Fysiotherapie jaar 2 Blok B Extramuraal CNA-RCA-ONCO uitwerking toetsmatrijs (samenvatting kennistoets)

Inhoudsopgave

Centraal zenuwstelsel
Neurofysiologie van bewegen
Sensomotorische kring:




Stel je voelt iets (S1), dan ga je dat analyseren (S2). Van hieruit kun je direct door naar M2 als
je dit eerder meegemaakt hebt (bijvoorbeeld je hand schudden bij een blaadje). Als je het
niet herkent (of het kriebelt nog steeds), gaat de informatie door naar S3. Hier komt er
informatie bij uit onder andere zicht, gehoor en reuk. Deze prikkel gaat daarna via het
limbisch systeem (waar beoordeeld wordt of het een gevaarlijke prikkel is of niet) door naar
M3 (als het niet gevaarlijk is). Bij M3 maak je een keuze wat je gaat doen. Als dit iets is wat je
al (veel) vaker gedaan hebt, wordt het via de basale kernen uitgevoerd (de beweging hoeft
niet opnieuw geprogrammeerd). Als je besluit een ‘nieuwe’ beweging uit te voeren, moet
deze beweging geprogrammeerd worden in M2. Daarna kunnen beide signalen (zowel de
bekende als de onbekende) uitgevoerd worden via de primaire motorische schors (M1).


Terugkoppeling:
 Bijsturing via somatosensorische cortex (S1)
o Feedback
 Bijsturing via cerebellum
o Feedback: vergelijk instructies met het effect (langzaam)
o Feedforward: onderschept instructies en stelt bij op basis van verwachting
(snel)

De informatie wordt via verschillende hersenbanen van en naar de hersenen gestuurd:
 Tractus corticospinalis

, o Direct (schakelt niet over dus je kan er hele fijne bewegingen mee maken,
goed gecoördineerd)
o Komt van de cortex en gaat dan via de hersenstam naar het ruggenmerg
o Kruist naar de andere kant (85%), 15% ongekruist naar axiale spieren (nek en
romp)
 Tractus spinothalamicus anterior en lateralis
o Gekruist
o Vitale sensibiliteit
o Komt binnen in het ruggenmerg, kruist dan en loopt naar de grote hersenen.
Daar gaat het signaal via het limbisch systeem naar de primaire
somatosensorische schors
 Achterstrengbaan (cerebellum)
o Ongekruist
o Gnostische sensibiliteit
o Komt binnen in het ruggenmerg, dan gaat hij ongekruist naar de hersenen;
naar het cerebellum (voor houdingsregulatie) en via thalamus naar primaire
somatosensorische schors

Sensibiliteit
 Vitale sensibiliteit (wordt onder andere verwerkt in het limbisch systeem)
o Pijnzin
o Temperatuurzin
o Grove tast
 Gnostische sensibiliteit (wordt vooral verwerkt in de primaire somatosensorische
schors)
o Houdings- en bewegingszin
o Fijne tast


Klinische beelden CNA
Spierkracht Spiertonus Sturing Sensibiliteit
Cortex  Parese =  Hypotonie   Ontremming  Homunculus
cerebri vermindering slappe parese reflexen (gekruist)
(Hemi-  Paralyse =  Spasticiteit  ruggenmerg  Distaal meer
beeld) verdwenen spastische o Patholo- aangedaan
 Distaal meer parese gische of dan
dan proximaal o Activiteit primitieve proximaal
 Fijne rekreflex reflexen  Min-
motoriek te hoog  Verminderde symptomen
meer (remming sturing  Tast-, pijnzin
aangedaan verstoord) o Combinatie en
dan grove o Versterkt kracht, tonus proprioceptie
motoriek bij en reflexen
 Romp blijft verhoogde (selectiviteit)
relatief activatie o Fijne
gespaard en motoriek

, beweging (tractus
o Anti- cortico-
zwaarte- spinalis)
kracht-
spieren
o Knipmes-
fenomeen
Basale  Rigiditeit  Kleine
kernen o Alle bewegingen
spieren (hypokinesie)
o Loden pijp  Traag
(continu) (bradykinesie)
o Masker-  Moeite met
gelaat starten/ stoppen
o Gebogen (akinesie)
houding  Houdings-
problemen
 Automatisch
bewegen
verstoord
Cere-  Ataxie
bellum (coördinatie) =
ongecontroleerd
bewegen,
onhandigheid
en doorschieten
Ruggen  Parese  Hypotonie & hyporeflexie (uitval  Plus- en min-
-merg  Paralyse sturing vanuit cortex) symptomen
(onder  Hypertonie & hyperreflexie (geen  Anesthesie =
het inhibitie uit cortex, toename niks meer
niveau rekreflexen via reflexbogen voelen
van de ruggenmerg)
laesie is
aange-
daan)


Neurologische functiestoornissen
Positieve symptomen Negatieve symptomen
Latijn  Hyper-  Hypo-
 Para-  A-
 Dys-
Spierkracht  Parese (verminderde
kracht)
 Paralyse (kracht volledig
afwezig)
Spiertonus  Hypertonie (algemeen)  Hypotonie

, (-tonie)  Paratonie (dementie) (verminderde tonus)
 Dystonie (wringende bewegingen)  Atonie (afwezige tonus)
 Spasticiteit (cortex cerebri)
 Rigiditeit (basale kernen)
 Clonus (ritmisch)
Sturing  Hyperkinesie/-metrie (tremor)  Hypokinesie (kleine
(-kinesie, -  Hyperreflexie bewegingen)
reflexie)  Dyskinesie (chorea)  Hyporeflexie
 Dysdiadochokinese (alternerende  Akinesie
bewegingen) (start/stopproblemen)
 Ataxie (cerebellum)  Areflexie
 Festinatie  Bradykinesie (trage
 Freezing bewegingen)
Sensibiliteit  Hyperesthesie  Hyp(o)esthesie
(-esthesie, -  Hyperalgesie  Hypoalgesie
algesie)  Hyperpathie  Anesthesie
 Par(a)esthesie  Analgesie
 Dysesthesie
 Allodynie


Houdingsregulatie
Balanssystemen (die zorgen voor de input)
 Extrinsiek: het waarnemen van de buitenwereld
o Visuele systeem
 Intrinsiek: posturale systeem (van binnenin het lichaam)
o Somatosensoriek
o Evenwichtsorgaan
o Cerebellum
o Hersenkernen

Evenwichtsorgaan
De halfcirkelvormige kanalen (3) in het evenwichtsorgaan hebben meerdere functies:
 Rotatie van het hoofd waarnemen
 Positieverandering waarnemen
 Werken samen met de ogen
 Verzorgen het vestibulo-oculaire reflex (blikfixatie bij het draaien van het hoofd)

In het evenwichtsorgaan zitten ook statolietorganen. De functies hiervan zijn:
 De statische positie van het hoofd waarnemen
 Snelheidsverandering waarnemen
 De houding ten opzichte van de zwaartekracht waarnemen
 Zorgen voor oprichtreacties

Oprichtreacties = leiden ertoe dat het hoofd rechtop blijft staan ten opzichte van de
omgeving (ogen parallel aan de horizon) en de rest van het lichaam.