Leerdoelen recht
Week 1
Omschrijving en doel recht.
Het recht is het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent.
De vaststelling van rechtsregels vindt plaats op basis van politiek inhoudelijke keuzes
door de tot dan toe geldende moraal aan de wet te binden. (Denk bijvoorbeeld aan
het strafbaar worden van huiselijk geweld).
De rechtsgebieden: verschillen en overeenkomsten.
Staatsrecht -> ook wel de overheid in rust, hoe wij ons land hebben ingericht, koning,
overheid (burger vs overheid)
Bestuursrecht -> ook wel de overheid in actie, zoals duo, terug krijgen van belasting
(burger vs overheid)
Strafrecht -> beschrijft verboden gedragingen waarop straf staat (verdachte vs
samenleving)
Burgerlijk recht/civiel recht -> familierecht, vermogensrecht, erfrecht en
rechtspersonenrecht (burger vs burger)
Indeling recht
Indeling van het recht gebaseerd op de specifieke rol van de overheid in het rechtsgebied
Publiekrecht & privaatrecht (indeling 2)
Publiekrecht: staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht -> overheid heeft een speciale rol of
taak
Privaatrecht: civiel recht -> overheid heeft deze rol of taak niet
Indeling van het recht door onderscheid te maken tussen
Materieel recht & formeel recht (indeling 3)
Materieel recht (inhoudelijk): beschrijft de rechten en plichten
Formeel recht (procesrecht): wat kan er gedaan worden tegen schending van een recht of
plicht uit het materiaal recht
Nationaal & Internationaal recht (indeling 4)
Nationaal recht: Het recht dat binnen een specifieke staat of jurisdictie geldt en door
nationale wetgevers wordt vastgesteld.
Internationaal recht: Rechtsregels die de relaties tussen staten en internationale
organisaties regelen, zoals verdragen en internationaal gewoonterecht.
Objectief & Subjectief recht (indeling 5)
Objectief recht: Het geheel van rechtsregels die in een samenleving gelden, onafhankelijk
van specifieke personen (bijvoorbeeld wetten en verdragen).
Subjectief recht: De rechten die individuen of rechtspersonen kunnen ontlenen aan het
objectieve recht, zoals eigendomsrecht of recht op vrije meningsuiting.
Rechtsbronnen: betekenis en rol
plaatsen waar het recht te vinden is
De wet: Geschreven regels vastgesteld door de wetgevende macht, zoals het
Strafrecht of Burgerlijk Wetboek.
, Internationale verdragen: Overeenkomsten tussen landen die verplichtingen
creëren, zoals de Europese Unie of het EVRM.
Jurisprudentie: Uitspraken van rechters die de wet interpreteren en richting geven
aan de toepassing ervan.
De gewoonte: Langdurige, algemeen geaccepteerde praktijken die als bindend
worden beschouwd, vooral in internationaal recht.
Kenmerken van de rechterlijke macht
• De rechterlijke macht
Rechters (zittende magistratuur)
Niet rechtsprekende leden OM (staande magistratuur)
• Rechters staan onafhankelijk ten opzichte van de regering en worden voor het leven
benoemd
• Hoger beroep en cassatie
Grondrechten: klassiek en sociaal
Klassieke grondrechten: beschermen burgers tegen overheidsbemoeienis (zoals vrijheid van
meningsuiting en privacy).
Sociale grondrechten: verplichten de overheid om voorzieningen te garanderen (zoals
onderwijs en zorg).
De machtenscheiding: betekenis en doel
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
Het doel van de machtenscheiding is om te voorkomen dat één enkele instelling te veel
macht in handen heeft, wat zou kunnen leiden tot autocratie of tirannie. Door de machten
van elkaar te scheiden, wordt er gezorgd voor een systeem waarin ze elkaar kunnen
controleren en balanceren. Dit zorgt voor een eerlijker en transparanter bestuur, waarbij de
rechten van burgers beter beschermd worden.
Week 2
Het verschil tussen publiekrecht en privaatrecht.
Publiekrecht: staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht -> overheid heeft een speciale rol of
taak
Privaatrecht: civiel recht -> overheid heeft deze rol of taak niet
Beginselen en toepassing van het privaatrecht.
Het personen- en familierecht: familierelaties in en buiten het gezin
Rechtspersonenrecht: bedrijf of organisatie dat een eigen leven leidt in het recht (NV,
BV, stichting, vereniging of kerkgenootschap)
Vermogensrecht (valt erfrecht ook onder): beschrijving van alle rechten waaruit een
vermogen van een persoon kan zijn opgebouwd. Hier gaan we op door!
Privaatrecht: achtergrond verschil tussen dwingend en regelend recht.
Dwingend recht: betrokkenen zijn hieraan gebonden. Afwijkende afspraken zijn ongeldig!
Ter bescherming van bijvoorbeeld werknemer of huurder.
Regelend recht: het staat partijen vrij andere en afwijkende afspraken te maken.
Week 1
Omschrijving en doel recht.
Het recht is het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent.
De vaststelling van rechtsregels vindt plaats op basis van politiek inhoudelijke keuzes
door de tot dan toe geldende moraal aan de wet te binden. (Denk bijvoorbeeld aan
het strafbaar worden van huiselijk geweld).
De rechtsgebieden: verschillen en overeenkomsten.
Staatsrecht -> ook wel de overheid in rust, hoe wij ons land hebben ingericht, koning,
overheid (burger vs overheid)
Bestuursrecht -> ook wel de overheid in actie, zoals duo, terug krijgen van belasting
(burger vs overheid)
Strafrecht -> beschrijft verboden gedragingen waarop straf staat (verdachte vs
samenleving)
Burgerlijk recht/civiel recht -> familierecht, vermogensrecht, erfrecht en
rechtspersonenrecht (burger vs burger)
Indeling recht
Indeling van het recht gebaseerd op de specifieke rol van de overheid in het rechtsgebied
Publiekrecht & privaatrecht (indeling 2)
Publiekrecht: staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht -> overheid heeft een speciale rol of
taak
Privaatrecht: civiel recht -> overheid heeft deze rol of taak niet
Indeling van het recht door onderscheid te maken tussen
Materieel recht & formeel recht (indeling 3)
Materieel recht (inhoudelijk): beschrijft de rechten en plichten
Formeel recht (procesrecht): wat kan er gedaan worden tegen schending van een recht of
plicht uit het materiaal recht
Nationaal & Internationaal recht (indeling 4)
Nationaal recht: Het recht dat binnen een specifieke staat of jurisdictie geldt en door
nationale wetgevers wordt vastgesteld.
Internationaal recht: Rechtsregels die de relaties tussen staten en internationale
organisaties regelen, zoals verdragen en internationaal gewoonterecht.
Objectief & Subjectief recht (indeling 5)
Objectief recht: Het geheel van rechtsregels die in een samenleving gelden, onafhankelijk
van specifieke personen (bijvoorbeeld wetten en verdragen).
Subjectief recht: De rechten die individuen of rechtspersonen kunnen ontlenen aan het
objectieve recht, zoals eigendomsrecht of recht op vrije meningsuiting.
Rechtsbronnen: betekenis en rol
plaatsen waar het recht te vinden is
De wet: Geschreven regels vastgesteld door de wetgevende macht, zoals het
Strafrecht of Burgerlijk Wetboek.
, Internationale verdragen: Overeenkomsten tussen landen die verplichtingen
creëren, zoals de Europese Unie of het EVRM.
Jurisprudentie: Uitspraken van rechters die de wet interpreteren en richting geven
aan de toepassing ervan.
De gewoonte: Langdurige, algemeen geaccepteerde praktijken die als bindend
worden beschouwd, vooral in internationaal recht.
Kenmerken van de rechterlijke macht
• De rechterlijke macht
Rechters (zittende magistratuur)
Niet rechtsprekende leden OM (staande magistratuur)
• Rechters staan onafhankelijk ten opzichte van de regering en worden voor het leven
benoemd
• Hoger beroep en cassatie
Grondrechten: klassiek en sociaal
Klassieke grondrechten: beschermen burgers tegen overheidsbemoeienis (zoals vrijheid van
meningsuiting en privacy).
Sociale grondrechten: verplichten de overheid om voorzieningen te garanderen (zoals
onderwijs en zorg).
De machtenscheiding: betekenis en doel
Wetgevende macht
Uitvoerende macht
Rechterlijke macht
Het doel van de machtenscheiding is om te voorkomen dat één enkele instelling te veel
macht in handen heeft, wat zou kunnen leiden tot autocratie of tirannie. Door de machten
van elkaar te scheiden, wordt er gezorgd voor een systeem waarin ze elkaar kunnen
controleren en balanceren. Dit zorgt voor een eerlijker en transparanter bestuur, waarbij de
rechten van burgers beter beschermd worden.
Week 2
Het verschil tussen publiekrecht en privaatrecht.
Publiekrecht: staatsrecht, bestuursrecht en strafrecht -> overheid heeft een speciale rol of
taak
Privaatrecht: civiel recht -> overheid heeft deze rol of taak niet
Beginselen en toepassing van het privaatrecht.
Het personen- en familierecht: familierelaties in en buiten het gezin
Rechtspersonenrecht: bedrijf of organisatie dat een eigen leven leidt in het recht (NV,
BV, stichting, vereniging of kerkgenootschap)
Vermogensrecht (valt erfrecht ook onder): beschrijving van alle rechten waaruit een
vermogen van een persoon kan zijn opgebouwd. Hier gaan we op door!
Privaatrecht: achtergrond verschil tussen dwingend en regelend recht.
Dwingend recht: betrokkenen zijn hieraan gebonden. Afwijkende afspraken zijn ongeldig!
Ter bescherming van bijvoorbeeld werknemer of huurder.
Regelend recht: het staat partijen vrij andere en afwijkende afspraken te maken.
