Uitgebreide samenvatting Rechtsfilosofie B
, Rechtsfilosofie B I
A) In welke zin is de EU een unie?
B) In welke zin is de EU Europees?
Raad van State heeft moeite met de vraag wat voor Unie het is (komt in tentamen)
• https://www.raadvanstate.nl/@59309/w02-07-0254/
• De Raad van State probeert ruimte te creëren een politieke gemeenschap te zijn, maar tegen
probeert te gaan dat het een federale Staat wordt.
Inhoudelijk is verdrag van Lissabon een soort Grondwet van de Europese Unie. En men wil geen
Europese Grondwet, maar toch is die er een soort van.
Europese eenwordingsproces wordt tegengewerkt:
Er ontstaat een tweesprong tussen Noord en Zuid op financieel gebied.
Er ontstaat een tweesprong tussen West en Oost-Europa en heeft te maken met immigratie en religie.
Je weet niet waar de Europese Unie begint en waar deze eindigt
Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
Het idee van de Europese Unie is begonnen bij de EEG om handel makkelijker te maken, oftewel een
gemeenschappelijke markt. Daaruit kwam vrije verkeer van goederen, diensten, verkeer en personen.
Hierdoor zie je dat bijv. Poolse loodgieters voor veel minder geld de Nederlandse loodgieters buitenspel
zetten.
Activistische Rechter die het eenwordingsproces aan probeert te zwengelen (teleologische interpretatie):
• Van Gend & Loos → ‘Nieuwe’ rechtsorde
o Met rechtstreekse werking doe je afbreuk aan wat normale regel van internationaal
recht is (alle rechten/plichten verdrag uitvoeren, alleen staten hebben
rechten/plichten);
o Nodigde uit om je als Europese burger te gedragen, omdat je staten kunt aanspreken
om Europees recht door te voeren in de nationale rechtsorde.
o Autonome rechtsorde (voorrang van Europees recht).
• Costa vs. ENEL → ‘Eigen’ rechtsorde
o Voorrang van gemeenschapsrecht
o Introduceert: in principe heeft Europees recht voorrang over al het nationaal recht, dus
ook over de Grondwet.
o Redenatie van Hof was Teleologisch: men wilde een gemeenschappelijke markt en
hiervoor heb je rechtstreekse werking en voorrang voor nodig.
• Vergelijking met federale rechtsorde
o In later wetgeving is er zelfs gezegd door rechters dat het een federale Staat is
(Verenigde Staten van Europa).
,In een later arrest stelt het Hof van Justitie in het Les Verts arrest dat de EU een rechtsgemeenschap is
waarin je alle rechtsmiddelen hebt en een volledige legaliteitscontrole hebt op handelingen van de
instellingen en van de Staat.
Legaliteit van Rechtsvorming
• Op horizontaal niveau heeft de rechter de bevoegdheid om een geschil te beslechten met
bindende kracht (instanties op EU-niveau onderling);
• Op verticaal niveau heeft de rechter de bevoegdheid om een geschil te beslechten met
bindende kracht tussen een lidstaat en een EU-orgaan.
Wat is het probleem?
Je wil niet dat boven het verdrag de individuele burgers staan, want dan staan die boven het verdrag. Op
die plek staan de lidstaten.
Op grond waarvan kun je zeggen dat de Europese rechtsorde een autonome is? Boven het verdrag staan
de lidstaten die bereid zijn dingen samen te doen, maar wil dat zeggen dat het een autonome rechtsorde
is? In Duitsland en Amerika staat het volk erboven.
Kun je echt zeggen ‘Wij Europeanen’?
• Als je kijkt naar de preambule van het Verdrag van Rome dan staat er:
o ‘Vastberaden, de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verbond tussen de
Europese Volkeren’. → Er is dus niet één Europees volk
• Als je kijkt naar de preambule van constitutie van Amerika:
o ‘We the people of the United States, in order to form (…)’
Verschil is dus dat bij Amerika (en ook Duitsland) het volk één is en in de Europese Unie is dat niet.
, Antwoord: B
Niet A, want het is niet legitimiteit, maar legaliteit
Niet C, want het is niet democratisch
, Rechtsfilosofie B I
A) In welke zin is de EU een unie?
B) In welke zin is de EU Europees?
Raad van State heeft moeite met de vraag wat voor Unie het is (komt in tentamen)
• https://www.raadvanstate.nl/@59309/w02-07-0254/
• De Raad van State probeert ruimte te creëren een politieke gemeenschap te zijn, maar tegen
probeert te gaan dat het een federale Staat wordt.
Inhoudelijk is verdrag van Lissabon een soort Grondwet van de Europese Unie. En men wil geen
Europese Grondwet, maar toch is die er een soort van.
Europese eenwordingsproces wordt tegengewerkt:
Er ontstaat een tweesprong tussen Noord en Zuid op financieel gebied.
Er ontstaat een tweesprong tussen West en Oost-Europa en heeft te maken met immigratie en religie.
Je weet niet waar de Europese Unie begint en waar deze eindigt
Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
Het idee van de Europese Unie is begonnen bij de EEG om handel makkelijker te maken, oftewel een
gemeenschappelijke markt. Daaruit kwam vrije verkeer van goederen, diensten, verkeer en personen.
Hierdoor zie je dat bijv. Poolse loodgieters voor veel minder geld de Nederlandse loodgieters buitenspel
zetten.
Activistische Rechter die het eenwordingsproces aan probeert te zwengelen (teleologische interpretatie):
• Van Gend & Loos → ‘Nieuwe’ rechtsorde
o Met rechtstreekse werking doe je afbreuk aan wat normale regel van internationaal
recht is (alle rechten/plichten verdrag uitvoeren, alleen staten hebben
rechten/plichten);
o Nodigde uit om je als Europese burger te gedragen, omdat je staten kunt aanspreken
om Europees recht door te voeren in de nationale rechtsorde.
o Autonome rechtsorde (voorrang van Europees recht).
• Costa vs. ENEL → ‘Eigen’ rechtsorde
o Voorrang van gemeenschapsrecht
o Introduceert: in principe heeft Europees recht voorrang over al het nationaal recht, dus
ook over de Grondwet.
o Redenatie van Hof was Teleologisch: men wilde een gemeenschappelijke markt en
hiervoor heb je rechtstreekse werking en voorrang voor nodig.
• Vergelijking met federale rechtsorde
o In later wetgeving is er zelfs gezegd door rechters dat het een federale Staat is
(Verenigde Staten van Europa).
,In een later arrest stelt het Hof van Justitie in het Les Verts arrest dat de EU een rechtsgemeenschap is
waarin je alle rechtsmiddelen hebt en een volledige legaliteitscontrole hebt op handelingen van de
instellingen en van de Staat.
Legaliteit van Rechtsvorming
• Op horizontaal niveau heeft de rechter de bevoegdheid om een geschil te beslechten met
bindende kracht (instanties op EU-niveau onderling);
• Op verticaal niveau heeft de rechter de bevoegdheid om een geschil te beslechten met
bindende kracht tussen een lidstaat en een EU-orgaan.
Wat is het probleem?
Je wil niet dat boven het verdrag de individuele burgers staan, want dan staan die boven het verdrag. Op
die plek staan de lidstaten.
Op grond waarvan kun je zeggen dat de Europese rechtsorde een autonome is? Boven het verdrag staan
de lidstaten die bereid zijn dingen samen te doen, maar wil dat zeggen dat het een autonome rechtsorde
is? In Duitsland en Amerika staat het volk erboven.
Kun je echt zeggen ‘Wij Europeanen’?
• Als je kijkt naar de preambule van het Verdrag van Rome dan staat er:
o ‘Vastberaden, de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verbond tussen de
Europese Volkeren’. → Er is dus niet één Europees volk
• Als je kijkt naar de preambule van constitutie van Amerika:
o ‘We the people of the United States, in order to form (…)’
Verschil is dus dat bij Amerika (en ook Duitsland) het volk één is en in de Europese Unie is dat niet.
, Antwoord: B
Niet A, want het is niet legitimiteit, maar legaliteit
Niet C, want het is niet democratisch
