Sandel 2012 – What Money Can’t Buy: The Moral Limits of Markets
p. 3 – 15 & 17 – 41 (38)
Introduction
We kunnen tegenwoordig bijna alles kopen en met bijna alles geld verdienen. Allerlei dingen die we 30
jaar geleden niet konden kopen, zijn nu aanwezig op de markt (educatie, zorg, veiligheid).
Waarom is dit erg? 1: ongelijkheid. 2: corruptie. Iets vermarkten verandert de blik erop (vb. betaald lezen
p. 9).
Wat gebeurt er in een samenleving als deze verschuift (of reeds verschoven is) van het hebben van
markteconomie naar het zijn van een markteconomie? (p. 10)
Market economy market society
De markt is niet moreel. En blijkbaar lukt het ons niet om de markt te combineren met morele vragen
stellen over wat wel en niet te koop moet zijn. ‘the moral and political challenge we face today is more
pervasive and more mundane – to rethink the role and reach of markets in our social practices, human
relationships and everyday lives.’ p. 15
Ch. 1: Jumping the Queue
Korte voor- en tegenargumenten over het betalen voor “jump tot he queue” laatste alinea p. 20-21.
Betalen voor een line-stander is niet heel erg bij een theather, maar in China wordt het gedaan om een
afspraak te kunnen maken bij de dokter (scalpers), waardoor een equal systeem ongelijk wordt en rijke
mensen profiteren.
Vb: concierge doctors/practices. p. 26
Is er iets mis met betalen voor jumping the queue: p. 28-29 argumenten waarom niet.
Argument: mensen die iets het meest willen hebben, zijn de mensen die het meest betalen om het te
krijgen. Dus: waarde van iets = hoeveel ervoor betaalt wordt
Nee, betere indicator van waarde: waarde van iets = hoe veel moeite mensen ervoor doen (in dit geval in
de rij staan). (p. 32):
“Defenders of ticket scalping complain that queuing “discriminates in favor of people who have the most
free time.” That’s true, but only in the same sense that markets “discriminate” in favor of people who have
the most money. As markets allocate goods based on the ability and willingness to pay, queues allocate
goods based on the ability and willingness to wait. And there is no reason to assume that the willingness to
pay for a good is a better measure of its value to a person than the willingness to wait.
Voorbeeld: congres bij een hearing:
Als ze geld zouden vragen voor plaatsen zouden mensen dat afkeuren.
Want: niet eerlijk tegenover mensen die het niet kunnen betalen, maar ook omdat het ervoor kan zorgen
dat de hearing corrupt wordt doordat er bv alleen maar mensen in de zaal zitten die voor of tegen zijn en
zo de uitslag beïnvloeden.
Het laten betalen voor plaatsen in een rechtszaak is dus een vorm van het corrupt maken van de
rechtszaak.
Markten discrimineren ten gunste van mensen die het meeste geld hebben. (p. 32)
p. 3 – 15 & 17 – 41 (38)
Introduction
We kunnen tegenwoordig bijna alles kopen en met bijna alles geld verdienen. Allerlei dingen die we 30
jaar geleden niet konden kopen, zijn nu aanwezig op de markt (educatie, zorg, veiligheid).
Waarom is dit erg? 1: ongelijkheid. 2: corruptie. Iets vermarkten verandert de blik erop (vb. betaald lezen
p. 9).
Wat gebeurt er in een samenleving als deze verschuift (of reeds verschoven is) van het hebben van
markteconomie naar het zijn van een markteconomie? (p. 10)
Market economy market society
De markt is niet moreel. En blijkbaar lukt het ons niet om de markt te combineren met morele vragen
stellen over wat wel en niet te koop moet zijn. ‘the moral and political challenge we face today is more
pervasive and more mundane – to rethink the role and reach of markets in our social practices, human
relationships and everyday lives.’ p. 15
Ch. 1: Jumping the Queue
Korte voor- en tegenargumenten over het betalen voor “jump tot he queue” laatste alinea p. 20-21.
Betalen voor een line-stander is niet heel erg bij een theather, maar in China wordt het gedaan om een
afspraak te kunnen maken bij de dokter (scalpers), waardoor een equal systeem ongelijk wordt en rijke
mensen profiteren.
Vb: concierge doctors/practices. p. 26
Is er iets mis met betalen voor jumping the queue: p. 28-29 argumenten waarom niet.
Argument: mensen die iets het meest willen hebben, zijn de mensen die het meest betalen om het te
krijgen. Dus: waarde van iets = hoeveel ervoor betaalt wordt
Nee, betere indicator van waarde: waarde van iets = hoe veel moeite mensen ervoor doen (in dit geval in
de rij staan). (p. 32):
“Defenders of ticket scalping complain that queuing “discriminates in favor of people who have the most
free time.” That’s true, but only in the same sense that markets “discriminate” in favor of people who have
the most money. As markets allocate goods based on the ability and willingness to pay, queues allocate
goods based on the ability and willingness to wait. And there is no reason to assume that the willingness to
pay for a good is a better measure of its value to a person than the willingness to wait.
Voorbeeld: congres bij een hearing:
Als ze geld zouden vragen voor plaatsen zouden mensen dat afkeuren.
Want: niet eerlijk tegenover mensen die het niet kunnen betalen, maar ook omdat het ervoor kan zorgen
dat de hearing corrupt wordt doordat er bv alleen maar mensen in de zaal zitten die voor of tegen zijn en
zo de uitslag beïnvloeden.
Het laten betalen voor plaatsen in een rechtszaak is dus een vorm van het corrupt maken van de
rechtszaak.
Markten discrimineren ten gunste van mensen die het meeste geld hebben. (p. 32)
