Hoofdstuk 5
Investeringsselectie = het analyseren van investeringsalternatieven en het kiezen van de
alternatieven die worden uitgevoerd.
Investeren = het aanleggen van activa die gezamenlijk een bepaalde productiecapaciteit
mogelijk maken.
Voor investeren is vermogen en liquiditeit nodig.
Er wordt een onderscheidt gemaakt in twee verschillende investeringen. Investeringen die
dienen om de levensvatbaarheid van de onderneming te behouden of te vergroten.
1. Vervangingsinvesteringen = gericht op het behouden van levensvatbaarheid/
productiecapaciteit. Bestaande productiemiddelen vervangen.
2. Uitbreidingsinvesteringen = gericht op het vergroten van productiecapaciteit.
Vergrote vraag die leidt tot uitbreidings-investering of een onderneming wil een
nieuw product op de markt brengen.
Concept ‘’project’’ voor investeringsselectie
Een project staat op zichzelf. Dat wil zeggen: er wordt niet gekeken naar een bedrijf als
geheel maar puur naar de haalbaarheid van het zichzelf staande project.
Een project kent een vooraf afgebakende looptijd. Na deze looptijd worden activa m.b.t. de
investering verkocht mochten deze nog waarde hebben.
Investeringsproject = het geheel van investeringen bij elkaar behorende vaste en vlottende
activa.
Beoordeling van investeringsprojecten
Zonder inachtneming van tijdvoorkeur
Terugverdienperiode
Met inachtneming van tijdvoorkeur
Netto contante waarde
Interne rentabiliteit
Kasstroom = cashflow = het verschil tussen ontvangsten en uitgaven die verband houden
met de investering (niet tussen kosten en opbrengsten).
Verwachte kasstroom = beoordeling van investeringsvoorstellen gebaseerd op geldstromen
in de toekomst.
Desinvestering/restwaarde = vermogen wat weer vrijvalt door verkoop van de activa aan het
einde van het project.
Vrije kasstroom/ netto kasstroom = ontvangsten – uitgaven
Ontvangsten moeten hoger zijn dan de uitgaven
,Bij de beoordeling van investeringsprojecten wordt er gericht op de hoogte van de vrije
kasstroom (ontvangsten min uitgaven) en niet op winst (opbrengsten min kosten). Winst is
immers geen eenduidig begrip, kasstroom wel: Cash is a fact, profit is an opinion.
Een tweede reden is dat bij de winstbepaling slechts beperkt rekening wordt gehouden met
het tijdstip waarop een betaling gedaan worden of ontvangen. In het algemeen kan worden
gezegd dat een kasstroom zo snel mogelijk moet worden ontvangen. Een geldbedrag is in de
toekomst niet evenveel waard als in nu, het is meer waard.
De opbrengst die in de tussentijd gerealiseerd kan worden geeft een indicatie van het
verschil in waarde tussen twee dezelfde bedragen die op verschillende momenten worden
ontvangen. Dit staat bekend als tijdvoorkeur. Het missen van deze opbrengst doordat een
bedrag pas laten wordt ontvangen, staat bekend als opportunity costs.
De tijdvoorkeur van een ondernemingen brengen we meestal tot uitdrukking in het
gemiddelde vermogenskostenvoer. Dit is de gemiddelde kostenvoet waartegen de
ondernemingen vermogen kan aantrekken. De kosten bestaan hier zowel uit de vergoeding
die aan de eigenvermogenschaffers als die aan de vreemdvermogensschaffers wordt
uitgekeerd.
Desinvesteringen = veroorzaken een extra ontvangst in het laatste jaar van het
investeringsproject.
Terugverdienperiode = het aantal perioden dat nodig is om de huidige investeringsuitgaven
terug te verdienen via positieve netto ontvangsten die in de toekomst uit de investering
voortvloeien. De berekening is gebaseerd op de cashflow.
Bezwaren terugverdienperiode:
- Houdt geen rekening met tijdvoorkeur
- Met alleen de terugverdienperiode kun je geen oordeel vellen over de wenselijkheid
van het project.
- Er wordt namelijk geen rekening gehouden met de cashflows NA de
terugverdienperiode. Daardoor is het niet mogelijk om de rentabiliteit van het gehele
project te bepalen.
Enkelvoudige intrest = de interest wordt steeds berekend over het oorspronkelijke bedrag.
Over het intrestbedrag wordt geen intrest betaald.
Samengestelde intrest = wanneer de intrest wordt berekend over het totaal van de
oorspronkelijke lening plus de al vervallen intrest, dus over een periodiek steeds hoger
bedrag. De intrest bedraagt zelf ook intrest.
De contante waarde = aan bedragen die over een jaar of enkele jaren worden ontvangen
wordt minder waarde toegekend dan aan bedragen die men nu kan incasseren
-> kasstroom verdisconteren
, Kasstroom verdisconteren:
- Als ik nu € 100 op een bankrekening zet tegen 3% rente, hoeveel is dat over een jaar
waard?
- € 100 *(1,03) = € 103
- Wat nu als die € 100 2 jaar op een rekening wordt gezet? We gaan hierbij uit dat de
rente uit jaar 1 bij de inleg wordt opgeteld.
- € 100 * (1,03)2 = € 106,09
- In formule: I * (1+r)t waarbij I het bedrag (de investering is), r het rentepercentage
en t het aantal perioden is.
- De € 103 en € 106,09 wordt de eindwaarde genoemd (future value)
Contante waarde kasstrom:
- Wat als ik wil weten wat die € 103,- over 1 jaar op dit moment waard is?
- € 100 *(1,03) = € 103 -> € 103 /(1,03) = 100
- Wat als ik wil weten wat die € 106,90 over 2 jaar op dit moment waard is?
- € 100 * (1,03)2 = € 106,09 -> € 106,09 / (1,03)2 = 100
Kasstroom verdisconteren:
- Wat nu als ik over 5 jaar € 100.000 op mijn spaarrekening wil hebben. De huidige
rente is 4%. Hoeveel geld moet ik nu inleggen?
- € 100.000 / (1,04)5 = € 82.192,71
- In formule: I / (1+r)t
- De € 82.192,71 wordt de contante waarde genoemde (present value)
- Hoe hangt deze contante waarde nu samen met het concept van tijdvoorkeur voor
geld?
Waarom gebruiken we de tijdsvoorkeur bij investeringsbeslissingen?
Bedrijven willen weten wat het rendement van een investering is. Er wordt berekend wat de
contante waarde (present value) is van een investering; dus hoeveel is de totale opbrengt
van de investering NU waard? Gebaseerd op cashflow en een gegeven
vermogenskostenvoet (de rente waarmee je rekent)
Nettocontantewaardemethode = berekent de contante waarde van de verwachte vrije
kasstroom bij de start van het project, inclusief het oorspronkelijke investeringsbedrag,
waarbij als disconteringsvoet (intrest) de gemiddelde vermogenskostenvoet van de
onderneming wordt gebruikt.
Nadelen nettocontantewaardemethode:
- Het meet niet de rentabiliteit van een project. Er wordt geen relatie gelegd met de
hoogte van het te investeren bedrag.
- Het houdt geen rekening met een verschil in looptijd van alternatieve
investeringsprojecten. Projecten met een langere looptijd worden hierdoor
bevoordeeld.
WACC = gemiddelde vermogenskostenvoet
Gewogen gemiddelde van de vermogenskostenvoeten.
Investeringsselectie = het analyseren van investeringsalternatieven en het kiezen van de
alternatieven die worden uitgevoerd.
Investeren = het aanleggen van activa die gezamenlijk een bepaalde productiecapaciteit
mogelijk maken.
Voor investeren is vermogen en liquiditeit nodig.
Er wordt een onderscheidt gemaakt in twee verschillende investeringen. Investeringen die
dienen om de levensvatbaarheid van de onderneming te behouden of te vergroten.
1. Vervangingsinvesteringen = gericht op het behouden van levensvatbaarheid/
productiecapaciteit. Bestaande productiemiddelen vervangen.
2. Uitbreidingsinvesteringen = gericht op het vergroten van productiecapaciteit.
Vergrote vraag die leidt tot uitbreidings-investering of een onderneming wil een
nieuw product op de markt brengen.
Concept ‘’project’’ voor investeringsselectie
Een project staat op zichzelf. Dat wil zeggen: er wordt niet gekeken naar een bedrijf als
geheel maar puur naar de haalbaarheid van het zichzelf staande project.
Een project kent een vooraf afgebakende looptijd. Na deze looptijd worden activa m.b.t. de
investering verkocht mochten deze nog waarde hebben.
Investeringsproject = het geheel van investeringen bij elkaar behorende vaste en vlottende
activa.
Beoordeling van investeringsprojecten
Zonder inachtneming van tijdvoorkeur
Terugverdienperiode
Met inachtneming van tijdvoorkeur
Netto contante waarde
Interne rentabiliteit
Kasstroom = cashflow = het verschil tussen ontvangsten en uitgaven die verband houden
met de investering (niet tussen kosten en opbrengsten).
Verwachte kasstroom = beoordeling van investeringsvoorstellen gebaseerd op geldstromen
in de toekomst.
Desinvestering/restwaarde = vermogen wat weer vrijvalt door verkoop van de activa aan het
einde van het project.
Vrije kasstroom/ netto kasstroom = ontvangsten – uitgaven
Ontvangsten moeten hoger zijn dan de uitgaven
,Bij de beoordeling van investeringsprojecten wordt er gericht op de hoogte van de vrije
kasstroom (ontvangsten min uitgaven) en niet op winst (opbrengsten min kosten). Winst is
immers geen eenduidig begrip, kasstroom wel: Cash is a fact, profit is an opinion.
Een tweede reden is dat bij de winstbepaling slechts beperkt rekening wordt gehouden met
het tijdstip waarop een betaling gedaan worden of ontvangen. In het algemeen kan worden
gezegd dat een kasstroom zo snel mogelijk moet worden ontvangen. Een geldbedrag is in de
toekomst niet evenveel waard als in nu, het is meer waard.
De opbrengst die in de tussentijd gerealiseerd kan worden geeft een indicatie van het
verschil in waarde tussen twee dezelfde bedragen die op verschillende momenten worden
ontvangen. Dit staat bekend als tijdvoorkeur. Het missen van deze opbrengst doordat een
bedrag pas laten wordt ontvangen, staat bekend als opportunity costs.
De tijdvoorkeur van een ondernemingen brengen we meestal tot uitdrukking in het
gemiddelde vermogenskostenvoer. Dit is de gemiddelde kostenvoet waartegen de
ondernemingen vermogen kan aantrekken. De kosten bestaan hier zowel uit de vergoeding
die aan de eigenvermogenschaffers als die aan de vreemdvermogensschaffers wordt
uitgekeerd.
Desinvesteringen = veroorzaken een extra ontvangst in het laatste jaar van het
investeringsproject.
Terugverdienperiode = het aantal perioden dat nodig is om de huidige investeringsuitgaven
terug te verdienen via positieve netto ontvangsten die in de toekomst uit de investering
voortvloeien. De berekening is gebaseerd op de cashflow.
Bezwaren terugverdienperiode:
- Houdt geen rekening met tijdvoorkeur
- Met alleen de terugverdienperiode kun je geen oordeel vellen over de wenselijkheid
van het project.
- Er wordt namelijk geen rekening gehouden met de cashflows NA de
terugverdienperiode. Daardoor is het niet mogelijk om de rentabiliteit van het gehele
project te bepalen.
Enkelvoudige intrest = de interest wordt steeds berekend over het oorspronkelijke bedrag.
Over het intrestbedrag wordt geen intrest betaald.
Samengestelde intrest = wanneer de intrest wordt berekend over het totaal van de
oorspronkelijke lening plus de al vervallen intrest, dus over een periodiek steeds hoger
bedrag. De intrest bedraagt zelf ook intrest.
De contante waarde = aan bedragen die over een jaar of enkele jaren worden ontvangen
wordt minder waarde toegekend dan aan bedragen die men nu kan incasseren
-> kasstroom verdisconteren
, Kasstroom verdisconteren:
- Als ik nu € 100 op een bankrekening zet tegen 3% rente, hoeveel is dat over een jaar
waard?
- € 100 *(1,03) = € 103
- Wat nu als die € 100 2 jaar op een rekening wordt gezet? We gaan hierbij uit dat de
rente uit jaar 1 bij de inleg wordt opgeteld.
- € 100 * (1,03)2 = € 106,09
- In formule: I * (1+r)t waarbij I het bedrag (de investering is), r het rentepercentage
en t het aantal perioden is.
- De € 103 en € 106,09 wordt de eindwaarde genoemd (future value)
Contante waarde kasstrom:
- Wat als ik wil weten wat die € 103,- over 1 jaar op dit moment waard is?
- € 100 *(1,03) = € 103 -> € 103 /(1,03) = 100
- Wat als ik wil weten wat die € 106,90 over 2 jaar op dit moment waard is?
- € 100 * (1,03)2 = € 106,09 -> € 106,09 / (1,03)2 = 100
Kasstroom verdisconteren:
- Wat nu als ik over 5 jaar € 100.000 op mijn spaarrekening wil hebben. De huidige
rente is 4%. Hoeveel geld moet ik nu inleggen?
- € 100.000 / (1,04)5 = € 82.192,71
- In formule: I / (1+r)t
- De € 82.192,71 wordt de contante waarde genoemde (present value)
- Hoe hangt deze contante waarde nu samen met het concept van tijdvoorkeur voor
geld?
Waarom gebruiken we de tijdsvoorkeur bij investeringsbeslissingen?
Bedrijven willen weten wat het rendement van een investering is. Er wordt berekend wat de
contante waarde (present value) is van een investering; dus hoeveel is de totale opbrengt
van de investering NU waard? Gebaseerd op cashflow en een gegeven
vermogenskostenvoet (de rente waarmee je rekent)
Nettocontantewaardemethode = berekent de contante waarde van de verwachte vrije
kasstroom bij de start van het project, inclusief het oorspronkelijke investeringsbedrag,
waarbij als disconteringsvoet (intrest) de gemiddelde vermogenskostenvoet van de
onderneming wordt gebruikt.
Nadelen nettocontantewaardemethode:
- Het meet niet de rentabiliteit van een project. Er wordt geen relatie gelegd met de
hoogte van het te investeren bedrag.
- Het houdt geen rekening met een verschil in looptijd van alternatieve
investeringsprojecten. Projecten met een langere looptijd worden hierdoor
bevoordeeld.
WACC = gemiddelde vermogenskostenvoet
Gewogen gemiddelde van de vermogenskostenvoeten.
