Samenvatting HOOFDSTUK 2 BEKNOPT BURGERLIJK RECHT VOOR WELZIJNSWERKERS

Recht hoofdstuk 2: de
indeling vh recht
Privaatrecht

 Het burgerlijk recht:
o De moeder van alle rechtstakken

o Basisspelregels voor het leven tussen de individuen

o Eeuwenoud  Napoleon  wou dat iedereen dezelfde rechtsregels zou respecteren
(toen elke edelman eigen regels binnen zijn gebied)  2 belangrijke redenen!  1.
uniformitie  2. Verifieerbaar; op schrift laten stellen  wijzigingen in het burgerlijk
wetboek (bv. positie vd vrouw)  lang bestaan= goed bestudeerd!  =
‘gemeenrecht’; gemeenschappelijke basis vd andere rechtstakken

o Gaat niet lang meer bestaan want; Koen Geens bezig met het maken van een nieuw
burgerlijk wetboek bestaande uit verschillende stukken, waaronder burgerlijk recht

o Bevat:
 Personen -en familierecht
 Zakenrecht (roerende – onroerende goederen)
 Eigendomsrecht (kan in stukjes gesplitst worden; vruchtgebruik),
 Erfdienstbaarheden (geen volle eigenaar; bv. recht van doorgang)
 Verbintenisrecht (de studie vd bouwsteentjes vh recht)

o NATIONALE PRIVAATRECHT



 Het handelsrecht/ondernemingsrecht:
o Moet snel gaan en efficiënt zijn  het handelsrecht; het recht dat geldt tussen
handelaars  eigen rechtbank; de rechtbank van koophandel

o 19e eeuw: commerciële vennootschappen (aansprakelijkheid op bedrijf etc.)
firma’s, BVBAS, eigen bedrijven,…  heel succesvol!  nadien ook bij de niet-
handelaars, bv. VZWS (niet-commerciële vennootschappen)  onderscheid
commerciële en niet-commerciële steeds kleiner  handelsrecht werd
ondernemingsrecht + rechtbank v koophandel werd ondernemingsrechtbank

o PRIVAATRECHT (NATIONAAL EN INTERNATIONAAL RECHT)

,  Het sociaal recht:
o Arbeiders in de 19e eeuw zeer troef lot  einde 19e eeuw bewegingen
(mutualiteiten, vakbonden,…)  stichten de socialistische partijen op  weinig
impact tegen het einde vd 19e eeuw  wachten op de boosts vd linkse partijen
dankzij de Russische Revolutie + WO1  eindelijk wél luisteren naar de eisen van de
socialistische partijen  invoerring algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen
1919  invloed parlement (meer mannen)  tot stand brengen vh sociaal recht

o Bevat:
 Het arbeidsrecht (het recht tussen werkgevers-werknemers)
 Individueel arbeidsrecht (overeenkomst 1 werknemer en werkgever;
bv. maximumuren, minimumlonen, regeling overuren,…)
 Collectieve arbeidsrecht (CAO’S: overeenkomsten gesloten op
nationaal niveau in de nationale arbeidsraad; vakbonden +
verenigingen werkgevers, mogelijkheid tot sectorale overleggen)

 Het sociaal zekerheidsrecht (ontstaan vd sociale zekerheid)
 Pensioenuitkering
 Werkloosheidvergoeding
 Arbeidsongevallenverzekering
 Beroepsziektenverzekering (steenkoolmijnenarbeiders; stoflongen)
 Ziekte -en invaliditeitsverzekering
 Regeling voor jaarlijkse vakantie
  niets hiervan?  De sociale bijstand
o Het leefloon
o Inkomensgarantie voor ouderen
o Gewaarborgde gezinsbijslag
o Uitkering aan mensen met een beperking

o NATIONAAL RECHT (PUBLIEK EN PRIVAAT)
 Nationaal recht  probleem! combinatie sociaal recht – nationaal
handelsrecht – internationaal  zoeken naar waar het goedkoopste is
(bv. Ryanair; Ierse personeelsleden =goedkoper) - (bv. amper nog auto-
industrieën)


 Het gerechtelijk privaatrecht / het privaatrechtelijke procesrecht / burgerlijke procesrecht:
o Bevat alle vorige takken/rechtbanken + spelregels die nodig zijn om deze conflicten
te beslechten  conflicten tussen particulieren

o NATIONAAL PRIVAATRECHT