H.1 - Een inleiding tot circulaire economie
1.1 - waarom circulaire economie?
Niet alle grondstoffen onbeperkt voorradig. (Bv aardolie/gas)
Een manier om de taak van het bezitten en beheren van de grondstoffen van de aarde goed uit te
voeren, is het toepassen van circulaire economie.
1.2 - Onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Om maatschappelijk verantwoord te kunnen ondernemen, maken we gebruik van de combinatie v.d.
termen:
People: als er goed voor welzijn v.d. mensen binnen en buiten bedrijf wordt gezorgd
Planet: als de verspilling van grondstoffen en uitstoot van schadelijke stoffen wordt beperkt
Profit: als aantoonbaar is dat manier waarop er 'mvo' zaken worden gedaan ook nog winst
oplevert
Circulaire economie: systeem waarbij het bedoeling is om herbruikbaarheid van grondstoffen en
goederen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren.
Recyclingeconomie is niet altijd circulaire economie, omdat er vaak veel energie en grondstoffen
vernietigd worden bij het recyclingproces. Deeleconomie: het bij elkaar brengen van mensen die
eenzelfde goed willen gebruiken. Dit zorgt wel voor minder gebruik grondstoffen maar er is vaak
geen sprake van hergebruikmaximalisatie. Daar is wel sprake van als meer mensen gebruik maken
van goed, zoals het delen van een auto. Maar materialen v.d. auto worden niet per se hergebruikt,
waardoor het niet circulaire economie is.
1.3 - Verschil met traditionele economie
•Traditionele economie kan lineair genoemd worden omdat; er worden grondstoffen gewonnen
waarvan producten worden gemaakt die gebruikt worden en op het eind weggegooid -> je hebt dus
begin en einde, en geen cirkel
Eerste verschil: Er ontstaat een ander soort model voor goederen en grondstoffen.
Traditionele economie: 'take-make-use-waste' model
Circulaire economie: 'take-make-use-remake-reuse' model (kringloopeconomie = goed dat wordt
gebruikt om weer nieuw/ander goed te maken)
Tweede verschil: Macht en verantwoordelijkheid liggen in de traditionele economie vaak bij
verschillende partijen.
Producent heeft in veel gevallen de macht om te bepalen wat en hoe er geproduceerd wordt en de
gebruiker heeft de verantwoordelijkheid om goed om te gaan met het goed.
Om ervoor te zorgen dat het goed of de grondstoffen ook echt hergebruikt worden, zou het beter
zijn als de verantwoordelijkheid bij één partij zou liggen. (Bij verbruiksgoederen moeilijk voor te
stellen, gebruiksgoederen wel mogelijkheden die nu al worden uitgevoerd)
•Verbruiksgoederen ook wel niet-duurzame consumptiegoederen genoemd, bv. Yoghurt. Moet
telkens opnieuw gekocht worden
Gebruiksgoederen ook wel duurzame consumptiegoederen, worden meerdere keren gebruikt na
aanschaf en niet vaak opnieuw gekocht. Bv. Koffiezetapparaat
•macht en verantwoordelijkheid moeten allebei bij producent liggen om circulaire economie
mogelijk te maken. Deze moet grondstoffen weer zien terug te krijgen om nieuw product van te
maken, dus moet hij wel eigenaar blijven zodat hij macht over grondstof behoudt.
1.4 - Vormen van circulaire economie
, 3 vormen:
Herfabricage:
Remontabele goederen: goederen waarvan de onderdelen van het goed makkelijk weer los van
elkaar te halen zijn en vervolgens te hergebruiken zijn. (Goederen waarbij herfabriceren
(remanufacturing) mogelijk is gemaakt).
Herfabricage wordt mogelijk als grondstoffen goed te scheiden zijn van elkaar, als goed niet meer
gebruikt wordt, en weer opnieuw inzetbaar zijn voor eenzelfde of een ander goed.
Levensduurverlenging
Moeilijk om verkochte goed weer terug te krijgen bij verkoper, zodat verkoper kan zorgen dat
grondstoffen worden hergebruikt. Oplossing zou zijn dat goederen geen eigendom meer worden van
gebruiker, maar van producent blijven.
Iemand huurt dus bv koeling, i.p.v. een koelkast kopen. Producent is er niet langer bij gebaat zo veel
mogelijk nieuwe goederen te verkopen, maar zoveel mogelijk gebruikers te bedienen en de kosten
daarbij laag te houden (producent blijft dus verantwoordelijk voor goed als die defect is, dus
producent haalt voordeel uit het zo lang mogelijk goed functioneren van het goed). Niet langer het
leveren van goederen, maar leveren van diensten wordt verdienmodel van onderneming. Oftewel:
'product-dienstmodel'.
Model productlevenscyclus:
Introductie – groei – volwassenheid - neergang/(innovatie)
Refurbishing: stel: tafel als grondstoffendepot. In begin zal de tafel hoge waarde hebben, en bv op
advocatenbureau staan. Als de tafel is beschadigd, gaat die terug naar producent en wordt tafel
opgeknapt. Hierdoor ontstaat tafel die voldoet voor een callcenter. Als tafel daarna weer terugkomt
van callcenter, kan er v.d. grondstoffen die nog voldoen aan eisen van een stichting weer een tafel
van gemaakt worden.
Diensten in plaats van goederen
Product-dienstmodel. Bijvoorbeeld: energie die goed verbruikt ook voor rekening v.d. fabrikant, zo
probeert hij niet alleen levensduur zo lang mogelijk maken, maar ook het goed energiezuinig maken.
Als dit systeem wordt toegepast, zal de kostenstructuur van bedrijven heel anders samengesteld
zijn:
Kosten van grond- en hulpstoffen
Verbruik grondstoffen zal kleiner gedeelte v.d. kosten uitmaken omdat door terughalen goederen,
de grondstoffen hergebruikt kunnen worden.
Kosten van duurzame productiemiddelen
Ingekochte grondstoffen nu langer bij fabrikant, dus horen ze tot duurzame productiemiddelen.
Grondstoffendepots: grondstoffen die in een goed zitten wat bij de consument staat.
Downcycling: grondstof is van mindere kwaliteit bij hergebruik. Dan zal fabrikant zijn afschrijvingen
herijken. Dit is ingewikkeld als je dit nog nooit eerder hebt gedaan.
Kosten van arbeid
Het wordt belangrijker om goederen met langere levensduur te ontwikkelen die eigendom blijven
van bedrijf, waardoor o.a. rol van onderzoek en ontwikkeling groter wordt en klantenservice en
reparatie belangrijker worden. Voor reparaties zal ander personeel nodig zijn. Personeel dat werkt
op afdeling 'onderzoek en ontwikkeling' krijgt wellicht ander salaris dan verkoper in winkel.
1.1 - waarom circulaire economie?
Niet alle grondstoffen onbeperkt voorradig. (Bv aardolie/gas)
Een manier om de taak van het bezitten en beheren van de grondstoffen van de aarde goed uit te
voeren, is het toepassen van circulaire economie.
1.2 - Onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
Om maatschappelijk verantwoord te kunnen ondernemen, maken we gebruik van de combinatie v.d.
termen:
People: als er goed voor welzijn v.d. mensen binnen en buiten bedrijf wordt gezorgd
Planet: als de verspilling van grondstoffen en uitstoot van schadelijke stoffen wordt beperkt
Profit: als aantoonbaar is dat manier waarop er 'mvo' zaken worden gedaan ook nog winst
oplevert
Circulaire economie: systeem waarbij het bedoeling is om herbruikbaarheid van grondstoffen en
goederen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren.
Recyclingeconomie is niet altijd circulaire economie, omdat er vaak veel energie en grondstoffen
vernietigd worden bij het recyclingproces. Deeleconomie: het bij elkaar brengen van mensen die
eenzelfde goed willen gebruiken. Dit zorgt wel voor minder gebruik grondstoffen maar er is vaak
geen sprake van hergebruikmaximalisatie. Daar is wel sprake van als meer mensen gebruik maken
van goed, zoals het delen van een auto. Maar materialen v.d. auto worden niet per se hergebruikt,
waardoor het niet circulaire economie is.
1.3 - Verschil met traditionele economie
•Traditionele economie kan lineair genoemd worden omdat; er worden grondstoffen gewonnen
waarvan producten worden gemaakt die gebruikt worden en op het eind weggegooid -> je hebt dus
begin en einde, en geen cirkel
Eerste verschil: Er ontstaat een ander soort model voor goederen en grondstoffen.
Traditionele economie: 'take-make-use-waste' model
Circulaire economie: 'take-make-use-remake-reuse' model (kringloopeconomie = goed dat wordt
gebruikt om weer nieuw/ander goed te maken)
Tweede verschil: Macht en verantwoordelijkheid liggen in de traditionele economie vaak bij
verschillende partijen.
Producent heeft in veel gevallen de macht om te bepalen wat en hoe er geproduceerd wordt en de
gebruiker heeft de verantwoordelijkheid om goed om te gaan met het goed.
Om ervoor te zorgen dat het goed of de grondstoffen ook echt hergebruikt worden, zou het beter
zijn als de verantwoordelijkheid bij één partij zou liggen. (Bij verbruiksgoederen moeilijk voor te
stellen, gebruiksgoederen wel mogelijkheden die nu al worden uitgevoerd)
•Verbruiksgoederen ook wel niet-duurzame consumptiegoederen genoemd, bv. Yoghurt. Moet
telkens opnieuw gekocht worden
Gebruiksgoederen ook wel duurzame consumptiegoederen, worden meerdere keren gebruikt na
aanschaf en niet vaak opnieuw gekocht. Bv. Koffiezetapparaat
•macht en verantwoordelijkheid moeten allebei bij producent liggen om circulaire economie
mogelijk te maken. Deze moet grondstoffen weer zien terug te krijgen om nieuw product van te
maken, dus moet hij wel eigenaar blijven zodat hij macht over grondstof behoudt.
1.4 - Vormen van circulaire economie
, 3 vormen:
Herfabricage:
Remontabele goederen: goederen waarvan de onderdelen van het goed makkelijk weer los van
elkaar te halen zijn en vervolgens te hergebruiken zijn. (Goederen waarbij herfabriceren
(remanufacturing) mogelijk is gemaakt).
Herfabricage wordt mogelijk als grondstoffen goed te scheiden zijn van elkaar, als goed niet meer
gebruikt wordt, en weer opnieuw inzetbaar zijn voor eenzelfde of een ander goed.
Levensduurverlenging
Moeilijk om verkochte goed weer terug te krijgen bij verkoper, zodat verkoper kan zorgen dat
grondstoffen worden hergebruikt. Oplossing zou zijn dat goederen geen eigendom meer worden van
gebruiker, maar van producent blijven.
Iemand huurt dus bv koeling, i.p.v. een koelkast kopen. Producent is er niet langer bij gebaat zo veel
mogelijk nieuwe goederen te verkopen, maar zoveel mogelijk gebruikers te bedienen en de kosten
daarbij laag te houden (producent blijft dus verantwoordelijk voor goed als die defect is, dus
producent haalt voordeel uit het zo lang mogelijk goed functioneren van het goed). Niet langer het
leveren van goederen, maar leveren van diensten wordt verdienmodel van onderneming. Oftewel:
'product-dienstmodel'.
Model productlevenscyclus:
Introductie – groei – volwassenheid - neergang/(innovatie)
Refurbishing: stel: tafel als grondstoffendepot. In begin zal de tafel hoge waarde hebben, en bv op
advocatenbureau staan. Als de tafel is beschadigd, gaat die terug naar producent en wordt tafel
opgeknapt. Hierdoor ontstaat tafel die voldoet voor een callcenter. Als tafel daarna weer terugkomt
van callcenter, kan er v.d. grondstoffen die nog voldoen aan eisen van een stichting weer een tafel
van gemaakt worden.
Diensten in plaats van goederen
Product-dienstmodel. Bijvoorbeeld: energie die goed verbruikt ook voor rekening v.d. fabrikant, zo
probeert hij niet alleen levensduur zo lang mogelijk maken, maar ook het goed energiezuinig maken.
Als dit systeem wordt toegepast, zal de kostenstructuur van bedrijven heel anders samengesteld
zijn:
Kosten van grond- en hulpstoffen
Verbruik grondstoffen zal kleiner gedeelte v.d. kosten uitmaken omdat door terughalen goederen,
de grondstoffen hergebruikt kunnen worden.
Kosten van duurzame productiemiddelen
Ingekochte grondstoffen nu langer bij fabrikant, dus horen ze tot duurzame productiemiddelen.
Grondstoffendepots: grondstoffen die in een goed zitten wat bij de consument staat.
Downcycling: grondstof is van mindere kwaliteit bij hergebruik. Dan zal fabrikant zijn afschrijvingen
herijken. Dit is ingewikkeld als je dit nog nooit eerder hebt gedaan.
Kosten van arbeid
Het wordt belangrijker om goederen met langere levensduur te ontwikkelen die eigendom blijven
van bedrijf, waardoor o.a. rol van onderzoek en ontwikkeling groter wordt en klantenservice en
reparatie belangrijker worden. Voor reparaties zal ander personeel nodig zijn. Personeel dat werkt
op afdeling 'onderzoek en ontwikkeling' krijgt wellicht ander salaris dan verkoper in winkel.
