Begrijp ik jou?
Inhoud
Houding en gedrag.................................................................................................................................2
Roos van Leary....................................................................................................................................2
Weken binnen en buiten de comfort zone.........................................................................................3
Contact maken en reguleren..............................................................................................................3
Hoe organiseer ik een activiteit..........................................................................................................3
Flexibility of behavior.........................................................................................................................4
Pedagogische tips...................................................................................................................................5
Didactiek in de zaal.............................................................................................................................5
Inrichting van de zaal..........................................................................................................................6
Als het even niet meer lukt.................................................................................................................6
Feedback geven en ontvangen...........................................................................................................7
Inleiding moeilijk verstaanbaar gedrag...................................................................................................8
ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder.....................................................................................8
Basis:...................................................................................................................................................8
Verdieping:.........................................................................................................................................9
ODD: Oppositional Defiant Disorder (oppositioneel opstandig gedrag)...............................................10
Basis..................................................................................................................................................10
Verdieping........................................................................................................................................11
NLD: Non-verbal Learning Disability.....................................................................................................12
Basis..................................................................................................................................................12
Verdieping........................................................................................................................................13
Introvert gedrag...................................................................................................................................14
Basis..................................................................................................................................................14
Verdieping........................................................................................................................................15
ASS: Autisme Spectrum Stoornis..........................................................................................................16
Basis..................................................................................................................................................16
Verdieping........................................................................................................................................17
Faalangst..............................................................................................................................................19
Basis:.................................................................................................................................................19
Verdieping........................................................................................................................................21
LVB: Licht verstandelijke beperking......................................................................................................21
Basis:.................................................................................................................................................21
1
, Verdieping........................................................................................................................................22
Syndroom van down.............................................................................................................................23
Basis..................................................................................................................................................23
Verdieping........................................................................................................................................24
Houding en gedrag
Roos van Leary
Basis assenstelsel:
Als leerkracht werkende met leerlingen met gedragsproblemen ben je gericht op 2 basisbehoeften:
1. Willen hebben van invloed op anderen en hun omgeving.
2. Geaccepteerd willen worden door de ander.
Deelnemer en begeleider streven beiden naar deze behoeften. Hieruit komt het
assenstelsel van roos van leary:
Er zijn 4 soorten gedragingen:
1. Boven gedrag: persoon is gericht op veel
invloed uitoefenen.
2. Onder gedrag: Persoon is niet of nauwelijks
gericht op invloed uitoefenen.
3. Samen gedrag: persoon is gericht op
acceptatie.
4. Tegen gedrag: persoon is gericht op andere
belangen dan acceptatie, vaak op resultaat.
Gedragspatronen die moeilijk verstaanbaar gedrag
kunnen verklaren:
- Rood: leidend gedrag roept afhankelijk gedrag
op. Afstemming gebeurt uit natuurlijk overwicht.
- Blauw: aanvallend gedrag roept verdedigend
gedrag op. Vaak in discussie of fysieke conflicten.
Actie reactie vanuit dit assenstelsel:
- Boven gedrag roept onder gedrag op.
- Onder gedrag roept boven gedrag op.
2
, - Samen gedrag roept samen gedrag op.
- Tegen gedrag roept tegen gedrag op.
Als je invloed wilt uitoefenen op gedrag houd je met de volgende aspecten rekening:
- Deelnemer kies positief of negatief gedrag, afhankelijk of jij in samen of tegen zit.
- Deelnemer toont gedrag wat je wilt zien, sluit hierbij aan om balans te houden.
Weken binnen en buiten de comfort zone
Typerend voor omgaan met moeilijk verstaanbaar gedrag is durven leren en kijken naar eigen
gedrag. Om gedrag aan te passen moet je het anders gaan aanpakken. Als de gebruikelijke aanpak
niet werkt moet je opzoek naar nieuw gedrag. De leerkracht heeft de verantwoordelijkheid om op
eigen gedrag te reflecteren en zo nodig aan te passen. Zo krijg je invloed op de situatie. Veranderen
van gedrag buiten je comfortzone, maakt dat je leert en meer zelfvertrouwen krijgt en
aanpassingsvermogen ontwikkeld in moeilijke situatie. Dit leidt tot meer handelingsmogelijkheden bij
moeilijk verstaanbaar gedrag. Je treed buiten je comfortzone.
Theoretisch model:
1. Comfortzone: veilig gebied, hier leer je niet veel meer. Het is wat je beheerst.
2. Leerzone: plek van het leren. Het voelt comfortabel en je staat open voor je gedrag
aanpassen. De kas op mislukken is groot, het is de grens van het niet meer weten.
3. Paniekzone: ver buiten de comfortzone. Er word niet meer geleerd. Het voelt oncomfortabel
en er is te veel stres om je gedrag aan te passen.
4. Zones oprekken: de comfortzone vergroten, de leerzone dus de paniekzone verkleint. De
grenzen worden verlegt.
5. Nieuwe situatie: de paniekzone is kleiner en hoort nu bij de leerzone, de comfortzone is
gegroeid.
Contact maken en reguleren
Het is van belang dat de deelnemer zich gezien voelt door de begeleider. De begeleider moet weten
hoe er contact gemaakt wordt, wat er in contact gedaan wordt, waar je goed in bent, wat je te ;ren
hebt in het contact maken en welk effect het op de deelnemer heeft. De verschillende attituden voor
een begeleider zijn:
- Durven kijken naar jezelf, handelen en verantwoorden van gemaakte keuzes reflectie.
- Zicht hebben op eigen voorkeur betreft omgang met de deelnemers voorkeurs attitude.
- Kennis hebben van de beperkingen en mogelijkheden van de deelnemers empathisch
vermogen invoegen, begrip tonen.
- Open staan voor feedback ontvangen.
- Vertalen van feedback naar het handelen flexibility of behaviour.
- Comfortzone durven verlaten en nieuw gedrag durven laten zien.
Hoe organiseer ik een activiteit
Je moet goed voorbereiden:
Ruim van te voren:
- Kennis van (bewegingsniveau) deelnemers.
- Kennis hebben van stoornis(sen) van de deelnemers.
3
Inhoud
Houding en gedrag.................................................................................................................................2
Roos van Leary....................................................................................................................................2
Weken binnen en buiten de comfort zone.........................................................................................3
Contact maken en reguleren..............................................................................................................3
Hoe organiseer ik een activiteit..........................................................................................................3
Flexibility of behavior.........................................................................................................................4
Pedagogische tips...................................................................................................................................5
Didactiek in de zaal.............................................................................................................................5
Inrichting van de zaal..........................................................................................................................6
Als het even niet meer lukt.................................................................................................................6
Feedback geven en ontvangen...........................................................................................................7
Inleiding moeilijk verstaanbaar gedrag...................................................................................................8
ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder.....................................................................................8
Basis:...................................................................................................................................................8
Verdieping:.........................................................................................................................................9
ODD: Oppositional Defiant Disorder (oppositioneel opstandig gedrag)...............................................10
Basis..................................................................................................................................................10
Verdieping........................................................................................................................................11
NLD: Non-verbal Learning Disability.....................................................................................................12
Basis..................................................................................................................................................12
Verdieping........................................................................................................................................13
Introvert gedrag...................................................................................................................................14
Basis..................................................................................................................................................14
Verdieping........................................................................................................................................15
ASS: Autisme Spectrum Stoornis..........................................................................................................16
Basis..................................................................................................................................................16
Verdieping........................................................................................................................................17
Faalangst..............................................................................................................................................19
Basis:.................................................................................................................................................19
Verdieping........................................................................................................................................21
LVB: Licht verstandelijke beperking......................................................................................................21
Basis:.................................................................................................................................................21
1
, Verdieping........................................................................................................................................22
Syndroom van down.............................................................................................................................23
Basis..................................................................................................................................................23
Verdieping........................................................................................................................................24
Houding en gedrag
Roos van Leary
Basis assenstelsel:
Als leerkracht werkende met leerlingen met gedragsproblemen ben je gericht op 2 basisbehoeften:
1. Willen hebben van invloed op anderen en hun omgeving.
2. Geaccepteerd willen worden door de ander.
Deelnemer en begeleider streven beiden naar deze behoeften. Hieruit komt het
assenstelsel van roos van leary:
Er zijn 4 soorten gedragingen:
1. Boven gedrag: persoon is gericht op veel
invloed uitoefenen.
2. Onder gedrag: Persoon is niet of nauwelijks
gericht op invloed uitoefenen.
3. Samen gedrag: persoon is gericht op
acceptatie.
4. Tegen gedrag: persoon is gericht op andere
belangen dan acceptatie, vaak op resultaat.
Gedragspatronen die moeilijk verstaanbaar gedrag
kunnen verklaren:
- Rood: leidend gedrag roept afhankelijk gedrag
op. Afstemming gebeurt uit natuurlijk overwicht.
- Blauw: aanvallend gedrag roept verdedigend
gedrag op. Vaak in discussie of fysieke conflicten.
Actie reactie vanuit dit assenstelsel:
- Boven gedrag roept onder gedrag op.
- Onder gedrag roept boven gedrag op.
2
, - Samen gedrag roept samen gedrag op.
- Tegen gedrag roept tegen gedrag op.
Als je invloed wilt uitoefenen op gedrag houd je met de volgende aspecten rekening:
- Deelnemer kies positief of negatief gedrag, afhankelijk of jij in samen of tegen zit.
- Deelnemer toont gedrag wat je wilt zien, sluit hierbij aan om balans te houden.
Weken binnen en buiten de comfort zone
Typerend voor omgaan met moeilijk verstaanbaar gedrag is durven leren en kijken naar eigen
gedrag. Om gedrag aan te passen moet je het anders gaan aanpakken. Als de gebruikelijke aanpak
niet werkt moet je opzoek naar nieuw gedrag. De leerkracht heeft de verantwoordelijkheid om op
eigen gedrag te reflecteren en zo nodig aan te passen. Zo krijg je invloed op de situatie. Veranderen
van gedrag buiten je comfortzone, maakt dat je leert en meer zelfvertrouwen krijgt en
aanpassingsvermogen ontwikkeld in moeilijke situatie. Dit leidt tot meer handelingsmogelijkheden bij
moeilijk verstaanbaar gedrag. Je treed buiten je comfortzone.
Theoretisch model:
1. Comfortzone: veilig gebied, hier leer je niet veel meer. Het is wat je beheerst.
2. Leerzone: plek van het leren. Het voelt comfortabel en je staat open voor je gedrag
aanpassen. De kas op mislukken is groot, het is de grens van het niet meer weten.
3. Paniekzone: ver buiten de comfortzone. Er word niet meer geleerd. Het voelt oncomfortabel
en er is te veel stres om je gedrag aan te passen.
4. Zones oprekken: de comfortzone vergroten, de leerzone dus de paniekzone verkleint. De
grenzen worden verlegt.
5. Nieuwe situatie: de paniekzone is kleiner en hoort nu bij de leerzone, de comfortzone is
gegroeid.
Contact maken en reguleren
Het is van belang dat de deelnemer zich gezien voelt door de begeleider. De begeleider moet weten
hoe er contact gemaakt wordt, wat er in contact gedaan wordt, waar je goed in bent, wat je te ;ren
hebt in het contact maken en welk effect het op de deelnemer heeft. De verschillende attituden voor
een begeleider zijn:
- Durven kijken naar jezelf, handelen en verantwoorden van gemaakte keuzes reflectie.
- Zicht hebben op eigen voorkeur betreft omgang met de deelnemers voorkeurs attitude.
- Kennis hebben van de beperkingen en mogelijkheden van de deelnemers empathisch
vermogen invoegen, begrip tonen.
- Open staan voor feedback ontvangen.
- Vertalen van feedback naar het handelen flexibility of behaviour.
- Comfortzone durven verlaten en nieuw gedrag durven laten zien.
Hoe organiseer ik een activiteit
Je moet goed voorbereiden:
Ruim van te voren:
- Kennis van (bewegingsniveau) deelnemers.
- Kennis hebben van stoornis(sen) van de deelnemers.
3
