Samenvatting De Geo H4 Europa in beweging
§ 4.1 Manchester: van industrie naar hightech
Manchester
► Manchester nu: sportstad en muziekstad van Groot-Brittannië. Negentiende eeuw:
alles draaide om de textielindustrie.
De eerste industriestad
► De Industriële Revolutie, de omschakeling van handwerk naar productie met
(stoom)machines in grote fabrieken, begon in de loop van de achttiende eeuw in
Manchester.
● Manchester was een textielstad. Alle textielfabrieken stonden vlak bij
steenkoolvelden. De vindplaats van steenkool en de transportkosten waren de
belangrijkste locatiefactoren. Het productiemiddel steenkool was nodig als
energiebron voor de stoommachines van de textielfabrieken.
● Ook het productiemiddel arbeid speelde een grote rol: er was veel kennis en
ervaring in de streek. Ondernemers gingen nieuwe technieken toepassen en de
stoommachine betekende het begin van massaproductie. De grondstof katoen werd
via de haven van Liverpool goedkoop aangevoerd.
Crisis en vernieuwing
► De locatiefactoren uit de begintijd zijn veranderd. Steenkool maakte plaats voor
elektriciteit en andere landen namen een voorsprong met moderne machines. Door
goedkope arbeid in lagelonenlanden belandde de industrie na 1970 in een diepe
crisis.
● Manchester is door omschakeling naar de dienstensector weer een moderne
stad. Hightechindustrie en wetenschap zijn nu speerpunten. Daarnaast stedelijke
vernieuwing.
Hightech in Manchester
► Veel hightechbedrijven zijn grote, kennisintensieve multinationale ondernemingen.
Ze investeren veel in onderzoek en ontwikkeling en hebben hiervoor
hooggeschoolde werknemers nodig. Hightechbedrijven zijn footloose . Ze kunnen
zich op veel plaatsen vestigen, omdat ze producten van veel waarde en weinig
gewicht en volume maken.
● Ondanks dat hightechbedrijven footloose zijn, vestigen ze zich toch bij elkaar. Dat
heeft de volgende redenen.
■ Veel samenwerkingsverbanden tussen overheid, wetenschap en bedrijfsleven.
Bedrijven hebben daardoor agglomeratievoordelen : ze profiteren van elkaars
aanwezigheid door de uitwisseling van ideeën en informatie.
■ Goede bereikbaarheid (infrastructuur) is belangrijke locatiefactor, omdat ze veel
internationale contacten hebben.
■ De woonomgeving (cultuur en landschap) is ook een belangrijke locatiefactor.
Wetenschapsparken
► Bedrijventerrein waar bedrijven samenwerken met universiteiten om
wetenschappelijke kennis toe te passen in commerciële producten.
§ 4.1 Manchester: van industrie naar hightech
Manchester
► Manchester nu: sportstad en muziekstad van Groot-Brittannië. Negentiende eeuw:
alles draaide om de textielindustrie.
De eerste industriestad
► De Industriële Revolutie, de omschakeling van handwerk naar productie met
(stoom)machines in grote fabrieken, begon in de loop van de achttiende eeuw in
Manchester.
● Manchester was een textielstad. Alle textielfabrieken stonden vlak bij
steenkoolvelden. De vindplaats van steenkool en de transportkosten waren de
belangrijkste locatiefactoren. Het productiemiddel steenkool was nodig als
energiebron voor de stoommachines van de textielfabrieken.
● Ook het productiemiddel arbeid speelde een grote rol: er was veel kennis en
ervaring in de streek. Ondernemers gingen nieuwe technieken toepassen en de
stoommachine betekende het begin van massaproductie. De grondstof katoen werd
via de haven van Liverpool goedkoop aangevoerd.
Crisis en vernieuwing
► De locatiefactoren uit de begintijd zijn veranderd. Steenkool maakte plaats voor
elektriciteit en andere landen namen een voorsprong met moderne machines. Door
goedkope arbeid in lagelonenlanden belandde de industrie na 1970 in een diepe
crisis.
● Manchester is door omschakeling naar de dienstensector weer een moderne
stad. Hightechindustrie en wetenschap zijn nu speerpunten. Daarnaast stedelijke
vernieuwing.
Hightech in Manchester
► Veel hightechbedrijven zijn grote, kennisintensieve multinationale ondernemingen.
Ze investeren veel in onderzoek en ontwikkeling en hebben hiervoor
hooggeschoolde werknemers nodig. Hightechbedrijven zijn footloose . Ze kunnen
zich op veel plaatsen vestigen, omdat ze producten van veel waarde en weinig
gewicht en volume maken.
● Ondanks dat hightechbedrijven footloose zijn, vestigen ze zich toch bij elkaar. Dat
heeft de volgende redenen.
■ Veel samenwerkingsverbanden tussen overheid, wetenschap en bedrijfsleven.
Bedrijven hebben daardoor agglomeratievoordelen : ze profiteren van elkaars
aanwezigheid door de uitwisseling van ideeën en informatie.
■ Goede bereikbaarheid (infrastructuur) is belangrijke locatiefactor, omdat ze veel
internationale contacten hebben.
■ De woonomgeving (cultuur en landschap) is ook een belangrijke locatiefactor.
Wetenschapsparken
► Bedrijventerrein waar bedrijven samenwerken met universiteiten om
wetenschappelijke kennis toe te passen in commerciële producten.
