Samenvatting Hoofdstuk 14 Bindingsvraagstuk
Binding: Het hoofdconcept binding verwijst naar de relatie en onderlinge afhankelijkheden tussen
mensen in een gezin of familie, tussen leden van een groep, in de maatschappij en op het niveau van
de staat.
§14.2 Analyse: veiligheid in Nederland
Kenmerkende aspecten:
Macht: Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de
handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Cultuur: Het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Conflict: Een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen
doelen te bereiken.
Gezag: Macht die als legitiem beschouwd wordt.
Veiligheid heeft te maken met bedreigingen, waardoor mensen zich veilig of onveilig kunnen voelen.
Dit noemen we subjectieve veiligheid oftewel het veiligheidsgevoel. Objectieve veiligheid gaat over de
hoeveelheid misdrijven en rampen die er gebeuren, dus feiten. Vaak voelen mensen zich onveiliger
dan op basis van objectieve veiligheidscijfers te verwachten is.
De verschillende vormen van bedreigingen:
- Bedreigingen van natuurlijke aard zoals een epidemie of natuurramp.
- Bedreigingen van technologische aard zoals brand, water- of luchtverontreiniging, elektriciteit
en communicatie.
- Bedreigingen van sociale aard zoals oorlog, criminaliteit of terreur.
De oplossing van de ene soort dreiging kan de andere dreiging weer vergroten. Wie is er
verantwoordelijk voor het oplossen en voorkomen van al die dreigingen? Dit verschilt per cultuur,
waarbij er vaak onduidelijkheid is over bij wie de verantwoordelijkheid ligt. Dit komt doordat we leven
in een risicomaatschappij, waarbij de onduidelijkheid kan zorgen tot conflicten en daling van het
overheidsgezag. Moderne samenlevingen zijn complexer, waardoor het onduidelijk wordt bij wie de
verantwoordelijkheid ligt. In Nederland ligt de verantwoordelijkheid bij de overheid, en in liberale
landen zijn de burgers verantwoordelijk.
Sociaal media beïnvloed de kloof tussen subjectieve en objectieve onveiligheid. Dit komt doordat
criminaliteit hogere kijkcijfers krijgt en dus ook vaker voorkomt in het nieuws. Zo leveren de niet
alledaagse nieuws artikelen het meeste geld op. Hierdoor verandert het referentiekader van mensen
naar een beeld vol met misdaad en criminaliteit.
Hierop kan je hypothesen over de media toepassen:
- Volgens de selectiviteitshypothese, zullen mensen die denken dat er veel criminaliteit is
zoeken naar bevestiging.
- Volgens de cultivatietheorie, gaan mensen die veel kijken naar programma’s over criminaliteit
zichzelf ook sneller onveilig voelen.
§14.3 Ontwikkelingen veiligheid in Nederland
, Kenmerkende aspecten:
Democratisering: Het proces van verandering van de macht- en gezagsverhoudingen door een grotere
inspraak en medezeggenschap van degenen met minder macht.
Individualisering: Het proces waarbij individuen n toenemende mate hun zelfstandigheid op
verschillende gebieden kunnen vergroten.
Socialisatie: Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang met anderen.
Gedrag dat door de wet strafbaar is gesteld, noemen we criminaliteit. Criminaliteit is relatief en
verschilt per tijd en samenleving. Het past zich aan, aan wat de cultuur normaal vindt.
Criminaliteit is door sociaal media zichtbaarder geworden. Door digitalisering is criminaliteit dan ook
makkelijker en sneller op te sporen.
De gevolgen van de groeiende welvaart en afnemende sociale controle:
- Vroeger werden er minder vermogensdelicten gepleegd dan nu, doordat de welvaart groeit is
er meer gelegenheid om te stelen. Hoeveelheid welvaart --> Hoeveelheid criminaliteit.
- Door democratisering en individualisering is de socialisatie van de jongeren in de 60s
veranderd. Het gezag van ouderen, leraren en politici nam af en mensen gingen het minder
accepteren als ze werden aangesproken voor hun gedrag. Waardoor de sociale controle
afnam. Sociale controle werkt preventief en hierdoor kan de criminaliteit weer toenemen.
Hoeveelheid sociale controle --> hoeveelheid criminaliteit.
§14.4 Verklaringen onveiligheid
Kenmerkende aspecten:
Groepsvorming: Het tot stand komen van bindingen tussen meer dan twee mensen, doordat ze elkaar
beïnvloeden en gemeenschappelijke waarden en normen ontwikkelen.
Scholen (wetenschappelijke denk visie) met verschillende ideeën over de oorzaak van criminaliteit:
• Klassieke school: gaan ervanuit dat mensen met volle verstand een misdaad pleegt en met de
beheersing van zijn wil. Criminaliteit kan volgens deze visie verklaard worden door een
afweging te maken. Hierbij past de gelegenheidstheorie: als de baat hoger zijn dan de kosten,
dan is de kans hoog dat men een misdaad begaat.
• Moderne school: gaan ervan uit dat mensen niet volledig handelen uit vrije wil. Ze verklaren,
menselijk handelen als combinatie van aangeleerde en aangeboren factoren. Hierbij horen
verschillende theorieën:
- Bindingstheorie: stelt dat hoe meer bindingen mensen hebben met groepen (school,
Binding: Het hoofdconcept binding verwijst naar de relatie en onderlinge afhankelijkheden tussen
mensen in een gezin of familie, tussen leden van een groep, in de maatschappij en op het niveau van
de staat.
§14.2 Analyse: veiligheid in Nederland
Kenmerkende aspecten:
Macht: Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de
handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Cultuur: Het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen die
mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Conflict: Een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen
doelen te bereiken.
Gezag: Macht die als legitiem beschouwd wordt.
Veiligheid heeft te maken met bedreigingen, waardoor mensen zich veilig of onveilig kunnen voelen.
Dit noemen we subjectieve veiligheid oftewel het veiligheidsgevoel. Objectieve veiligheid gaat over de
hoeveelheid misdrijven en rampen die er gebeuren, dus feiten. Vaak voelen mensen zich onveiliger
dan op basis van objectieve veiligheidscijfers te verwachten is.
De verschillende vormen van bedreigingen:
- Bedreigingen van natuurlijke aard zoals een epidemie of natuurramp.
- Bedreigingen van technologische aard zoals brand, water- of luchtverontreiniging, elektriciteit
en communicatie.
- Bedreigingen van sociale aard zoals oorlog, criminaliteit of terreur.
De oplossing van de ene soort dreiging kan de andere dreiging weer vergroten. Wie is er
verantwoordelijk voor het oplossen en voorkomen van al die dreigingen? Dit verschilt per cultuur,
waarbij er vaak onduidelijkheid is over bij wie de verantwoordelijkheid ligt. Dit komt doordat we leven
in een risicomaatschappij, waarbij de onduidelijkheid kan zorgen tot conflicten en daling van het
overheidsgezag. Moderne samenlevingen zijn complexer, waardoor het onduidelijk wordt bij wie de
verantwoordelijkheid ligt. In Nederland ligt de verantwoordelijkheid bij de overheid, en in liberale
landen zijn de burgers verantwoordelijk.
Sociaal media beïnvloed de kloof tussen subjectieve en objectieve onveiligheid. Dit komt doordat
criminaliteit hogere kijkcijfers krijgt en dus ook vaker voorkomt in het nieuws. Zo leveren de niet
alledaagse nieuws artikelen het meeste geld op. Hierdoor verandert het referentiekader van mensen
naar een beeld vol met misdaad en criminaliteit.
Hierop kan je hypothesen over de media toepassen:
- Volgens de selectiviteitshypothese, zullen mensen die denken dat er veel criminaliteit is
zoeken naar bevestiging.
- Volgens de cultivatietheorie, gaan mensen die veel kijken naar programma’s over criminaliteit
zichzelf ook sneller onveilig voelen.
§14.3 Ontwikkelingen veiligheid in Nederland
, Kenmerkende aspecten:
Democratisering: Het proces van verandering van de macht- en gezagsverhoudingen door een grotere
inspraak en medezeggenschap van degenen met minder macht.
Individualisering: Het proces waarbij individuen n toenemende mate hun zelfstandigheid op
verschillende gebieden kunnen vergroten.
Socialisatie: Het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groep(en) en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang met anderen.
Gedrag dat door de wet strafbaar is gesteld, noemen we criminaliteit. Criminaliteit is relatief en
verschilt per tijd en samenleving. Het past zich aan, aan wat de cultuur normaal vindt.
Criminaliteit is door sociaal media zichtbaarder geworden. Door digitalisering is criminaliteit dan ook
makkelijker en sneller op te sporen.
De gevolgen van de groeiende welvaart en afnemende sociale controle:
- Vroeger werden er minder vermogensdelicten gepleegd dan nu, doordat de welvaart groeit is
er meer gelegenheid om te stelen. Hoeveelheid welvaart --> Hoeveelheid criminaliteit.
- Door democratisering en individualisering is de socialisatie van de jongeren in de 60s
veranderd. Het gezag van ouderen, leraren en politici nam af en mensen gingen het minder
accepteren als ze werden aangesproken voor hun gedrag. Waardoor de sociale controle
afnam. Sociale controle werkt preventief en hierdoor kan de criminaliteit weer toenemen.
Hoeveelheid sociale controle --> hoeveelheid criminaliteit.
§14.4 Verklaringen onveiligheid
Kenmerkende aspecten:
Groepsvorming: Het tot stand komen van bindingen tussen meer dan twee mensen, doordat ze elkaar
beïnvloeden en gemeenschappelijke waarden en normen ontwikkelen.
Scholen (wetenschappelijke denk visie) met verschillende ideeën over de oorzaak van criminaliteit:
• Klassieke school: gaan ervanuit dat mensen met volle verstand een misdaad pleegt en met de
beheersing van zijn wil. Criminaliteit kan volgens deze visie verklaard worden door een
afweging te maken. Hierbij past de gelegenheidstheorie: als de baat hoger zijn dan de kosten,
dan is de kans hoog dat men een misdaad begaat.
• Moderne school: gaan ervan uit dat mensen niet volledig handelen uit vrije wil. Ze verklaren,
menselijk handelen als combinatie van aangeleerde en aangeboren factoren. Hierbij horen
verschillende theorieën:
- Bindingstheorie: stelt dat hoe meer bindingen mensen hebben met groepen (school,
