Hoorcolleges Deeltoets 2 Familie en Gezin
Hoorcollege 6 Ouders van hetzelfde geslacht (Dr. L. van Rijn)
Kinderen en jongeren groeien op in continu interactie met de mensen om zich heen. Familie-
en gezinsleden hebben hierbij een belangrijke invloed op de ontwikkeling van kinderen.
- Onder een gezin wordt verstaan elk leefverband van een of meer volwassenen die
verantwoordelijkheid dragen voor de verzorging en opvoeding van een of meer
kinderen, ongeacht de leeftijd van de kinderen.
Standaard versus afwijkende gezinsvormen
Standaard: een middenklasse familie, ouders getrouwd, biologische kinderen, vader
werkzaam en verdient het geld, moeder blijft thuis.
Afwijkend: alles dat van een standaard gezinsvorm afwijkt. Je kunt kijken naar kenmerken:
- Aantal ouders (een of twee of meer); scheiding, overlijden van een ouder, bewust
alleenstaande ouders.
- Vaders: aanwezig of niet.
- Genetische band: aanwezig of niet? (Adoptie, donorinseminatie, eiceldonatie,
draagmoederschap, stief families).
- Seksuele oriëntatie ouders: homoseksueel, biseksueel of heteroseksueel.
1978-1985 Eerste studies naar opvoeding door gescheiden lesbische moeders en homo
vaders en de ontwikkeling van hun kinderen.
Vanaf 1979 Startpunt geplande gezinnen met twee vaders of twee moeders. Eerste keer dat
in de VS een kind wordt geadopteerd door twee vaders.
Vanaf jaren 80 kunstmatige inseminatie met donorzaad ook beschikbaar voor alleenstaande
(lesbische) vrouwen en lesbische stellen.
Eind jaren 80 Groei in studies naar opvoeding en ontwikkeling in gezinnen met twee
moeders vanaf de geboorte.
Vanaf 2000 Groei in studies naar opvoeding en ontwikkeling in adoptiegezinnen met twee
vaders.
Draagmoederschap: een draagmoeder is een vrouw die zwanger is voor een ander; de
wensouder(s). De draagmoeder staat het kind na de geboorte af aan hen. Niet-commercieel
draagmoederschap is toegestaan in Nederland.
- Wel toegestaan, niet goed gereguleerd
- Veel mensen gingen naar het buitenland, omdat het daar beter geregeld was.
Nadeel: erg duur.
Vaders als hoofdverzorger
Positieve betrokkenheid, warmte en responsiviteit over het algemeen hetzelfde voor vaders
en moeders. Echter wordt nog vaak gedacht dat vaders minder goed (kunnen) opvoeden dan
moeders.
- Onderzoek naar gezinnen met baby’s (activiteit in de hersenen): netwerk voor emotie
verwerking centraal en dus hoog bij de moederzorg. (Primaire verzorger) en laag voor
vaders (secundaire verzorger). Echter was deze ook hoog bij vaders wanneer zij een
primaire verzorger waren voor het kind.
, - Netwerk voor sociaal cognitieve verwerking: hoog bij beide vaders (primair en
secundair) en laag bij de moeders.
Hersenen lijken zich aan te passen.
- Onderzoek naar het psychologisch welbevinden van een ouder: Het psychologisch
welbevinden van een ouder beïnvloedt mogelijk gedrag en gevoelens van andere
gezinsleden. Op het gebied van opvoedingsstress, depressiviteit, angst en
relatietevredenheid werden (tegen de verwachtingen in) geen verschillen gevonden
in uitkomstmaten. De ouders voelen en gedragen zich gemiddeld hetzelfde.
Uit onderzoek bleek de hechting tussen kind en ouder onafhankelijk te zijn van het
gezinstype (twee moeders of twee vaders) of type verzorger (hoofdverzorger of tweede
verzorger).
Structuur van het gezin lijkt niet van belang voor de ontwikkeling van het kind. Maar wat dan
wel?
- Opleidingsniveau van ouders speelt een rol
- Sociaaleconomische status (SES)
- Opvoedingsstress
- Relatie tussen beide ouders
- Psychopathologie
Belangrijk om te kijken naar processen binnen het gezin (verschillen binnen gezinnen zoals
ervaringen met stigmatisering en wel/geen bekende donoren).
Hoorcollege 7 Deel A Broers en zussen
Family systems theory kijkt naar de partnerrelatie, moeder-kind relatie en vaker-kind relatie
als geheel.
Systems theory:
- Een geheel: een systeem is een georganiseerd geheel dat groter is dan de som der
delen
- Integriteit deelsystemen: systemen bestaan uit deelsystemen die op zichzelf
bestudeerd kunnen worden.
- Circulair van invloed: alle componenten hangen met elkaar samen, verandering in
een deelsysteem verandert andere deelsystemen.
- Stabiliteit en verandering: systemen zijn doorgaans relatief stabiel, maar open voor
invloeden van buiten die het veranderen.
Bij de komst van een broer of zus verandert de positieve aandacht van de moeder naar het
eerste kind (neemt af) en neemt de negatieve aandacht toe.
- Eerste kind neemt vaker initiatief voor interactie met ouder
- Ongeveer 50% van de eerste kinderen proberen de baby te irriteren
Hoorcollege 6 Ouders van hetzelfde geslacht (Dr. L. van Rijn)
Kinderen en jongeren groeien op in continu interactie met de mensen om zich heen. Familie-
en gezinsleden hebben hierbij een belangrijke invloed op de ontwikkeling van kinderen.
- Onder een gezin wordt verstaan elk leefverband van een of meer volwassenen die
verantwoordelijkheid dragen voor de verzorging en opvoeding van een of meer
kinderen, ongeacht de leeftijd van de kinderen.
Standaard versus afwijkende gezinsvormen
Standaard: een middenklasse familie, ouders getrouwd, biologische kinderen, vader
werkzaam en verdient het geld, moeder blijft thuis.
Afwijkend: alles dat van een standaard gezinsvorm afwijkt. Je kunt kijken naar kenmerken:
- Aantal ouders (een of twee of meer); scheiding, overlijden van een ouder, bewust
alleenstaande ouders.
- Vaders: aanwezig of niet.
- Genetische band: aanwezig of niet? (Adoptie, donorinseminatie, eiceldonatie,
draagmoederschap, stief families).
- Seksuele oriëntatie ouders: homoseksueel, biseksueel of heteroseksueel.
1978-1985 Eerste studies naar opvoeding door gescheiden lesbische moeders en homo
vaders en de ontwikkeling van hun kinderen.
Vanaf 1979 Startpunt geplande gezinnen met twee vaders of twee moeders. Eerste keer dat
in de VS een kind wordt geadopteerd door twee vaders.
Vanaf jaren 80 kunstmatige inseminatie met donorzaad ook beschikbaar voor alleenstaande
(lesbische) vrouwen en lesbische stellen.
Eind jaren 80 Groei in studies naar opvoeding en ontwikkeling in gezinnen met twee
moeders vanaf de geboorte.
Vanaf 2000 Groei in studies naar opvoeding en ontwikkeling in adoptiegezinnen met twee
vaders.
Draagmoederschap: een draagmoeder is een vrouw die zwanger is voor een ander; de
wensouder(s). De draagmoeder staat het kind na de geboorte af aan hen. Niet-commercieel
draagmoederschap is toegestaan in Nederland.
- Wel toegestaan, niet goed gereguleerd
- Veel mensen gingen naar het buitenland, omdat het daar beter geregeld was.
Nadeel: erg duur.
Vaders als hoofdverzorger
Positieve betrokkenheid, warmte en responsiviteit over het algemeen hetzelfde voor vaders
en moeders. Echter wordt nog vaak gedacht dat vaders minder goed (kunnen) opvoeden dan
moeders.
- Onderzoek naar gezinnen met baby’s (activiteit in de hersenen): netwerk voor emotie
verwerking centraal en dus hoog bij de moederzorg. (Primaire verzorger) en laag voor
vaders (secundaire verzorger). Echter was deze ook hoog bij vaders wanneer zij een
primaire verzorger waren voor het kind.
, - Netwerk voor sociaal cognitieve verwerking: hoog bij beide vaders (primair en
secundair) en laag bij de moeders.
Hersenen lijken zich aan te passen.
- Onderzoek naar het psychologisch welbevinden van een ouder: Het psychologisch
welbevinden van een ouder beïnvloedt mogelijk gedrag en gevoelens van andere
gezinsleden. Op het gebied van opvoedingsstress, depressiviteit, angst en
relatietevredenheid werden (tegen de verwachtingen in) geen verschillen gevonden
in uitkomstmaten. De ouders voelen en gedragen zich gemiddeld hetzelfde.
Uit onderzoek bleek de hechting tussen kind en ouder onafhankelijk te zijn van het
gezinstype (twee moeders of twee vaders) of type verzorger (hoofdverzorger of tweede
verzorger).
Structuur van het gezin lijkt niet van belang voor de ontwikkeling van het kind. Maar wat dan
wel?
- Opleidingsniveau van ouders speelt een rol
- Sociaaleconomische status (SES)
- Opvoedingsstress
- Relatie tussen beide ouders
- Psychopathologie
Belangrijk om te kijken naar processen binnen het gezin (verschillen binnen gezinnen zoals
ervaringen met stigmatisering en wel/geen bekende donoren).
Hoorcollege 7 Deel A Broers en zussen
Family systems theory kijkt naar de partnerrelatie, moeder-kind relatie en vaker-kind relatie
als geheel.
Systems theory:
- Een geheel: een systeem is een georganiseerd geheel dat groter is dan de som der
delen
- Integriteit deelsystemen: systemen bestaan uit deelsystemen die op zichzelf
bestudeerd kunnen worden.
- Circulair van invloed: alle componenten hangen met elkaar samen, verandering in
een deelsysteem verandert andere deelsystemen.
- Stabiliteit en verandering: systemen zijn doorgaans relatief stabiel, maar open voor
invloeden van buiten die het veranderen.
Bij de komst van een broer of zus verandert de positieve aandacht van de moeder naar het
eerste kind (neemt af) en neemt de negatieve aandacht toe.
- Eerste kind neemt vaker initiatief voor interactie met ouder
- Ongeveer 50% van de eerste kinderen proberen de baby te irriteren
