Anatomie – het hormoonstelsel
1. hormoonstelsel/endocriene stelsel
⇒ het is een interne secretie wat betekent dat er ergens een hormoon wordt aangemaakt
en dat het moet worden verplaatst door de bloedbaan. Het bevat endoccriene cellen in de
endocriene klieren en andere specifieke weefsels van organen (weefselhormonen). Zenuwen
doen dit door zenuwbanen
Bv. schildklier maakt schildklierhormoon en wordt verplaatst door bloedbaan
⇒ samen met autonoom zenuwstelsel is het verantwoordelijk voor regulatie vegetatieve van
interne processen ‘neuro-endocrien systeem’
2. de endocriene klieren
Hypofyse:
- adenohypofyse: thyreoïd stimulerend hormoon, luteïniserend
hormoon/follikelstimulerend hormoon, groeihormoon, Prolactine en
ardenocorticotroop hormoon
- Neurohypofyse: Antidiuretisch hormoon en Oxytocine
Schildklier: thyroxine (T4) en calcitonine
Bijnieren
- Cortex (buitenkant): Glucocorticoïden (cortisol), mineralcorticoïden (aldosterone) en
androgene steroïden (testosteron en oestrogeen)
- Merg/medulla (binnenkant): adrenaline
Ovaria/testis: oestrogeen, progesteron en testosteron
Endocriene pancreas: insuline en glucagon
Epifyse: melatonine
3. regulering van de hormonale activiteit
⇒ er is een regulatie via een negatieve terugkoppeling (iets wordt gemeten en als het
buiten de normen is, treedt er actie op om het recht te stellen) het gebeurt via prikkels. Bij
een humorale prikkel, gebeurt er een verandering extracellulair:
Humorale prikkel:
- Calcium daalt → parathyreoïdhormoon (regulering aanmaak calcium)
- Kalium stijgt → aldosterone stijgt
- Glucose stijgt → insuline stijgt
Hormonale prikkel: (een hormoonprikkel wordt gestimuleerd door een ander)
- thyreotropinevrijmakend hormoon → thyroïd stimulerend hormoon → T4
Neurale prikkel: (van zs gaat een zenuwbaan ‘aankloppen’ bij bijniermerg)
-
4. hypothalamus en hormonale regeling
Afgifte regulerende hormonen → komen toe in hypofyse
voorkwab:
- Releasing hormonen (RH)
- Inhiberende hormonen (IH)
Endocrien orgaan (zuivere hormonen) → komen toe in
hypofyse achterkwab & bloedbaan
- Antidiuretisch hormoon (ADH)
- Oxytocine
Autonoom zenuwstelsel → bijniermerg
1
1. hormoonstelsel/endocriene stelsel
⇒ het is een interne secretie wat betekent dat er ergens een hormoon wordt aangemaakt
en dat het moet worden verplaatst door de bloedbaan. Het bevat endoccriene cellen in de
endocriene klieren en andere specifieke weefsels van organen (weefselhormonen). Zenuwen
doen dit door zenuwbanen
Bv. schildklier maakt schildklierhormoon en wordt verplaatst door bloedbaan
⇒ samen met autonoom zenuwstelsel is het verantwoordelijk voor regulatie vegetatieve van
interne processen ‘neuro-endocrien systeem’
2. de endocriene klieren
Hypofyse:
- adenohypofyse: thyreoïd stimulerend hormoon, luteïniserend
hormoon/follikelstimulerend hormoon, groeihormoon, Prolactine en
ardenocorticotroop hormoon
- Neurohypofyse: Antidiuretisch hormoon en Oxytocine
Schildklier: thyroxine (T4) en calcitonine
Bijnieren
- Cortex (buitenkant): Glucocorticoïden (cortisol), mineralcorticoïden (aldosterone) en
androgene steroïden (testosteron en oestrogeen)
- Merg/medulla (binnenkant): adrenaline
Ovaria/testis: oestrogeen, progesteron en testosteron
Endocriene pancreas: insuline en glucagon
Epifyse: melatonine
3. regulering van de hormonale activiteit
⇒ er is een regulatie via een negatieve terugkoppeling (iets wordt gemeten en als het
buiten de normen is, treedt er actie op om het recht te stellen) het gebeurt via prikkels. Bij
een humorale prikkel, gebeurt er een verandering extracellulair:
Humorale prikkel:
- Calcium daalt → parathyreoïdhormoon (regulering aanmaak calcium)
- Kalium stijgt → aldosterone stijgt
- Glucose stijgt → insuline stijgt
Hormonale prikkel: (een hormoonprikkel wordt gestimuleerd door een ander)
- thyreotropinevrijmakend hormoon → thyroïd stimulerend hormoon → T4
Neurale prikkel: (van zs gaat een zenuwbaan ‘aankloppen’ bij bijniermerg)
-
4. hypothalamus en hormonale regeling
Afgifte regulerende hormonen → komen toe in hypofyse
voorkwab:
- Releasing hormonen (RH)
- Inhiberende hormonen (IH)
Endocrien orgaan (zuivere hormonen) → komen toe in
hypofyse achterkwab & bloedbaan
- Antidiuretisch hormoon (ADH)
- Oxytocine
Autonoom zenuwstelsel → bijniermerg
1
