
trekken.
Materiaal heeft de wortel aangetast. Buitenlaag is
veranderd doordat het materiaal wat je in de
kanalen aanbrengt via de tubuli naar buiten
di undeert.
Keuze materiaal kan op de lange termijn een e ect hebben!
(bv. 4 t/m 10 jaar)
Risico’s niet alleen voor de patiënt maar ook voor het team
Drie vinger syndroom door bisphenol A in bondingsystemen.
Corrosie en galvanisme
Goud en amalgaam lossen op door speeksel.
Maar als je het met elkaar in contact brengt gaat
dit nog sneller. De concentratie ionen die
vrijkomen wordt heel erg hoog.
Basisprincipe = naast goud geen amalgaam
Galvanisme: elektron gaat lopen van het ene stofje
naar het andere stofje. Om dit te verkrijgen moet
er een stof oplossen. De stof die oplost is altijd het
onedele stofje. Dus bijvoorbeeld bij amalgaam en
goud lost amalgaam op.
Opo eringsreactie (bv bij een goude boot; materiaal wordt er
tegenaan geplakt ter opo ering)
In de tandheelkunde wil je dit soort opo eringsreacties niet
hebben.
Voorbeeld: zie foto
Knopjes zijn in de kaak geïmplanteerd en aan elkaar vast
gesoldeerd.
Solderen —> materiaal smelt makkerelijker, dus onedel.
In de loop van de tijd lost dit op, ionen komen vrij.
Reactie in het lichaam? Misschien.. vaak niet in de mond
zichbaar, maar in het lichaam kan er van alles gebeuren.
37 met kroon en wortelkanaalvulling —> metalen opbouw in
endo met daarop een kroon
Furcatie met enorme pocket: paroprobleem.
Dentate stiften; onedel
Dentale stift + goud = opo eringsreactie
De dentale stift oxideert, neemt H+ op en expandeert —>
breuk
ff ff
ff ffff ff ff
