Medicijnen
Chemische naam of soortnaam: de chemische naam verwijst naar de groep medicijnen
waartoe dit medicijn behoort op basis van de chemische samenstelling. Een voorbeeld van
een dergelijke naam is de groep benzodiazepine.
Stofnaam of generieke naam: de stofnaam verwijst naar het werkzame bestanddeel van het
middel. Stofnamen van medicijnen uit dezelfde groep lijken vaak op elkaar. Zo eindigen
medicijnen uit de groep benzodiazepines meestal op ‘pam’, bijvoorbeeld oxazepam of
diazepam.
Merknaam of handelsnaam: de merknaam is de beschermde naam van de producent. Een
merknaam begint met een hoofdletter en wordt gevolgd door het teken ®. Het
teken ® betekent dat het een merknaam is die in Nederland is geregistreerd. Voor diazepam
is dit bijvoorbeeld: Valium® of Stesolid®.
Begrippen:
Locopreparaat wanneer de apotheek een eigen merk medicijnen produceert.
Als je de naam weet van het medicament, kun je daar informatie over verzamelen:
bij degene die de medicijnen voorschrijft, bij de apotheker, via de bijsluiter die in de
verpakking zit, via naslagwerken of via het internet.
FK:
Het Farmacotherapeutisch Kompas is een gemeenschappelijke uitgave van de
zorgverzekeraars, waarin prijsvergelijkingen en adviezen staan. Ook vind je er over elke
groep medicijnen een korte uitleg.
Het Repertorium is geschreven door de fabrikanten van de medicijnen. Het bevat per
medicijn dezelfde soort informatie als het Farmacotherapeutisch Kompas. Er worden echter
geen vergelijkingen gemaakt.
Indicatie:
Indicatie: reden om een medicijn te geven (per orgaan). Bij de registratie van een medicijn
wordt aangegeven welke werking het medicijn heeft en bij welke ziekten of bij welk
ziektebeeld het kan worden toegepast. Dit noem je de indicatie of reden van gebruik.
Contra-indicatie: reden om medicijnen niet te geven zoals allergie.
WERKING VAN MEDICIJNEN
Werking Voorbeeld
Voorkomen van ziekte (profylactische DKTP-vaccinatie, griepprik
werking) Anti-epileptica, antibiotica
Bestrijden van de oorzaak van een ziekte of Antibiotica (vernietigen bacteriën, zoals penicilline)
handicap (causale werking)
Bestrijden of verzachten van de gevolgen van Analgetica (pijnstilling, zoals paracetamol)
een ziekte of handicap (symptoombestrijding) Laxantia (laxeermiddelen bij obstipatie)
Psychofarmaca (beïnvloeden stemming bij
psychische of psychiatrische aandoeningen)
Slaapmiddelen
Aanvullen van tekorten IJzerpreparaten (bloedarmoede)
, Anticoagulantia (stollingsremmers)
Verminderen van klachten door suggestie Placebo’s
Risico van medicatie:
Bijwerkingen: neveneffecten als diarree, jeuk en dergelijke;
Cumulatie: ophoping van medicijnen in het lichaam;
Interactie: werking van medicatie op elkaar;
Verslaving: lichamelijke en/of psychische afhankelijkheid;
Gewenning: steeds meer van een geneesmiddel nodig hebben om hetzelfde effect te
bereiken.
Bijwerkingen:
Een medicijn werkt alleen als het op de plaats komt waar het nodig is. Via het bloed komt het
middel ook op plaatsen waar het niet nodig is. Het medicijn kan dan een ongewenste
werking hebben: er kunnen bijwerkingen optreden.
Een bijwerking is een ongewenste reactie bij gebruik van een normale dosering van een
medicijn.
Cumulatie en interactie:
Cumulatie betekent ophoping. Een ophoping van medicijnen kan ontstaan doordat er te veel
van geslikt wordt of doordat het medicijn te langzaam wordt afgebroken. De concentratie in
het bloed wordt te hoog, waardoor een vergiftiging kan ontstaan.
Medicijnen kunnen elkaar ook tegenwerken.
Verslaving en gewenning:
Als iemand geestelijk of lichamelijk afhankelijk wordt van een medicijn, is er sprake
van verslaving. Het lichaam is gewend aan regelmatige toevoer van de verslavende stof en
heeft zich daarop ingesteld. Wanneer die toevoer stopt, is er een gebrek aan die verslavende
stof en ontstaan er ontwenningsverschijnselen.
Er zijn lichamelijke ontwenningsverschijnselen, zoals trillen, transpireren, zich ziek voelen,
en psychische ontwenningsverschijnselen, zoals een sterk verlangen naar het middel.
Een ander verschijnsel is gewenning. Iemand heeft dan meer van het middel nodig om
hetzelfde effect te ervaren. Zo heeft iemand die laxantia gebruikt op den duur steeds meer
van het middel nodig om hetzelfde effect te verkrijgen. Wanneer men stopt met het middel,
ontstaan er echter geen ontwenningsverschijnselen.
Placebo:
Een placebo is een middel dat er wel als geneesmiddel uitziet, maar geen werkzame stoffen
bevat. Als door behandelingen die volgens medische wetenschap geen effect kunnen hebben
de klachten doen verminderen of geheel doen verdwijnen.
Recept:
Een recept is een verzoek van (meestal) een arts aan de apotheker om de zorgvrager een
medicijn te geven. De apotheker controleert of bij het voorgeschreven medicijn de juiste
dosering, sterkte en toedieningswijze staan en wijzigt dat zo nodig in overleg met de arts.
Eventueel overlegt hij ook over de versterkende of tegenwerkende werking in combinatie
met andere medicijnen die de zorgvrager gebruikt.
Op een recept moet staan:
Chemische naam of soortnaam: de chemische naam verwijst naar de groep medicijnen
waartoe dit medicijn behoort op basis van de chemische samenstelling. Een voorbeeld van
een dergelijke naam is de groep benzodiazepine.
Stofnaam of generieke naam: de stofnaam verwijst naar het werkzame bestanddeel van het
middel. Stofnamen van medicijnen uit dezelfde groep lijken vaak op elkaar. Zo eindigen
medicijnen uit de groep benzodiazepines meestal op ‘pam’, bijvoorbeeld oxazepam of
diazepam.
Merknaam of handelsnaam: de merknaam is de beschermde naam van de producent. Een
merknaam begint met een hoofdletter en wordt gevolgd door het teken ®. Het
teken ® betekent dat het een merknaam is die in Nederland is geregistreerd. Voor diazepam
is dit bijvoorbeeld: Valium® of Stesolid®.
Begrippen:
Locopreparaat wanneer de apotheek een eigen merk medicijnen produceert.
Als je de naam weet van het medicament, kun je daar informatie over verzamelen:
bij degene die de medicijnen voorschrijft, bij de apotheker, via de bijsluiter die in de
verpakking zit, via naslagwerken of via het internet.
FK:
Het Farmacotherapeutisch Kompas is een gemeenschappelijke uitgave van de
zorgverzekeraars, waarin prijsvergelijkingen en adviezen staan. Ook vind je er over elke
groep medicijnen een korte uitleg.
Het Repertorium is geschreven door de fabrikanten van de medicijnen. Het bevat per
medicijn dezelfde soort informatie als het Farmacotherapeutisch Kompas. Er worden echter
geen vergelijkingen gemaakt.
Indicatie:
Indicatie: reden om een medicijn te geven (per orgaan). Bij de registratie van een medicijn
wordt aangegeven welke werking het medicijn heeft en bij welke ziekten of bij welk
ziektebeeld het kan worden toegepast. Dit noem je de indicatie of reden van gebruik.
Contra-indicatie: reden om medicijnen niet te geven zoals allergie.
WERKING VAN MEDICIJNEN
Werking Voorbeeld
Voorkomen van ziekte (profylactische DKTP-vaccinatie, griepprik
werking) Anti-epileptica, antibiotica
Bestrijden van de oorzaak van een ziekte of Antibiotica (vernietigen bacteriën, zoals penicilline)
handicap (causale werking)
Bestrijden of verzachten van de gevolgen van Analgetica (pijnstilling, zoals paracetamol)
een ziekte of handicap (symptoombestrijding) Laxantia (laxeermiddelen bij obstipatie)
Psychofarmaca (beïnvloeden stemming bij
psychische of psychiatrische aandoeningen)
Slaapmiddelen
Aanvullen van tekorten IJzerpreparaten (bloedarmoede)
, Anticoagulantia (stollingsremmers)
Verminderen van klachten door suggestie Placebo’s
Risico van medicatie:
Bijwerkingen: neveneffecten als diarree, jeuk en dergelijke;
Cumulatie: ophoping van medicijnen in het lichaam;
Interactie: werking van medicatie op elkaar;
Verslaving: lichamelijke en/of psychische afhankelijkheid;
Gewenning: steeds meer van een geneesmiddel nodig hebben om hetzelfde effect te
bereiken.
Bijwerkingen:
Een medicijn werkt alleen als het op de plaats komt waar het nodig is. Via het bloed komt het
middel ook op plaatsen waar het niet nodig is. Het medicijn kan dan een ongewenste
werking hebben: er kunnen bijwerkingen optreden.
Een bijwerking is een ongewenste reactie bij gebruik van een normale dosering van een
medicijn.
Cumulatie en interactie:
Cumulatie betekent ophoping. Een ophoping van medicijnen kan ontstaan doordat er te veel
van geslikt wordt of doordat het medicijn te langzaam wordt afgebroken. De concentratie in
het bloed wordt te hoog, waardoor een vergiftiging kan ontstaan.
Medicijnen kunnen elkaar ook tegenwerken.
Verslaving en gewenning:
Als iemand geestelijk of lichamelijk afhankelijk wordt van een medicijn, is er sprake
van verslaving. Het lichaam is gewend aan regelmatige toevoer van de verslavende stof en
heeft zich daarop ingesteld. Wanneer die toevoer stopt, is er een gebrek aan die verslavende
stof en ontstaan er ontwenningsverschijnselen.
Er zijn lichamelijke ontwenningsverschijnselen, zoals trillen, transpireren, zich ziek voelen,
en psychische ontwenningsverschijnselen, zoals een sterk verlangen naar het middel.
Een ander verschijnsel is gewenning. Iemand heeft dan meer van het middel nodig om
hetzelfde effect te ervaren. Zo heeft iemand die laxantia gebruikt op den duur steeds meer
van het middel nodig om hetzelfde effect te verkrijgen. Wanneer men stopt met het middel,
ontstaan er echter geen ontwenningsverschijnselen.
Placebo:
Een placebo is een middel dat er wel als geneesmiddel uitziet, maar geen werkzame stoffen
bevat. Als door behandelingen die volgens medische wetenschap geen effect kunnen hebben
de klachten doen verminderen of geheel doen verdwijnen.
Recept:
Een recept is een verzoek van (meestal) een arts aan de apotheker om de zorgvrager een
medicijn te geven. De apotheker controleert of bij het voorgeschreven medicijn de juiste
dosering, sterkte en toedieningswijze staan en wijzigt dat zo nodig in overleg met de arts.
Eventueel overlegt hij ook over de versterkende of tegenwerkende werking in combinatie
met andere medicijnen die de zorgvrager gebruikt.
Op een recept moet staan:
