Samenvatting hoorcollege Staatsrecht

Staatsrecht
Hoorcollege 1

Staatsrecht:
- Constituerende functie: ambten in het leven roepen
- Attribuerende functie: hen bevoegdheden toekennen
- Regulerende of matigende functie: het zorgt ervoor dat de
ambten niet te veel bevoegdheden krijgen: Beperkt de
bevoegdheden

We kijken naar:
- Overheidsambten
 Samenstelling, verhoudingen, bevoegdheden
- Verhouding overheidsambten en burger 
Grondrechten
Beschermt de burger ten opzichte van de overheid.

Basisbegrippen
- Overheidsverband: een verzameling overheidsambten

- Overheidsverbanden in het land Nederland:
 Hoofdstructuur met drie overheidsverbanden: Staat,
Provincie en gemeente
 Vier hulpstructuren: art. 133 t/m 136 Gw zoals
waterschappen etc.

- Staatsvorm (verticaal): verdeling bevoegdheden over
overheidsverbanden & verhoudingen tussen
overheidsverbanden

- Regeringsvorm (horizontaal): verdeling bevoegdheden
binnen een overheidsverband & verhoudingen tussen de
ambten binnen een overheidsverband

- Staatsvormen Koninkrijk der Nederlanden:
 Gedecentraliseerde eenheidsstaat: een land met 1
grondwet en ook met meerdere overheidsverbanden
(rijk/provincie/gemeente)
 Nederland
 Federaal samenwerkingsverband
 Het Koninkrijk

, - Andere mogelijke staatsvormen:
 Gecentraliseerde eenheidsstaat: land met 1 grondwet
maar met 1 overheidsverband. Alle bevoegdheden
worden toegekend aan dat ene overheidsverband.
(Komt bijna niet meer voor)
 Federatie: een staat die is samengesteld uit
deelstaten en met meerdere grondwetten. Je hebt
een federale grondwet maar alle deelstaten hebben
ook een grondwet (Zoals VS)

- Regeringsvorm Nederland:
 Centraal overheidsverband (de staat):
 Nederland is een constitutionele monarchie met
parlementair stelsel
 Bevoegdhedenverdeling rust in zekere mate op
het machtenscheidingsprincipe. ‘In zekere
mate’: er is namelijk geen volledige scheiding
van bevoegdheden.
 Constitutionele monarchie
 Monarch heeft bevoegdheden (staatshoofd)
 Andere ambten hebben ook bevoegdheden
 Er is niet een hoogste ambt
 Parlementair stelsel
 Politieke ministeriele verantwoordelijkheid (42.2
Gw)
 Vertrouwensregel
 Ontbindingsrecht voor de regering (64 Gw)

Ambten in de hoofdstructuur:
- Staat
 Regering (42 Gw)
 Ministerraad (45 Gw)
 Staatssecretarissen (46 Gw)
 Staten-Generaal (50-72 Gw)
 Raad van State (73-75 Gw)
 Algemene rekenkamer (76-78 Gw)
 Nationale ombudsman (78a Gw)
- Provincie en gemeente
 Gekozen ambt  Provinciale staten/gemeenteraad
 Dagelijks bestuur