Kalat: Biological Psychologie 14e editie - Hoofdstuk 1 t/m 7 | Uitgebreide Hoorcollegeaantekeningen inclusief afbeeldingen

Biological Psychology
Hoorcollegeaantekeningen Saxion
Hogeschool (2025)
Inhoud
Table of Contents
Biological Psychology Hoorcollegeaantekeningen Saxion Hogeschool
(2025)..........................................................................................................1
Inhoud..........................................................................................................1
Week 1: De Biologische basis van gedrag................................................1
Week 2 : Neuronen en Actiepotentiaal......................................................2
Week 3: Genetica, Ontwikkeling en Plasticiteit.........................................7
Week 4: De synaps.................................................................................15
Week 5: Anatomie en onderzoeksmethoden...........................................21
Week 6: het visueel systeem..................................................................26
Week 7: Overige sensorische systemen..................................................34



Week 1: De Biologische basis van gedrag
Biologische Psychologie = wetenschappelijke studie van de biologische
basis van psyche en gedrag

Verwante termen:

- Neuropsychologie
- Psychofysiologie
- Cognitieve neurowetenschappen etc

Vraagstukken in de BP:

- Bewustzijn als concept onderzoeken
- Genetische invloed vs. Omgevingsinvloed ‘G x E’ model
- Verklaring vinden voor gedrag

Predispositie = aanleg in genenbasis om bijv. depressie te ontwikkelen,
maar hoeft niet altijd zo te zijn. Kan getriggerd worden door
omgevingsfactoren.

,4 biologische verklaringsmodellen

 Fysiologische verklaring -> Focus op gedrag gerelateerd aan
lichamelijke processen
 Ontogenetische verklaring -> Focus op beschrijving hoe het gedrag
zich kon ontwikkelen; kijken naar het zijn.
 Evolutionaire verklaring -> Focus op gedrag als gevolg v.d. evolutie
van een soort.
 Functionele verklaring -> Focus op doel van het gedrag; waarom is
het zo ontwikkeld?

Feiten v. evolutie

- Genen muteren random
- ‘Fittest’ = best aangepast aan de omgeving
- Reproductie van genen van belang
- Er is geen ‘doelgerichte selectie’. Wie beste genen heeft die passen
bij de omgeving (op genniveau), heeft grootste overlevingskansen.



Week 2 : Neuronen en Actiepotentiaal
Neuronen (zenuwcellen) -> informatie of prikkeloverdracht

Gliacellen (steuncellen) -> diverse ondersteunende functies



CZ -> hersenen + ruggenmerg

PZS -> connectie CZ en zintuigen, organen, spieren

- Somatisch zenuwstelsel (onder bewuste controle v. CZ)
- Autonome zenuwstelsel (onbewust; hartslag, bloeddruk,
ademhaling)
 Sympathisch (fight-flight response; actief bij stress, stelt
lichaam in staat om te reageren in stressvolle situatie)
 Parasympatisch (rest and digest; rustsysteem)



Neuron (zenuwcel) :

, - Informatie overdragen aan andere zenuwcellen, spieren of organen;
informatie ontvangen/doorgeven.
- Via elektrische en/of chemische prikkeloverdracht.
- Samengenoemd zenuwen
- 86 miljard a. neuronen gemiddeld in brein



Structuur neuron:

 Dendrieten -> ontvangt informatie in neuron (input)
 Cellichaam -> bevat organellen,
waaronder celkern en chromosomen.
 Celkern -> DNA opgeslagen.
 Axon -> ‘uitloper’, geeft informatie door
(output)
 Axon uiteinde -> waar informatie
overgaat van ene naar volgende cel
door chemische prikkeloverdracht.
 Myeline -> gewikkeld om axon, zorgt
voor witte stof (in brein). Zorgt dat
informatie snel verzonden kan worden.
 Knoop van Renvier -> regelmatige onderbrekingen in myeline-
omhulsel rond axon. Verhogen snelheid v.d. geleiding van
actiepotentialen.




Soorten neuronen:

1. Sensorische neuronen (afferent) -> naar hersenen toe
 CZ, zintuigen

1. Motorische neuronen (efferent) -> van hersenen weg
 CZ, spieren en klieren

1. Interneuron (intrinsic)
 ‘Schakelcel’, verbindt, kan beide kanten opstromen



Vorm neuron door functie:

, - Neuronen in cerebellum integreren informatie uit andere neuronen -
> veel dendrieten aanwezig
- Neuronen in retina (netvlies) krijgen input van weinig zenuwcellen ->
weinig dendrieten aanwezig
- Neuronen veranderen
voortdurend de dendrieten ->
leren + aanpassen.
Verbindingen die weinig worden
gebruikt verdwijnen, wat zorgt
voor efficiëntie.



Gliacellen

= steuncellen

Zorgen voor ondersteunende functies voor hersenweefsel:

 Zorgt voor stevigheid
 Maken isolatielaag myeline
 Opruimen afgestorven neuronen
 Betrokken bij instand houden van bloed-hersenbarrière (BHB)



Soorten gliacellen:

Astrocyten

 Vormen bouwstenen BHB en zijn verantwoordelijk voor chemische
omgeving v. zenuwcellen

Microglia:

 Immuunsysteem, verwijderen afvalproducten & virussen

Oligodendrocyten (CZ)

 Maken samen met cellen van Schwann (PZS) myeline om
verbindingen tussen zenuwcellen te beschermen.



Bloed-hersenbarrière

= ondoordringbare wand van bloedvaten. Bevindt zich in bloedvaten v.
hersenen. Beschermt de hersenen.

Maakt onderscheid tussen noodzakelijke (voedingsstoffen) en schadelijke
stoffen. Laat voedingsstoffen door en houdt schadelijke stoffen (virussen,
bacteriën) tegen. Maar, weigert hierdoor soms ook medicatie, bijv.