Hoofdstuk 18 Psychiatrie en recht 1
Paragraaf 18.1 Moet een verpleegkundige zich risicomijdend opstellen? 1
Paragraaf 18.2 Wat is recht? 1
Paragraaf 18.3 Belangrijke kenmerken van het recht 1
Paragraaf 18.4 Verplichte opname en behandeling 2
Hoofdstuk 18 Psychiatrie en recht
Paragraaf 18.1 Moet een verpleegkundige zich risicomijdend opstellen?
Tegenwoordig lijkt er een tendens te zijn dat cliënten zich als hedonistische consumenten
opstellen en waar voor hun geld willen. Dat wil zeggen dat cliënten rechten en resultaten
willen hebben en ogenschijnlijk weinig boodschap hebben aan de eigen
verantwoordelijkheid.
Paragraaf 18.2 Wat is recht?
Recht is een structuur die het mogelijk maakt om gedragingen op elkaar af te stemmen.
Zodra twee of meer mensen met elkaar in contact komen ontstaat er recht. Rechtsregels zijn
bedoeld om gedragingen van zowel hulpverleners als zorgvragers te beïnvloeden en zo
nodig te sturen. Een veel gehanteerde definitie van recht die dicht bij de praktijk komt lijdt als
volgt: ‘Het recht is het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in
banen leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich
niet gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten. Het doel van het
recht is het realiseren van een toestand van rust en rechtvaardigheid in de onderlinge
betrekkingen van mensen. Met andere woorden, het recht probeert tot een harmonieuze
afweging van de belangen van de mensen in de maatschappij te komen.’
De Wet BIG geeft aan wat mensen van een verpleegkundige mogen verwachten. Zo zal een
zorgvrager verwachten dat de verpleegkundige een bevoegd en bekwaam hulpverlener is.
Recht staat niet gelijk aan moraal. Moraal houdt zich bezig met de vraag hoe de mens zich
dient te gedragen. Moraal begint nog voordat de gedraging heeft plaatsgevonden. Het recht
houdt zich bezig met de kwalificatie van gedragingen die reeds hebben plaatsgevonden.
Paragraaf 18.3 Belangrijke kenmerken van het recht
Het begrip ‘recht; is te abstract van aard om daar in de praktijk mee aan de slag te gaan. Om
deze reden wordt binnen de rechtswetenschap onderscheidingen gemaakt. Een van de
belangrijkste onderscheiding in het recht is het onderscheid in publiekrecht en privaatrecht.
Het publiekrecht regelt de verhouding tussen burgers en de (organisatie van de) overheid.
Bij het privaatrecht betreft het de verhouding tussen burgers (en rechtspersonen) onderling.
Bij het publiekrecht staat het algemeen belang centraal, waarbij de partijen bestaan uit
burgers en/of rechtspersonen. Deze partijen staan in het publiekrecht niet als gelijken
tegenover elkaar. In het publiekrecht gaat het initiatief tot handhaving van het recht uit van
de overheid. Bij het privaatrecht staat het individueel belang centraal, waarbij de partijen
bestaan uit burgers en/of rechtspersonen. Deze partijen zijn in het privaatrecht elkaars
gelijken. Een ander onderscheid tussen privaat- en publiekrecht bestaat uit het onderscheid
1
Paragraaf 18.1 Moet een verpleegkundige zich risicomijdend opstellen? 1
Paragraaf 18.2 Wat is recht? 1
Paragraaf 18.3 Belangrijke kenmerken van het recht 1
Paragraaf 18.4 Verplichte opname en behandeling 2
Hoofdstuk 18 Psychiatrie en recht
Paragraaf 18.1 Moet een verpleegkundige zich risicomijdend opstellen?
Tegenwoordig lijkt er een tendens te zijn dat cliënten zich als hedonistische consumenten
opstellen en waar voor hun geld willen. Dat wil zeggen dat cliënten rechten en resultaten
willen hebben en ogenschijnlijk weinig boodschap hebben aan de eigen
verantwoordelijkheid.
Paragraaf 18.2 Wat is recht?
Recht is een structuur die het mogelijk maakt om gedragingen op elkaar af te stemmen.
Zodra twee of meer mensen met elkaar in contact komen ontstaat er recht. Rechtsregels zijn
bedoeld om gedragingen van zowel hulpverleners als zorgvragers te beïnvloeden en zo
nodig te sturen. Een veel gehanteerde definitie van recht die dicht bij de praktijk komt lijdt als
volgt: ‘Het recht is het geheel van regels of normen dat het maatschappelijk verkeer in
banen leidt en een remedie aandraagt voor de problemen die rijzen wanneer mensen zich
niet gedragen overeenkomstig hetgeen men van elkaar mag verwachten. Het doel van het
recht is het realiseren van een toestand van rust en rechtvaardigheid in de onderlinge
betrekkingen van mensen. Met andere woorden, het recht probeert tot een harmonieuze
afweging van de belangen van de mensen in de maatschappij te komen.’
De Wet BIG geeft aan wat mensen van een verpleegkundige mogen verwachten. Zo zal een
zorgvrager verwachten dat de verpleegkundige een bevoegd en bekwaam hulpverlener is.
Recht staat niet gelijk aan moraal. Moraal houdt zich bezig met de vraag hoe de mens zich
dient te gedragen. Moraal begint nog voordat de gedraging heeft plaatsgevonden. Het recht
houdt zich bezig met de kwalificatie van gedragingen die reeds hebben plaatsgevonden.
Paragraaf 18.3 Belangrijke kenmerken van het recht
Het begrip ‘recht; is te abstract van aard om daar in de praktijk mee aan de slag te gaan. Om
deze reden wordt binnen de rechtswetenschap onderscheidingen gemaakt. Een van de
belangrijkste onderscheiding in het recht is het onderscheid in publiekrecht en privaatrecht.
Het publiekrecht regelt de verhouding tussen burgers en de (organisatie van de) overheid.
Bij het privaatrecht betreft het de verhouding tussen burgers (en rechtspersonen) onderling.
Bij het publiekrecht staat het algemeen belang centraal, waarbij de partijen bestaan uit
burgers en/of rechtspersonen. Deze partijen staan in het publiekrecht niet als gelijken
tegenover elkaar. In het publiekrecht gaat het initiatief tot handhaving van het recht uit van
de overheid. Bij het privaatrecht staat het individueel belang centraal, waarbij de partijen
bestaan uit burgers en/of rechtspersonen. Deze partijen zijn in het privaatrecht elkaars
gelijken. Een ander onderscheid tussen privaat- en publiekrecht bestaat uit het onderscheid
1
