Probleem 6: Stemmingsstoornissen
Literatuur :
Kennisclip 1 en 2
Mezulis et al., (2009). Gender differences in the cognitive vulnerability-stress model
of depression in the transition to adolescence
Prins (2014) Hoofdstuk 14
Verhulst (2014) Hoofdstuk 18
Wicks (2016) Hoofdstuk 7
Leerdoel 1: Wat is een depressie en wat zijn andere stemmingsstoornissen?
Kennisclip 1:
Vroeger dacht men dat kinderen niet aan een depressie konden lijden, dit kwam vanuit de
psycho-analyse omdat het te maken had met een straffend superego of geweten, men
onderstelde dat dit nog niet genoeg was ontwikkeld. Inmiddels is de diagnose depressie niet
langer omstreden maar er is wel discussie over of de depresiviteit het zelfde is als bij
volwassenen. De DSM maakt onderscheid tussen twee soorten stemmingsstoornissen:
De depressieve stemmingsstoornissen
Melancholische en atypische depressie
Depressie met en zonder psychose
De bipolaire stemmingsstoornissen naast depressieve ook sprake van manische of
hypo-manische symptomen.
Depressieve stoornis
De major depressive disorder is de grootste categorie van stemmingsstoornissen bij kinderen
en adolescenten. Een depressieve of geïrriteerde stemming én het verlies van interesse of
plezier zijn de kernsymptomen. Klachten uiten zich op verschillende niveaus:
Emotioneel niveau bijvoorbeeld verdriet
Cognitief niveau bijvoorbeeld laag zelfbeeld
Motivationeel niveau
Somatisch niveau
, Bipolaire stoornis
Er moet sprake zijn van depressieve symptomen en manische episoden:
Er zijn verschillende typen bipolaire stoornissen
1. Bipolaire stoornis type 1: depressie en manie
2. Bipolaire stoornis type II: combinatie tussen depressie en hypomanie (korte en minder
hevige vorm van manie)
3. Cyclothyme stoornis: Chronische milde fluctuaties in de stemming
4. Andersoortige bipolaire of gerelateerde stoornis
5. Ongespecificeerde bipolaire of gerelateerde stoornis
Kinderen en jongeren met een bipolaire stoornis hebben kortere en zich sneller afwisselende
episoden. Er is een hoge comorbiditeit met anti-sociale en oppositionele gedragsproblemen
en met psychotische problemen, het is een moeilijk te definiëren groep.
Andere stemmingsstoornissen
1. Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis als sprake is van ernstige en
terugkerende driftbuien, verbaal en fysiek, gemiddeld drie keer per week of vaker.
(Nieuw in DSM-5)
2. Persisterende depressieve stoornis/dysthymie zelfde als depressieve stoornis alleen
symptomen komen in mindere maten voor maar wel langer. We spreken van een
dubbele depressie als dit aan wordt gevuld met een ‘normale’ depressie
3. Premenstruele stemmingsstoornis (Nieuw in DSM-5)
4. Depressieve-stemmingsstoornis door een middel of medicatie
5. Depressie-stemmingsstoornis door een somatische aandoening
Kennisclip 2:
Prevalentie: er zijn wat verschillen tussen bronnen. Bij kinderen onder de vijf jaar ligt de
prevalentie onder de 1%, bij 6-12 jarige bij 2 tot 5% van de kinderen 13 tot 18 jarige bij
ongeveer 8% een depressie. Op de leeftijd van 21 hebben 12 tot 15% van de jongeren ooit
een depressieve stoornis doorgemaakt.
Literatuur :
Kennisclip 1 en 2
Mezulis et al., (2009). Gender differences in the cognitive vulnerability-stress model
of depression in the transition to adolescence
Prins (2014) Hoofdstuk 14
Verhulst (2014) Hoofdstuk 18
Wicks (2016) Hoofdstuk 7
Leerdoel 1: Wat is een depressie en wat zijn andere stemmingsstoornissen?
Kennisclip 1:
Vroeger dacht men dat kinderen niet aan een depressie konden lijden, dit kwam vanuit de
psycho-analyse omdat het te maken had met een straffend superego of geweten, men
onderstelde dat dit nog niet genoeg was ontwikkeld. Inmiddels is de diagnose depressie niet
langer omstreden maar er is wel discussie over of de depresiviteit het zelfde is als bij
volwassenen. De DSM maakt onderscheid tussen twee soorten stemmingsstoornissen:
De depressieve stemmingsstoornissen
Melancholische en atypische depressie
Depressie met en zonder psychose
De bipolaire stemmingsstoornissen naast depressieve ook sprake van manische of
hypo-manische symptomen.
Depressieve stoornis
De major depressive disorder is de grootste categorie van stemmingsstoornissen bij kinderen
en adolescenten. Een depressieve of geïrriteerde stemming én het verlies van interesse of
plezier zijn de kernsymptomen. Klachten uiten zich op verschillende niveaus:
Emotioneel niveau bijvoorbeeld verdriet
Cognitief niveau bijvoorbeeld laag zelfbeeld
Motivationeel niveau
Somatisch niveau
, Bipolaire stoornis
Er moet sprake zijn van depressieve symptomen en manische episoden:
Er zijn verschillende typen bipolaire stoornissen
1. Bipolaire stoornis type 1: depressie en manie
2. Bipolaire stoornis type II: combinatie tussen depressie en hypomanie (korte en minder
hevige vorm van manie)
3. Cyclothyme stoornis: Chronische milde fluctuaties in de stemming
4. Andersoortige bipolaire of gerelateerde stoornis
5. Ongespecificeerde bipolaire of gerelateerde stoornis
Kinderen en jongeren met een bipolaire stoornis hebben kortere en zich sneller afwisselende
episoden. Er is een hoge comorbiditeit met anti-sociale en oppositionele gedragsproblemen
en met psychotische problemen, het is een moeilijk te definiëren groep.
Andere stemmingsstoornissen
1. Disruptieve stemmingsdisregulatiestoornis als sprake is van ernstige en
terugkerende driftbuien, verbaal en fysiek, gemiddeld drie keer per week of vaker.
(Nieuw in DSM-5)
2. Persisterende depressieve stoornis/dysthymie zelfde als depressieve stoornis alleen
symptomen komen in mindere maten voor maar wel langer. We spreken van een
dubbele depressie als dit aan wordt gevuld met een ‘normale’ depressie
3. Premenstruele stemmingsstoornis (Nieuw in DSM-5)
4. Depressieve-stemmingsstoornis door een middel of medicatie
5. Depressie-stemmingsstoornis door een somatische aandoening
Kennisclip 2:
Prevalentie: er zijn wat verschillen tussen bronnen. Bij kinderen onder de vijf jaar ligt de
prevalentie onder de 1%, bij 6-12 jarige bij 2 tot 5% van de kinderen 13 tot 18 jarige bij
ongeveer 8% een depressie. Op de leeftijd van 21 hebben 12 tot 15% van de jongeren ooit
een depressieve stoornis doorgemaakt.
