Hoofdstuk 16 Blaaskatheter en verpleging
Het woord katheter betekent slangetje. Als er over een katheter gesproken wordt gaat het vrijwel
altijd over een blaaskatheter. Er zijn drie hoofdredenen om een blaaskatheter in te brengen:
1. Het leegmaken en –houden van de blaas
2. Het stellen van een diagnose
3. Om de blaas te spoelen om een therapeutische reden
Een blaaskatheterisatie kan soms voorkomen worden door een bladderscan. Dit is een echografisch
onderzoek waarbij geschat wordt of, en zo ja hoeveel, urine er zich in de blaas bevindt.
Eenmalige katheter breng je in om de blaas te ledigen en verwijder je vervolgens weer. Verschil man
en vrouw zit in de lengte van de katheter.
Intermitterend katheteriseren = de blaas wordt met tussenpozen geledigd.
Eenmalig katheter is enkelloops en heeft maar één lumen.
• De ongecoate katheter
• De gecoate katheter
• De gebruiksklare katheter
Verblijfskatheter gebruik je als de katheter langere tijd moet blijven zitten. Deze is dubbelloops en
heeft dus twee lumen. Bij de tip is een klein ballonnetje, deze kan worden gevuld met vloeistof zodat
de katheter na het inbrengen niet spontaan uit de blaas kan vallen.
Tiemann-katheter =de iets gebogen katheter. Deze wordt gebruikt bij vernauwing van de urinebuis,
bijvoorbeeld bij een vergroting van de prostaat. Enkel bij mannen gebruikt.
Als een zorgvrager een blaaskatheter heeft waaraan een continu blaasspoelsysteem moet worden
aangesloten, dan zal dit altijd een verblijfskatheter zijn. Dit is dan een verblijfskatheter met drie
lumen.
Charierre = dikte van de katheter
Materiaal katheters:
• Latex > 3wk
• Siliconenkatheter > 6wk
• Pvc katheters > eenmalig
• Hydrogel katheter > 6wk
• Latex met siliconen > 4wk
Katheter kun je via twee openingen in de blaas aanbrengen:
1. Natuurlijke opening = transurethrale katheter
2. Kunstmatige opening = suprapubische katheter
Suprapubische katheter wordt via een opening (fistel) in de buik boven het schaambeen in de blaas
ingebracht. het inbrengen van deze katheter gebeurt meestal poliklinische onder plaatselijke
verdoving. Reden kunnen zijn:
• Acute retentie = onvermogen om de urine op natuurlijke wijze te lozen
• Schrompelblaas of vermindering van de blaascapaciteit
• Dwarslaesie, controle blaas verdwenen
• Blijvende incontinentie
• Het voorkomen van problemen die zicht kunnen voordoen bij langdurig gebruik van een
normale blaaskatheter
Er zijn twee soorten urinezakken:
1. Beenzakken
2. Bedzakken/nachtzakken
1
Het woord katheter betekent slangetje. Als er over een katheter gesproken wordt gaat het vrijwel
altijd over een blaaskatheter. Er zijn drie hoofdredenen om een blaaskatheter in te brengen:
1. Het leegmaken en –houden van de blaas
2. Het stellen van een diagnose
3. Om de blaas te spoelen om een therapeutische reden
Een blaaskatheterisatie kan soms voorkomen worden door een bladderscan. Dit is een echografisch
onderzoek waarbij geschat wordt of, en zo ja hoeveel, urine er zich in de blaas bevindt.
Eenmalige katheter breng je in om de blaas te ledigen en verwijder je vervolgens weer. Verschil man
en vrouw zit in de lengte van de katheter.
Intermitterend katheteriseren = de blaas wordt met tussenpozen geledigd.
Eenmalig katheter is enkelloops en heeft maar één lumen.
• De ongecoate katheter
• De gecoate katheter
• De gebruiksklare katheter
Verblijfskatheter gebruik je als de katheter langere tijd moet blijven zitten. Deze is dubbelloops en
heeft dus twee lumen. Bij de tip is een klein ballonnetje, deze kan worden gevuld met vloeistof zodat
de katheter na het inbrengen niet spontaan uit de blaas kan vallen.
Tiemann-katheter =de iets gebogen katheter. Deze wordt gebruikt bij vernauwing van de urinebuis,
bijvoorbeeld bij een vergroting van de prostaat. Enkel bij mannen gebruikt.
Als een zorgvrager een blaaskatheter heeft waaraan een continu blaasspoelsysteem moet worden
aangesloten, dan zal dit altijd een verblijfskatheter zijn. Dit is dan een verblijfskatheter met drie
lumen.
Charierre = dikte van de katheter
Materiaal katheters:
• Latex > 3wk
• Siliconenkatheter > 6wk
• Pvc katheters > eenmalig
• Hydrogel katheter > 6wk
• Latex met siliconen > 4wk
Katheter kun je via twee openingen in de blaas aanbrengen:
1. Natuurlijke opening = transurethrale katheter
2. Kunstmatige opening = suprapubische katheter
Suprapubische katheter wordt via een opening (fistel) in de buik boven het schaambeen in de blaas
ingebracht. het inbrengen van deze katheter gebeurt meestal poliklinische onder plaatselijke
verdoving. Reden kunnen zijn:
• Acute retentie = onvermogen om de urine op natuurlijke wijze te lozen
• Schrompelblaas of vermindering van de blaascapaciteit
• Dwarslaesie, controle blaas verdwenen
• Blijvende incontinentie
• Het voorkomen van problemen die zicht kunnen voordoen bij langdurig gebruik van een
normale blaaskatheter
Er zijn twee soorten urinezakken:
1. Beenzakken
2. Bedzakken/nachtzakken
1
