SAMENVATTING
‘HOE MIGRATIE ECHT WERKT’
Het ware verhaal over migratie aan de hand van 22 mythes
1 We leven in tijden van ongekende massamigratie
Media en internationale organisaties zoals het UNHCR en IOM geven ons het idee dat
het aantal migranten en vluchtelingen recordhoogten bereikt en dit crisis veroorzaakt.
Maar het niveau van internationale migratie is niet uitzonderlijk hoog en neemt niet toe.
Meer migratie
Sterker nog: deze was vroeger hoger. Door opkomende economieën, industrialisering en
kolonialisme tussen 1846 en 1940 migreerden zo’n 150 miljoen mensen tussen
continenten; dat is zo’n 9 % van de wereldbevolking toen. Daarbij is geen rekening
gehouden met de migratie bínnen Europa. Tientallen miljoenen Europeanen migreerden
naar de ‘Nieuwe Wereld’: Noord-Amerika, Argentinië en Brazilië en Australië of Nieuw-
Zeeland. Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland verscheepten tussen de 12 en 37
miljoen contractarbeiders, vooral uit India, China en Indonesië, naar hun koloniën,
voornamelijk in het Caribisch gebied en Oost-Afrika. Japan liet een miljoen
contractarbeiders werken op Hawaï, de VS, Brazilië en Peru. Tijdens de Sovjet-Unie
sinds 1922 emigreerden veel Russen naar Sovjetrepublieken zoals Oekraïne, Belarus en
Letland.
Drie procent
Daarna is mondiale migratie gedaald en de afgelopen tientallen jaren is dit gelijk
gebleven. In 1960 waren er volgens de VN 93 miljoen internationale migranten (mensen
die minstens een jaar in een ander land wonen dan hun geboorteland). In 2000 werd dit
170 miljoen en zeven jaar later 247 miljoen. Deze groei is gelijk aan de groei van de
wereldbevolking. Waarschijnlijk onderschatten we deze cijfers nog omdat veel migratie
vroeger niet werd geregistreerd. Maar met deze cijfers was het aantal internationale
migranten deze jaren rond de 3% van de wereldbevolking.
Migratiebewegingen
Maar: de migratiebewegingen zijn wél veranderd: vroeger bezetten kolonisten van West-
Europa delen van Amerika, Afrika en Azië. Dit leidde tot slavernij waardoor vele Afrikanen
naar Amerika werden gescheept. Na de slavernij wierven Britten, Nederlanders en
Fransen contractarbeiders, vooral uit het Indiase subcontinent, Java en China om ze in
Caribische en Oost-Afrikaanse koloniën aan het werk te zetten.
, Na de Tweede Wereldoorlog werden de meeste Europese koloniën onafhankelijk en
draaide de migratiebewegingen zich om. Mensen uit vroegere koloniën migreerden náár
Europa. Zo vertrokken mensen uit Zuid-Azië naar Groot-Brittannië en van Indonesië en
Suriname naar Nederland. Europese landen zoals Duitsland en Zwitserland wierven na
de Tweede Wereldoorlog gastarbeiders uit Zuid-Europa zoals Italië en Spanje en later
Turkije en Noord-Afrika. Ook migreerden vanaf 1980 arbeidsmigranten uit het Midden-
Oosten en arme landen in Azië en soms Afrika naar snelgroeiende economieën in de
Arabische Golf zoals Saoedi-Arabië en Qatar. Vooral Aziaten migreerden de afgelopen
tien jaar, vooral van arme landen zoals Myanmar, Nepal en Oezbekistan richting Japan
en Singapore. Daarnaast zijn de meeste migranten, 80 procent, binnenlandse
migranten; zij verhuizen vaak van het platteland naar de stad.
Toegankelijk transport en communicatie en verstedelijking
De internationale migratie blijft waarschijnlijk zo stabiel door betere en toegankelijkere
transportmiddelen en communicatietechnologieën en (bijna) voltooide verstedelijking.
Daardoor wonen de meeste mensen nu al in steden. Productie is verplaatst naar landen
met goedkope arbeid, denk aan Britse callcenters in India of Nederlandse rozentelers in
Kenia en Ethiopië. Ook is reizen en thuiswerken zo makkelijk dat mensen minder hoeven
te migreren naar hun werkplek.
‘HOE MIGRATIE ECHT WERKT’
Het ware verhaal over migratie aan de hand van 22 mythes
1 We leven in tijden van ongekende massamigratie
Media en internationale organisaties zoals het UNHCR en IOM geven ons het idee dat
het aantal migranten en vluchtelingen recordhoogten bereikt en dit crisis veroorzaakt.
Maar het niveau van internationale migratie is niet uitzonderlijk hoog en neemt niet toe.
Meer migratie
Sterker nog: deze was vroeger hoger. Door opkomende economieën, industrialisering en
kolonialisme tussen 1846 en 1940 migreerden zo’n 150 miljoen mensen tussen
continenten; dat is zo’n 9 % van de wereldbevolking toen. Daarbij is geen rekening
gehouden met de migratie bínnen Europa. Tientallen miljoenen Europeanen migreerden
naar de ‘Nieuwe Wereld’: Noord-Amerika, Argentinië en Brazilië en Australië of Nieuw-
Zeeland. Groot-Brittannië, Frankrijk en Nederland verscheepten tussen de 12 en 37
miljoen contractarbeiders, vooral uit India, China en Indonesië, naar hun koloniën,
voornamelijk in het Caribisch gebied en Oost-Afrika. Japan liet een miljoen
contractarbeiders werken op Hawaï, de VS, Brazilië en Peru. Tijdens de Sovjet-Unie
sinds 1922 emigreerden veel Russen naar Sovjetrepublieken zoals Oekraïne, Belarus en
Letland.
Drie procent
Daarna is mondiale migratie gedaald en de afgelopen tientallen jaren is dit gelijk
gebleven. In 1960 waren er volgens de VN 93 miljoen internationale migranten (mensen
die minstens een jaar in een ander land wonen dan hun geboorteland). In 2000 werd dit
170 miljoen en zeven jaar later 247 miljoen. Deze groei is gelijk aan de groei van de
wereldbevolking. Waarschijnlijk onderschatten we deze cijfers nog omdat veel migratie
vroeger niet werd geregistreerd. Maar met deze cijfers was het aantal internationale
migranten deze jaren rond de 3% van de wereldbevolking.
Migratiebewegingen
Maar: de migratiebewegingen zijn wél veranderd: vroeger bezetten kolonisten van West-
Europa delen van Amerika, Afrika en Azië. Dit leidde tot slavernij waardoor vele Afrikanen
naar Amerika werden gescheept. Na de slavernij wierven Britten, Nederlanders en
Fransen contractarbeiders, vooral uit het Indiase subcontinent, Java en China om ze in
Caribische en Oost-Afrikaanse koloniën aan het werk te zetten.
, Na de Tweede Wereldoorlog werden de meeste Europese koloniën onafhankelijk en
draaide de migratiebewegingen zich om. Mensen uit vroegere koloniën migreerden náár
Europa. Zo vertrokken mensen uit Zuid-Azië naar Groot-Brittannië en van Indonesië en
Suriname naar Nederland. Europese landen zoals Duitsland en Zwitserland wierven na
de Tweede Wereldoorlog gastarbeiders uit Zuid-Europa zoals Italië en Spanje en later
Turkije en Noord-Afrika. Ook migreerden vanaf 1980 arbeidsmigranten uit het Midden-
Oosten en arme landen in Azië en soms Afrika naar snelgroeiende economieën in de
Arabische Golf zoals Saoedi-Arabië en Qatar. Vooral Aziaten migreerden de afgelopen
tien jaar, vooral van arme landen zoals Myanmar, Nepal en Oezbekistan richting Japan
en Singapore. Daarnaast zijn de meeste migranten, 80 procent, binnenlandse
migranten; zij verhuizen vaak van het platteland naar de stad.
Toegankelijk transport en communicatie en verstedelijking
De internationale migratie blijft waarschijnlijk zo stabiel door betere en toegankelijkere
transportmiddelen en communicatietechnologieën en (bijna) voltooide verstedelijking.
Daardoor wonen de meeste mensen nu al in steden. Productie is verplaatst naar landen
met goedkope arbeid, denk aan Britse callcenters in India of Nederlandse rozentelers in
Kenia en Ethiopië. Ook is reizen en thuiswerken zo makkelijk dat mensen minder hoeven
te migreren naar hun werkplek.
