Beroepscommunicat
ie en ethiek
Hogeschool van Amsterdam
Naam:
Studentennummer:
School: Hogeschool van Amsterdam
Opleiding: Leraar Gezondheidszorg en
Welzijn Jaar 4
FOO: Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Docent:
Datum:
,Inhoudsopgave
Inleiding…………………………………………………………………………………………2
Ethisch stappenplan…………………………………………………………………………...3
Stap 1: Het beschrijven van de situatie……………………………………………..3
Stap 2: Het ethische dilemma………………………………………………………..3
Stap 3: Welke handelingsalternatieven zijn er?...................................................3
Stap 4: Wie zijn er betrokken en wat zijn hun belangen?....................................3
Stap 5: Beroepscontext, afweging waarden en normen…………………………..4
Stap 6: Handelingsalternatieven……………………………………………………..5
Legitimeren…………………………………………………………………….6
Het rollenspel……………………………………………………………………………………7
Het rollenspel – de docentenhandleiding……………………………………………………10
Literatuurlijst…………………………………………………………………………………….13
Bijlage 1 - De casus…………………………………………………………………………...14
Bijlage 2 – Betrokkenen in de casus…………………………………………………………15
Bijlage 3 – Opdracht rollenspel voor de studenten…………………………………………16
, Inleiding
In het onderwijs kun je te maken krijgen met complexe situaties waarin je zowel de regels en
verwachtingen van de school als het welzijn van de leerling moet afwegen aan elkaar. Door
bewust te zijn van diverse ethische aspecten, is het mogelijk om weloverwegen beslissingen
te nemen die zowel professioneel als verantwoord kunnen zijn.
Het vak Beroepscommunicatie en Ethiek geeft je als docent in opleiding handvatten mee in
het ethisch verantwoord handelen. Voor de opdracht heb ik een keuze gemaakt uit een van
de vier casussen om uit te schrijven in dit verslag. De casus bevat een ethisch dilemma die
onderzocht wordt aan de hand van een ethisch stappenplan.
In dit verslag laat ik zien hoe ik de casus heb geanalyseerd door de zes stappen van het
ethisch stappenplan te doorlopen. Hierbij zijn niet alleen mijn eigen normen en waarden van
belang, maar ook theoretische inzichten uit literatuur waardoor mijn keuzes onderbouwd
kunnen worden.
De casus die ik heb gekozen (zie bijlage 1) is gericht op een man met dementie in een
verpleeghuis, zijn vrouw helpt hem bij de maaltijd en ziet dit als een moment voor hun
samen. Het is voor hen een onderdeel van het behouden van het samenzijn en om op deze
manier met elkaar te binden. De casus sprak mij aan omdat het een ethisch dilemma
beschrijft waarin persoonlijke waarden van de partner botsen met de professionele
verantwoordelijkheden van de zorg.
De casus vind ik ingewikkeld omdat er meerdere perspectieven tegelijk aan bod komen. De
vrouw wil de maaltijdmomenten met haar partner behouden omdat dit hun laatste momenten
van intimiteit kunnen zijn. De medewerkers in het verpleeghuis zien echter risico’s: meneer
verslikt zich regelmatig waardoor het team zich verantwoordelijk voelt voor zijn veiligheid. De
kinderen van het echtpaar zijn boos over de mening van het zorgteam. De casus laat
duidelijk zien dat alle betrokkenen persoonlijke waarden erbij betrekken: respect hebben
voor het realiseren van autonomie, liefde maar ook veiligheid.
Ik vind dit ethische vraagstuk belangrijk omdat het laat zien hoe lastig het kan zijn om
professionaliteit te combineren met persoonlijke wensen. Als toekomstig docent is het
belangrijk om dergelijke situaties te kunnen analyseren en te bepalen welke keuzes zowel
ethisch verantwoord als professioneel zijn. Daarnaast is het belangrijk om als docent bezig te
zijn met de beroepscode waarbij je je richt op gelijke waardering om iedereen gelijk te
behandelen. Door deze casus te analyseren, kan ik een beter inzicht krijgen in de afweging
van normen en waarden, hoe om te gaan met verschillende perspectieven en de toepassing
van ethisch verantwoord handelen in de praktijk. Het doel daarvan is om als docent een
normatieve professionaliteit aan te nemen waarbij het niet enkel gaat om handelingen goed
uitvoeren, maar ook goed te doen (Rothfusz, 2021).
2
ie en ethiek
Hogeschool van Amsterdam
Naam:
Studentennummer:
School: Hogeschool van Amsterdam
Opleiding: Leraar Gezondheidszorg en
Welzijn Jaar 4
FOO: Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Docent:
Datum:
,Inhoudsopgave
Inleiding…………………………………………………………………………………………2
Ethisch stappenplan…………………………………………………………………………...3
Stap 1: Het beschrijven van de situatie……………………………………………..3
Stap 2: Het ethische dilemma………………………………………………………..3
Stap 3: Welke handelingsalternatieven zijn er?...................................................3
Stap 4: Wie zijn er betrokken en wat zijn hun belangen?....................................3
Stap 5: Beroepscontext, afweging waarden en normen…………………………..4
Stap 6: Handelingsalternatieven……………………………………………………..5
Legitimeren…………………………………………………………………….6
Het rollenspel……………………………………………………………………………………7
Het rollenspel – de docentenhandleiding……………………………………………………10
Literatuurlijst…………………………………………………………………………………….13
Bijlage 1 - De casus…………………………………………………………………………...14
Bijlage 2 – Betrokkenen in de casus…………………………………………………………15
Bijlage 3 – Opdracht rollenspel voor de studenten…………………………………………16
, Inleiding
In het onderwijs kun je te maken krijgen met complexe situaties waarin je zowel de regels en
verwachtingen van de school als het welzijn van de leerling moet afwegen aan elkaar. Door
bewust te zijn van diverse ethische aspecten, is het mogelijk om weloverwegen beslissingen
te nemen die zowel professioneel als verantwoord kunnen zijn.
Het vak Beroepscommunicatie en Ethiek geeft je als docent in opleiding handvatten mee in
het ethisch verantwoord handelen. Voor de opdracht heb ik een keuze gemaakt uit een van
de vier casussen om uit te schrijven in dit verslag. De casus bevat een ethisch dilemma die
onderzocht wordt aan de hand van een ethisch stappenplan.
In dit verslag laat ik zien hoe ik de casus heb geanalyseerd door de zes stappen van het
ethisch stappenplan te doorlopen. Hierbij zijn niet alleen mijn eigen normen en waarden van
belang, maar ook theoretische inzichten uit literatuur waardoor mijn keuzes onderbouwd
kunnen worden.
De casus die ik heb gekozen (zie bijlage 1) is gericht op een man met dementie in een
verpleeghuis, zijn vrouw helpt hem bij de maaltijd en ziet dit als een moment voor hun
samen. Het is voor hen een onderdeel van het behouden van het samenzijn en om op deze
manier met elkaar te binden. De casus sprak mij aan omdat het een ethisch dilemma
beschrijft waarin persoonlijke waarden van de partner botsen met de professionele
verantwoordelijkheden van de zorg.
De casus vind ik ingewikkeld omdat er meerdere perspectieven tegelijk aan bod komen. De
vrouw wil de maaltijdmomenten met haar partner behouden omdat dit hun laatste momenten
van intimiteit kunnen zijn. De medewerkers in het verpleeghuis zien echter risico’s: meneer
verslikt zich regelmatig waardoor het team zich verantwoordelijk voelt voor zijn veiligheid. De
kinderen van het echtpaar zijn boos over de mening van het zorgteam. De casus laat
duidelijk zien dat alle betrokkenen persoonlijke waarden erbij betrekken: respect hebben
voor het realiseren van autonomie, liefde maar ook veiligheid.
Ik vind dit ethische vraagstuk belangrijk omdat het laat zien hoe lastig het kan zijn om
professionaliteit te combineren met persoonlijke wensen. Als toekomstig docent is het
belangrijk om dergelijke situaties te kunnen analyseren en te bepalen welke keuzes zowel
ethisch verantwoord als professioneel zijn. Daarnaast is het belangrijk om als docent bezig te
zijn met de beroepscode waarbij je je richt op gelijke waardering om iedereen gelijk te
behandelen. Door deze casus te analyseren, kan ik een beter inzicht krijgen in de afweging
van normen en waarden, hoe om te gaan met verschillende perspectieven en de toepassing
van ethisch verantwoord handelen in de praktijk. Het doel daarvan is om als docent een
normatieve professionaliteit aan te nemen waarbij het niet enkel gaat om handelingen goed
uitvoeren, maar ook goed te doen (Rothfusz, 2021).
2
