Tentamen bestand GVML
Hoofdstukken volgens visies Kortti 2
Hoofdstuk 1: drukpers 2
Hoofdstuk 2: elektromagnetische telegraaf 2
Hoofdstuk 3: adverteren 3
Hoofdstuk 5 elementen publieke sfeer 4
Periodisering Kortti 5
Artikelen: 5
Mark Davis, anti-public sphere 5
Barlow and Mills, 6
Briggs en Burke (2002) 7
Schwartz (1995) 8
Bennett & Kneuer (2024) 9
Opvattingen verschillende artikelen over de publieke sfeer 11
Hoorcolleges: 13
Hoorcollege week 1 13
Hoorcollege week 2 14
Hoorcollege week 3 15
Hoorcollege week 4 17
Hoorcollege week 6 19
Hoorcollege week 7 22
Tijdlijn belangrijkste gebeurtenissen: 25
Instellingen/personen 25
Mogelijke tentamenvragen 26
Demian Erens
,Hoofdstukken volgens visies Kortti
Hoofdstuk 1: drukpers
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Kortti beschrijft de evolutie van het vroege schrift 3500
voor Christus tot de uitvinding van de drukpers in 1450. Het ene medium vloeit voort
in het andere medium.
2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. Een voorbeeld van
een versnelling is de opkomst van de drukpers in 1450. Het werd hierdoor
gemakkelijker voor de protestanten om tijdens de Reformatie Bijbels en pamfletten te
drukken om zo grote groepen te kunnen overtuigen van hun geloof.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. Kortti stelt dat de opkomst van de
drukpers in 1450 cruciaal bleek te zijn voor de reformatie, omdat de bijbel zo
toegankelijk werd voor iedereen, waardoor mensen de bijbel zelf konden lezen en
interpreteren. Drukpers droeg ook bij opkomst van het kapitalisme door mogelijk
maken handleidingen en prijslijsten, wat handel stimuleerde.
4. Kortti beschrijft in hoofdstuk 1 hoe mythologische verhalen via intertekstualiteit en
intermedialiteit telkens opnieuw worden doorverteld, waarbij de overgang van een
orale naar een chirografische cultuur een bepalende rol speelt.
5. Kortti betrekt de mediageschiedenis van Azië en Rusland bij zijn beschrijving van de
typografische cultuur. De techniek van de drukpers in de 8e eeuw. Hiermee laat hij
zien dat zijn visie groter is dan de Angelsaksische wereld.
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij bespreekt de overgang
van de orale cultuur, communicatie via gesproken taal, naar de chirografische
cultuur, met de uitvinding van het schrift rond 3500 voor Christus.
Hoofdstuk 2: elektromagnetische telegraaf
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Voordat de bekende elektromagnetische telegraaf in
1830 werd uitgevonden, was er een optische telegraaf. Door de ontdekking van
magnetisme en elektriciteit werd er een stap gezet naar het uitvinden van de
elektromagnetische telegraaf. Dit laat zien dat mediageschiedenis geen revolutie is,
maar een evolutie, omdat het zich stapsgewijs heeft ontwikkeld.
, 2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. In de VS gingen
bedrijven die een monopolie hadden op de telegraaf, de verdere technologische
verbeteringen aan de telegraaf tegen. Hierdoor ontstond er een vertraging in de
ontwikkeling van de telegraaf als communicatiemedium.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. De elektromagnetische telegraaf
beïnvloedde zowel de politiek als de economie. De opkomst van de
elektromagnetische telegraaf zorgde voor wereldwijde communicatie systemen.
Politiek gezien konden landen veel makkelijker communiceren met hun koloniale
gebieden. Internationale handelaren maakten hier gebruik van door de
elektromagnetische telegraaf in te zetten voor snellere transacties en handel.
4. Kortti heeft in hoofdstuk 2 aandacht voor intertekstualiteit en intermedialiteit. Hij
beschrijft hoe verschillende media voor het verplaatsen van informatie zich opvolgen.
Voorbeeld van intermedialiteit is het eerste postsysteem in het Romeinse Rijk tot
lange afstands communicatie met de elektromagnetische telegraaf. Fysieke post
naar elektrische signalen.
5. Het wordt duidelijk in hoofdstuk 2 van Kortti, dat Kortti zich niet enkel richt op de
Angelsaksische wereld. Er wordt naast de Angelsaksische landen ook gesproken
over het eerste postsysteem in het oude Romeinse Rijk. (1e eeuw van Christus)
Lange afstandscommunicatie
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij schrijft over de
verschuiving van de typografische cultuur naar de introductie van de audiovisuele
media rond 1850. Denk aan media zoals de grammofoon, radio en film.
Hoofdstuk 3: adverteren
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Kortti beschrijft hoe in het begin van de 18e eeuw
adverteerders zich via de krant richtten op een kleine groep mensen. De evolutie in
reclame zorgde ervoor dat moderne reclame zich in de late 19e eeuw kon
aanpassen aan het individu.
2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. Met de industriële
revolutie die begon rond 1750 was er groei van massaproductie, wat ertoe leidde dat
er meer producten en meer consumenten kwamen. Dit zorgde voor een snelle groei
van reclamemogelijkheden.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. Kortti bespreekt hoe verbeterde
, druktechnieken het mogelijk maakten om plaatjes te drukken. Adverteerders konden
hun merk verbinden aan afbeeldingen om zich te onderscheiden, en zo meer winst te
maken.
4. Kortti heeft in hoofdstuk 3 aandacht voor intertekstualiteit en intermedialiteit. Hij
bespreekt het adverteren van Romeinse gladiatoren gevechten met posters en
geschriften en het moderne adverteren dat zich richt op het aanspreken van het
individu. Hierin is een doorlopende wisselwerking tussen oude en nieuwe vormen
van reclame te zien.
5. Kortti richt zich in hoofdstuk 3 niet enkel op de Angelsaksische wereld. Hij bespreekt
ook hoe er in de Romeinse tijd al al sprake was van reclamevormen bij gladiatoren
gevechten door middel van posters.
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij bespreekt hoe in de
vroege 20e eeuw reclame doordrong in het dagelijks leven, met radio-advertenties
en bioscoopreclames.
Hoofdstuk 5 elementen publieke sfeer
Nieuw elementen publieke sfeer:
- balcalisation: fragmentatie van de publieke sfeer, met afsplitsingen van nieuwe
publieke sferen. Onderling vijandig tegenover elkaar.
- culturele en publieke openbaarheid. Cultuur speelt ook een belangrijke rol in het
vormen van discussies. Culturele openbaarheid: vormen van identiteit, stimuleert
reflectie op de maatschappij-> aanzet politiek denken/handelen, trainen in het
ontwikkelen van empathie (lezen van literatuur), trainen van discussievaardigheden.
Culturele openbaarheid als oefenterrein van politieke openbaarheid. Positieve
waardering ook van populaire cultuur.
- Televisie, radio en nieuwe sociale media (massamedia) kunnen ook een positieve
bijdrage leveren aan politieke openbaarheid (Habermas heeft deze waardering niet)
- agonistische openbaarheid (Chantal Mouffe): positieve waardering van conflicten
(volgens Habermas moet er altijd consensus ontstaan), motor voor het op gang
houden van de openbaarheid. -> hegemonie van 1 of meer groepen in de
samenleving (ondergeschikte positie schikt zich met hun positie), democratische
structuur blijft intact (bij de antagonistische opvatting van Davis wordt de democratie
gesloopt).
- burger binnen de context van consumptiecultuur gezien als consument in plaats van
de burger als partij in het politieke debat. Neoliberalisme in de jaren 80. N&K: was al
zo eerste helft van de 20e eeuw, eind 19e eeuw.
- Habermas was niet de eerste die over public sphere theory begon.
Periodisering Kortti
(a) Op basis van communicatiemodi (lange lijnen):
Hoofdstukken volgens visies Kortti 2
Hoofdstuk 1: drukpers 2
Hoofdstuk 2: elektromagnetische telegraaf 2
Hoofdstuk 3: adverteren 3
Hoofdstuk 5 elementen publieke sfeer 4
Periodisering Kortti 5
Artikelen: 5
Mark Davis, anti-public sphere 5
Barlow and Mills, 6
Briggs en Burke (2002) 7
Schwartz (1995) 8
Bennett & Kneuer (2024) 9
Opvattingen verschillende artikelen over de publieke sfeer 11
Hoorcolleges: 13
Hoorcollege week 1 13
Hoorcollege week 2 14
Hoorcollege week 3 15
Hoorcollege week 4 17
Hoorcollege week 6 19
Hoorcollege week 7 22
Tijdlijn belangrijkste gebeurtenissen: 25
Instellingen/personen 25
Mogelijke tentamenvragen 26
Demian Erens
,Hoofdstukken volgens visies Kortti
Hoofdstuk 1: drukpers
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Kortti beschrijft de evolutie van het vroege schrift 3500
voor Christus tot de uitvinding van de drukpers in 1450. Het ene medium vloeit voort
in het andere medium.
2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. Een voorbeeld van
een versnelling is de opkomst van de drukpers in 1450. Het werd hierdoor
gemakkelijker voor de protestanten om tijdens de Reformatie Bijbels en pamfletten te
drukken om zo grote groepen te kunnen overtuigen van hun geloof.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. Kortti stelt dat de opkomst van de
drukpers in 1450 cruciaal bleek te zijn voor de reformatie, omdat de bijbel zo
toegankelijk werd voor iedereen, waardoor mensen de bijbel zelf konden lezen en
interpreteren. Drukpers droeg ook bij opkomst van het kapitalisme door mogelijk
maken handleidingen en prijslijsten, wat handel stimuleerde.
4. Kortti beschrijft in hoofdstuk 1 hoe mythologische verhalen via intertekstualiteit en
intermedialiteit telkens opnieuw worden doorverteld, waarbij de overgang van een
orale naar een chirografische cultuur een bepalende rol speelt.
5. Kortti betrekt de mediageschiedenis van Azië en Rusland bij zijn beschrijving van de
typografische cultuur. De techniek van de drukpers in de 8e eeuw. Hiermee laat hij
zien dat zijn visie groter is dan de Angelsaksische wereld.
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij bespreekt de overgang
van de orale cultuur, communicatie via gesproken taal, naar de chirografische
cultuur, met de uitvinding van het schrift rond 3500 voor Christus.
Hoofdstuk 2: elektromagnetische telegraaf
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Voordat de bekende elektromagnetische telegraaf in
1830 werd uitgevonden, was er een optische telegraaf. Door de ontdekking van
magnetisme en elektriciteit werd er een stap gezet naar het uitvinden van de
elektromagnetische telegraaf. Dit laat zien dat mediageschiedenis geen revolutie is,
maar een evolutie, omdat het zich stapsgewijs heeft ontwikkeld.
, 2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. In de VS gingen
bedrijven die een monopolie hadden op de telegraaf, de verdere technologische
verbeteringen aan de telegraaf tegen. Hierdoor ontstond er een vertraging in de
ontwikkeling van de telegraaf als communicatiemedium.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. De elektromagnetische telegraaf
beïnvloedde zowel de politiek als de economie. De opkomst van de
elektromagnetische telegraaf zorgde voor wereldwijde communicatie systemen.
Politiek gezien konden landen veel makkelijker communiceren met hun koloniale
gebieden. Internationale handelaren maakten hier gebruik van door de
elektromagnetische telegraaf in te zetten voor snellere transacties en handel.
4. Kortti heeft in hoofdstuk 2 aandacht voor intertekstualiteit en intermedialiteit. Hij
beschrijft hoe verschillende media voor het verplaatsen van informatie zich opvolgen.
Voorbeeld van intermedialiteit is het eerste postsysteem in het Romeinse Rijk tot
lange afstands communicatie met de elektromagnetische telegraaf. Fysieke post
naar elektrische signalen.
5. Het wordt duidelijk in hoofdstuk 2 van Kortti, dat Kortti zich niet enkel richt op de
Angelsaksische wereld. Er wordt naast de Angelsaksische landen ook gesproken
over het eerste postsysteem in het oude Romeinse Rijk. (1e eeuw van Christus)
Lange afstandscommunicatie
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij schrijft over de
verschuiving van de typografische cultuur naar de introductie van de audiovisuele
media rond 1850. Denk aan media zoals de grammofoon, radio en film.
Hoofdstuk 3: adverteren
1. De historische ontwikkeling van media moet gezien worden als een lange evolutie en
niet als een aantal revoluties. Kortti beschrijft hoe in het begin van de 18e eeuw
adverteerders zich via de krant richtten op een kleine groep mensen. De evolutie in
reclame zorgde ervoor dat moderne reclame zich in de late 19e eeuw kon
aanpassen aan het individu.
2. Binnen een evolutie bestaan wel versnellingen en vertragingen. Met de industriële
revolutie die begon rond 1750 was er groei van massaproductie, wat ertoe leidde dat
er meer producten en meer consumenten kwamen. Dit zorgde voor een snelle groei
van reclamemogelijkheden.
3. De evolutie van media moet worden geanalyseerd in een brede historische, sociaal-
culturele, economische en politieke context. Kortti bespreekt hoe verbeterde
, druktechnieken het mogelijk maakten om plaatjes te drukken. Adverteerders konden
hun merk verbinden aan afbeeldingen om zich te onderscheiden, en zo meer winst te
maken.
4. Kortti heeft in hoofdstuk 3 aandacht voor intertekstualiteit en intermedialiteit. Hij
bespreekt het adverteren van Romeinse gladiatoren gevechten met posters en
geschriften en het moderne adverteren dat zich richt op het aanspreken van het
individu. Hierin is een doorlopende wisselwerking tussen oude en nieuwe vormen
van reclame te zien.
5. Kortti richt zich in hoofdstuk 3 niet enkel op de Angelsaksische wereld. Hij bespreekt
ook hoe er in de Romeinse tijd al al sprake was van reclamevormen bij gladiatoren
gevechten door middel van posters.
6. Kortti maakt gebruik van een tweeledige periodisering. Hij bespreekt hoe in de
vroege 20e eeuw reclame doordrong in het dagelijks leven, met radio-advertenties
en bioscoopreclames.
Hoofdstuk 5 elementen publieke sfeer
Nieuw elementen publieke sfeer:
- balcalisation: fragmentatie van de publieke sfeer, met afsplitsingen van nieuwe
publieke sferen. Onderling vijandig tegenover elkaar.
- culturele en publieke openbaarheid. Cultuur speelt ook een belangrijke rol in het
vormen van discussies. Culturele openbaarheid: vormen van identiteit, stimuleert
reflectie op de maatschappij-> aanzet politiek denken/handelen, trainen in het
ontwikkelen van empathie (lezen van literatuur), trainen van discussievaardigheden.
Culturele openbaarheid als oefenterrein van politieke openbaarheid. Positieve
waardering ook van populaire cultuur.
- Televisie, radio en nieuwe sociale media (massamedia) kunnen ook een positieve
bijdrage leveren aan politieke openbaarheid (Habermas heeft deze waardering niet)
- agonistische openbaarheid (Chantal Mouffe): positieve waardering van conflicten
(volgens Habermas moet er altijd consensus ontstaan), motor voor het op gang
houden van de openbaarheid. -> hegemonie van 1 of meer groepen in de
samenleving (ondergeschikte positie schikt zich met hun positie), democratische
structuur blijft intact (bij de antagonistische opvatting van Davis wordt de democratie
gesloopt).
- burger binnen de context van consumptiecultuur gezien als consument in plaats van
de burger als partij in het politieke debat. Neoliberalisme in de jaren 80. N&K: was al
zo eerste helft van de 20e eeuw, eind 19e eeuw.
- Habermas was niet de eerste die over public sphere theory begon.
Periodisering Kortti
(a) Op basis van communicatiemodi (lange lijnen):
