Samenvatting Anatomie en fysiologie voor het MBO, ISBN: 9789043037303 anatomie (de cel)

Anatomie en fysiologie

De cel
- Kleinste onderdeel van een organisme
- Bevat alle genetische informatie

- Opbouw cel
o Celmembraan
o Cytoplasma
o Organellen
o Celkern / nucleus


- 2 typen cellen
o Prokaryoten: cellen zonder kern VB. bacteriën
o Eukaryoten: cellen met een celkern VB. schimmels, planten, dieren

- Organellen
o Onderdelen van de cel die een
specifieke functie binnen de cel
uitoefenen
o Celkern
 Regelt de celgroei en
deling v/d cel
o Mitochondriën
 Produceren energie
o Endoplasmatisch reticulum
 Vervoer v. Kh
 Vergroten v.
Membraanoppervlak
 Vorming en uitbreiding v. celmembraan tijdens deling
 Aanmaak lipiden, proteïne en Kh en steroïden
o Ribosomen
 Aanmaak v. eiwitten
o Golgi-systeem
 Aanpassen, sorteren en verdelen v. nieuw aangemaakte eiwitten
o Lysosomen
 Afbraak v. stoffen in de kern
o Spoellichaampjes
 Centrosomen  belangrijke rol bij de celdeling

- Celmembraan
o Dit is de buitenste begrenzing v. elke levende cel
o Semipermeabel barrière
o Functies
 Grens die bestanddelen in cel bij elkaar houden
 Barrière functie
 Bescherming tegen beschadiging en ziektekiemen
 Transport v. diverse stoffen
 Regelt transport tussen intra- en extracellulaire ruimte
 Vb. kleine moleculen : o² , co² en water  makkelijke passage

,  Grotere moleculen: eiwitten, suikers  complexere passage
o Bouw:
 fosfolipide dubbellaag en eiwitten
 hydrofiele kop = water minnend
 hydrfobe staart = waterafstotend

Eiwitsynthese
- DNA (desoxyribonucleïnezuur)
o Opgebouwd uit:
 Een suikergroep (deoxyribose)
 Een fosfaatgroep
 Stikstofbasen (deze staan complementair A-T en G-C)
 Adenine
 Guanine
 Cytosine
 thymine
o functie
 vormt genetisch materiaal
 bevat genetische info over bouw van eiwitten


Celcyclus
- chromosomen
o 23 chromosoomparen
 Autosomen: 22
 Geslachtschromosomen: 1
o DNA wikkelt zich rond histonen
histonen laten lange DNA-strengen in
elkaar oprollen  histonen + DNA
vormt chromatine




- Diploïd = chromosoom komt in 2 exemplaren voor
- Haploïd = chromosoom die maar in enkele vorm voorkomt