Samenvatting Praktijkwijzer Strafrecht 9 - Elementair formeel strafrecht, ISBN: 9789013149814 Inleiding Strafprocesrecht (ISPR)

Inleiding Strafprocesrecht – Alle stof
Opportuniteitsbeginsel
Het OM heeft een vervolgingsmonopolie. Het OM bepaalt of er tot vervolging van een strafbaar feit
wordt overgegaan. Dit noemen we ook wel het opportuniteitsbeginsel (167 Sv). Het
opportuniteitsbeginsel maakt het mogelijk om per geval een billijke beslissing te nemen.
Nemotenetur en zwijgrecht
Het Nemo-teneturbeginsel houdt in dat niemand actief hoeft mee te werken aan zijn eigen
veroordeling.
Legaliteitsbeginsel
Het Wetboek van Strafvordering gaat ervan uit dat het gehele strafprocesrecht in een formele wet
geregeld moet worden (1 Sv).
Verdachte
Er kan geen procedure zijn zonder verdenking. Artikel 27 Sv beschrijft de vereiste voor een verdachte:
- Een concreet strafbaar feit
- Een redelijk vermoeden van schuld
o Objectiviteitsbeginsel
o Waarschijnlijkheidsbeginsel

Onschuldpresumptie
De onschuldpresumptie is een grondbeginsel van het strafrecht, dat bepaalt dat een ieder onschuldig is
totdat het tegendeel is bewezen (6 EVRM).
Rechten verdachte
- Rechts op bijstand (28 Sv);
- Recht op vertaling (29b Sv);
- Recht op processtukken (30-34 Sv);
- Zwijgrecht (29 Sv);
- Recht te woorden gehoord (35 Sv);
- Recht op een openbaar proces.
Ne bis in idem
Het ne bis in idem beginsel houdt in dat het OM niet twee keer voor hetzelfde feit iemand mag
vervolgen (68 Sr).
Dwangmiddelen tegen verdachte
Definitie: strafrechtelijke bevoegdheid om tegen de wil van de betrokkene (anders dan door een straf
of maatregel) inbreuk te maken op grondrechten en vrijheden van die betrokkene.
Kenmerken:
- Grondslag in een wet in formele zin (art. 1 Sv)
- Naarmate het strafbare feit ernstiger is, mag een ingrijpender dwangmiddel worden toegepast.
- Hoe ingrijpender het dwangmiddel, hoe hoger in hiërarchie de bevoegde ambtenaar staat.

, Vrijheidsbenemende dwangmiddelen:
- Staande houden (52 Sv);
- Aanhouden (53 en 54 Sv);
- Ophouden voor onderzoek (56a Sv);
- Inverzekeringstelling (57 en 58 Sv);
- Voorlopige hechtenis (63, 64 en 65 Sv).
Andere dwangmiddelen:
- Het opnemen van vertrouwelijke communicatie (1261 Sv);
- Het onderzoek naar telefoon gegevens (126m Sv);
- Het stelselmatig observeren van verdachte (126g Sv).
Staande houden (52 Sv)
Door wie  iedere opsporingsambtenaar
Tegen wie  verdachte (art. 27 lid 1 Sv)
Gevallen  ieder strafbaar feit
Gronden/doel  om de identiteit van de verdachte vast te stellen (zie art. 27a Sv)
Duur  zo lang als daarvoor noodzakelijk is
Aanhouden (53/54 Sv)
53 Sv: aanhouden bij heterdaad
Door wie  een ieder (zie art. 53 lid 1 Sv)
Tegen wie  verdachte (zie art. 53 lid 1 Sv jo. verdachte (art. 27 lid 1 Sv)
Gevallen  alleen bij ontdekking op heterdaad, ongeacht wat voor feit (zie art. 53 lid 1 Sv)
Gronden/doel  om de verdachte naar een plaats van verhoor te geleiden (zie art. 53 lid 2 en lid 3 Sv)
Duur  zo lang als noodzakelijk is om verdachte naar plaats van verhoor te leiden
54 Sv: aanhouden buiten heterdaad
Door wie  opsporingsambtenaar op bevel van OvJ (lid 1), opsporingsambtenaar op bevel HOvJ (lid
2), opsporingsambtenaar zonder bevel (lid 4 jo art. 141 Sv)
Tegen wie  verdachte (art. 27 lid 1 Sv)
Gevallen  een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (lid 1 jo. art. 67 Sv)
Gronden/doel  om verdachte naar een plaats van verhoor te brengen (lid 1)
Duur  zo lang als noodzakelijk is om verdachte naar plaats van verhoor te leiden
Ophouden voor onderzoek (56a Sv)
Door wie  op bevel van OvJ of HOvJ (art. 56a lid 1 Sv)
Tegen wie  aangehouden verdachte (art. 27 lid 1 Sv)
Gevallen  ieder strafbaar feit (art. 56a lid 2 Sv)