Werkgroepopdrachten Internationaal Privaatrecht
Week 1: Inleiding & Personen- en familierecht I
Opdracht A
Lees de onderstaande uitspraak van de rechtbank Noord-Holland, locatie Alkmaar.
Rb. Noord-Holland, locatie Alkmaar 15 mei 2025 (fictief)
Duits/Nederlandse echtscheiding
Echtscheidingsprocedure tussen een Duitse vrouw en een Nederlandse man, die op 1 augustus 1992
in Duitsland zijn gehuwd. Zij woonden tot 1998 in Duitsland en verhuisden in dat jaar naar
Nederland, waar beide echtgenoten nog steeds zijn gevestigd. De vrouw verzoekt primair
echtscheiding, subsidiair scheiding van tafel en bed, voorts verdeling van de tussen partijen
bestaande gemeenschap van goederen, alsmede toekenning van een uitkering tot levensonderhoud
ten laste van de man.
Rechtbank:
‘1. Door de omstandigheid dat verzoekster de Duitse nationaliteit bezit (verweerder is Nederlander)
draagt de onderhavige zaak een internationaal karakter, zodat eerst de vraag dient te worden
beantwoord of de Nederlandse rechter in deze zaak rechtsmacht toekomt. Op grond van art. 3 sub a
(i) van de Verordening Brussel II-ter kan deze vraag ten aanzien van het verzoek tot echtscheiding,
subsidiair scheiding van tafel en bed bevestigend worden beantwoord, nu – naar de rechtbank als
vaststaand aanneemt – beide partijen ten tijde van het indienen van het verzoekschrift hun gewone
verblijfplaats in Nederland hadden. Ten aanzien van de nevenverzoeken komt op grond van art. 5 lid
1 Verordening Huwelijksvermogensstelsels respectievelijk art. 3 sub a Alimentatieverordening aan de
rechtbank eveneens rechtsmacht toe.
2. Vervolgens komt aan de orde de vraag welk rechtsstelsel op hoofd- en nevenverzoeken van
toepassing is. Op het primaire verzoek tot echtscheiding is op grond van art. 10:56 lid 1 BW
Nederlands recht van toepassing, aangezien partijen geen rechtskeuze hebben gedaan en daartoe
ook niet – gezien het feit dat zij geen gemeenschappelijke nationaliteit hebben – de mogelijkheid
hebben (vgl art. 10:56 lid 2 BW).
3. Nu partijen vóór 1 september 1992 in het huwelijk zijn getreden, dient de vraag naar het
toepasselijk recht op het nevenverzoek tot boedelverdeling te worden beantwoord naar
ongeschreven regels van Nederlands internationaal privaatrecht (vgl. art. 21 Haags
Huwelijksvermogensverdrag 1978). Op grond van HR 10 december 1976, NJ 1977, 275 (Chelouche v.
Van Leer) is het Duitse recht van toepassing, aangezien partijen ten tijde van de huwelijkssluiting van
nationaliteit verschilden, maar hun eerste huwelijksdomicilie in Duitsland vestigden. Aangezien het
Duitse recht niet de algehele gemeenschap van goederen, maar een beperkte gemeenschap (de
zogenaamde Zugewinngemeinschaft) kent, begrijpt de rechtbank het nevenverzoek tot
boedelverdeling als een verzoek tot verrekening van de Zugewinngemeinschaft naar Duits recht.
4. Het toepasselijk recht op het verzoek tot toekenning van alimentatie ten behoeve van de vrouw
dient op grond van artikel 15 Alimentatieverordening bepaald te worden aan de hand van het Haags
Alimentatieprotocol 2007. Het Haags Alimentatieprotocol is zowel materieel (art: 1
onderhoudsverplichtingen uit huwelijk), formeel (art. 2: universeel) als temporeel (de regels van het
protocol worden na 18 juni 2011 toegepast door rechters van EU-lidstaten) van toepassing. Op grond
van art. 3 is het recht van de gewone verblijfplaats van de schuldeiser (de vrouw) van toepassing:
Nederlands recht.
1
,5. Het primaire verzoek tot echtscheiding kan, gelet op het toepasselijke recht, waar ten processe als
gesteld en niet weersproken is komen vast te staan dat het huwelijk duurzaam is ontwricht en tegen
dit verzoek geen verweer is gevoerd, worden toegewezen.
6. Ook de nevenverzoeken kunnen gezien het daarop toe te passen rechtsstelsel - met inachtneming
van het vorenstaande - als gegrond en onbestreden worden toegewezen, met dien verstande dat het
nevenverzoek tot boedelverdeling zal worden verstaan als een verzoek tot verrekening van de
Zugewinngemeinschaft naar Duits recht.’
Vraag 1
a. Waarom is hier sprake van een IPR-geval?
- Hier is sprake van een IPR-geval, omdat het gaat om partijen die getrouwd zijn in het
buitenland, Duitsland. Het betreft daarom een privaatrechtelijke casus. Bovendien heeft
een van de partijen een Duitse nationaliteit. Er is dus sprake van een grensoverschrijdend
(iets internationaals) aspect en niet van een 100% intern geval. Verzoekster heeft de
Duitse nationaliteit. Het geschil in casu is beslecht door de rechtbank Noord-Holland. Het
gaat over echtscheiding, alimentatie en verdeling van de goederen gemeenschap. Deze
drie voorgaande onderwerpen zijn privaatrechtelijke gevallen. Zodra er sprake is van een
privaatrechtelijk geval en een internationaal aspect, dien je het IPR te gebruiken.
b. Op welk onderdeel van het IPR hebben de overwegingen 1 t/m 6 betrekking?
- Overweging 1: internationaal bevoegdheidsrecht. Het ziet namelijk op de vraag of de
Nederlandse rechter bevoegd is;
- Overweging 2: conflictenrecht/toepasselijk recht. Het gaat namelijk over de vraag welk
recht van toepassing is;
- Overweging 3: conflictenrecht/toepasselijk recht;
- Overweging 4: conflictenrecht;
- Overweging 5 en 6: gaat over de toepassing van het buitenlands recht.
Extra opmerking:
Internationaal bevoegdheidsrecht wil zeggen welke rechter bevoegd is. Vanuit perspectief van de
Nederlandse rechter is de vraag of de Nederlandse rechter bevoegd is. Indien de Nederlandse
rechter bevoegd is, kijk je naar vraag 2 namelijk toepasselijk recht/conflictenrecht. Zodra er sprake is
van een internationaal vonnis, kijk je naar vraag 3 namelijk erkenning en tenuitvoerlegging. Voor elk
apart onderwerp, moet je de bovenstaande drie vragen beantwoorden.
c. Welk type rechtsbron wordt door de rechtbank op verschillende punten gehanteerd
(verordening, verdrag, wet etc.)?
- Art. 3 sub a (i) van de Verordening Brussel II-ter;
- Art. 5 lid 1 Verordening Huwelijksvermogensstelsels respectievelijk;
- Art. 3 sub a Alimentatieverordening;
- Art. 10:56 lid 1 jo. lid 2 BW (wet);
- Art. 21 Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978 (verdrag);
- HR 10 december 1976, NJ 1977, 275 (Chelouche v. Van Leer) (jurisprudentie);
- Art. 15 Alimentatieverordening;
- Haags Alimentatieprotocol 2007.
Extra opmerking:
Er is sprake van een hiërarchie in de rechtsbronnen. Eerst dient gekeken te worden naar verdragen of
2
,verordeningen (bijv. Hof van Justitie). Als hier niets is ten behoeve van de vraag, dan mag je naar de
Nederlandse wet kijken. Indien hier ook niets zit, kijk je tot slot naar jurisprudentie en doctrine
(ongeschreven Nederlands recht). Commuun IPR houdt in: 1) Nederlandse wet en 2) ongeschreven
Nederlands recht.
Opdracht B: Casus
Adel en Sabrina
Wanneer Adel Mahi en Sabrina Amra beiden 20 jaar oud zijn, treden zij in 2008 in Algiers (Algerije)
met elkaar in het huwelijk. Beiden hebben zowel de Algerijnse als Portugese nationaliteit. Adel is
geboren in Algerije, maar opgegroeid in Portugal. Sabrina is wel geboren en getogen in Algerije.
Direct na de huwelijkssluiting gaan zij in Lissabon wonen. In augustus 2024 verhuist Sabrina naar
Nederland om een opleiding te gaan volgen. Na enkele maanden besluit zij in Nederland te willen
blijven en de relatie met Adel te willen beëindigen.
In september 2025 dient Sabrina een verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank Amsterdam. Zij
geeft in het verzoekschrift aan te kiezen voor toepasselijkheid van het Algerijnse recht. Adel voert
verweer en stelt dat het echtscheidingsverzoek beoordeeld dient te worden aan de hand van het
Nederlandse recht. Bovendien stelt hij dat het huwelijk niet duurzaam is ontwricht.
Vraag 2: Is de rechtbank bevoegd om van het echtscheidingsverzoek kennis te nemen?
- Stap 1: met welke IPR-vraag ben ik bezig? In dit geval is dat de vraag over internationale
bevoegdheid.
- Stap 2: welke bron(nen) zijn van toepassing? Belangrijk is om naar de hiërarchie te kijken:
1) verordeningen en verdragen, 2) wetten en 3) jurisprudentie en doctrine. In dit geval is
sprake van de Verordening Brussel II-ter.
- Stap 3: eerst dient gekeken te worden naar het materieel toepassingsgebied, dan naar
het formeel toepassingsgebied en tot slot naar het temporeel toepassingsgebied.
- Toepassing:
o Materieel toepassingsgebied staat vaak in het begin van het verdrag of
verordening. Het materieel toepassingsgebied is art. 1 lid 1 sub a Verordening
Brussel II-ter. In casu is hier sprake van, omdat het gaat om een echtscheiding.
Het toepassingsgebied is van toepassing.
o Het formeel toepassingsgebied staat vaak in het begin van het verdrag of
verordening. Het formeel toepassingsgebied is art. 6 Verordening Brussel II-ter.
Als je uit het wetsartikel afleidt dat een EU-rechter bevoegd is, dan is het van
toepassing. Op grond van art. 3 sub a (v) is de Nederlandse rechter bevoegd,
vanwege de gewone verblijfplaats in Nederland en net een jaar. Het
toepassingsgebied is van toepassing.
o Het temporeel toepassingsgebied staat vaak aan het einde van het verdrag of
verordening. Het temporeel toepassingsgebied is art. 100 lid 1 Verordening
Brussel II-ter. Dit artikel beschrijft dat het van toepassing is op vorderingen
ingesteld op of na 1 augustus 2022. De vordering in casu is ingesteld in
september 2025. Het toepassingsgebied is van toepassing.
- Conclusie: de rechtbank Amsterdam is bevoegd.
Gewoon verblijfsplaats: zie MPA-arrest, ro. 43 en 44. Even goed definieren.
3
, Vraag 3: Gesteld dat de rechtbank bevoegd is om kennis te nemen van het echtscheidingsverzoek,
welk recht is dan van toepassing?
- Stap 1: met welke IPR-vraag ben ik bezig? In dit geval is dat de vraag over toepasselijk
recht.
- Stap 2: welke bron(nen) zijn van toepassing? In dit geval is art. 10:56 BW van toepassing.
- Stap 3: doordat in casu geen toepassing is van een verdrag of verordening, hoef je niet te
kijken naar het materieel toepassingsgebied, het formeel toepassingsgebied en het
temporeel toepassingsgebied.
- Toepassing:
o Op grond van art. 10:56 lid 1 BW is de hoofdregel dat de Nederlandse rechter
bevoegd is, tenzij lid 2 zich voordoet. In afwijking van het Nederlandse recht kan
het recht van een ander land van toepassing zijn, indien door echtgenoten een
gezamenlijke keuze hebben gedaan of een keuze onweersproken blijft (sub a), of
als beide echtgenoten een werkelijke maatschappelijke band met het land van
die gemeenschappelijke nationaliteit hebben (sub b).
o Art. 10:56 lid 3 BW geeft aan dat de rechtskeuze uitdrukkelijk zijn gedaan of dat
het moet blijken uit het verzoekschrift of verweerschrift. Sabrina heeft een
voorkeur naar Algerijns recht en Adel naar Nederlands recht. Uit de casus blijkt
dat Adel duidelijk aangeeft dat het Nederlands recht van toepassing is.
o In dit geval is het Nederlans recht omdat er geen valide argumenten zijn voor de
toepassing van het Algerijns recht.
- Conclusie: het huwelijksvermogensregime van Adel en Sabrina wordt beoordeeld naar
Nederlands recht.
Opdracht C:
Casus Faiza en Derk
Op 21 mei 2010 treden de Nederlander Derk en de Duitse Faiza met elkaar in het huwelijk in Arnhem.
Onmiddellijk na het huwelijk gaan zij in Keulen wonen en werken. In 2018 wordt in Keulen hun zoon
Max geboren. Een jaar later volgt een dochter, Lea. De twee kinderen hebben zowel de Duitse als de
Nederlandse nationaliteit. Het verzorgen van twee kinderen blijkt voor Faiza moeilijk te combineren
met haar baan op een advocatenkantoor, waar zij als partner veel verantwoordelijkheid draagt. Zij is
daarom blij dat zij in de zomer van 2022 een prestigieuze, maar slecht betaalde, parttime-positie bij
UNESCO in Parijs aangeboden krijgt. Het lukt Derk om een functie bij de Nederlandse ambassade in
Parijs te krijgen, zodat het gezin zich in de lichtstad kan vestigen.
Eind 2024 lopen de spanningen op. Derk gedraagt zich steeds afstandelijker en de vlam slaat in de
pan als hij een baan bij het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag kan krijgen. Faiza is
gelukkig in Parijs en moet er niet aan denken om naar Nederland te verhuizen. Als Derk zijn plan toch
doorzet, raakt het huwelijk ontwricht. Op 1 februari 2025 neemt Derk zijn intrek in een woning in
Den Haag, terwijl Faiza in Parijs achterblijft. Max en Lea worden inmiddels verzorgd en opgevoed
door de ouders van Faiza in Keulen.
Als blijkt dat het huwelijk niet meer te redden is, dient Faiza op 3 augustus 2025 een verzoekschrift
tot echtscheiding in bij de rechtbank in Den Haag. Als nevenverzoek vraagt zij om alimentatie voor
haarzelf en voor de kinderen. Ten aanzien van het eerste nevenverzoek (alimentatie voor zichzelf)
neemt zij het standpunt in dat Nederlands recht hierop van toepassing is, omdat het huwelijk in
Nederland is gesloten. In het verweerschrift werpt de advocaat van Derk de vraag op of Duits recht
niet van toepassing is op de echtscheiding, zonder stelling te nemen over het antwoord op deze
4
Week 1: Inleiding & Personen- en familierecht I
Opdracht A
Lees de onderstaande uitspraak van de rechtbank Noord-Holland, locatie Alkmaar.
Rb. Noord-Holland, locatie Alkmaar 15 mei 2025 (fictief)
Duits/Nederlandse echtscheiding
Echtscheidingsprocedure tussen een Duitse vrouw en een Nederlandse man, die op 1 augustus 1992
in Duitsland zijn gehuwd. Zij woonden tot 1998 in Duitsland en verhuisden in dat jaar naar
Nederland, waar beide echtgenoten nog steeds zijn gevestigd. De vrouw verzoekt primair
echtscheiding, subsidiair scheiding van tafel en bed, voorts verdeling van de tussen partijen
bestaande gemeenschap van goederen, alsmede toekenning van een uitkering tot levensonderhoud
ten laste van de man.
Rechtbank:
‘1. Door de omstandigheid dat verzoekster de Duitse nationaliteit bezit (verweerder is Nederlander)
draagt de onderhavige zaak een internationaal karakter, zodat eerst de vraag dient te worden
beantwoord of de Nederlandse rechter in deze zaak rechtsmacht toekomt. Op grond van art. 3 sub a
(i) van de Verordening Brussel II-ter kan deze vraag ten aanzien van het verzoek tot echtscheiding,
subsidiair scheiding van tafel en bed bevestigend worden beantwoord, nu – naar de rechtbank als
vaststaand aanneemt – beide partijen ten tijde van het indienen van het verzoekschrift hun gewone
verblijfplaats in Nederland hadden. Ten aanzien van de nevenverzoeken komt op grond van art. 5 lid
1 Verordening Huwelijksvermogensstelsels respectievelijk art. 3 sub a Alimentatieverordening aan de
rechtbank eveneens rechtsmacht toe.
2. Vervolgens komt aan de orde de vraag welk rechtsstelsel op hoofd- en nevenverzoeken van
toepassing is. Op het primaire verzoek tot echtscheiding is op grond van art. 10:56 lid 1 BW
Nederlands recht van toepassing, aangezien partijen geen rechtskeuze hebben gedaan en daartoe
ook niet – gezien het feit dat zij geen gemeenschappelijke nationaliteit hebben – de mogelijkheid
hebben (vgl art. 10:56 lid 2 BW).
3. Nu partijen vóór 1 september 1992 in het huwelijk zijn getreden, dient de vraag naar het
toepasselijk recht op het nevenverzoek tot boedelverdeling te worden beantwoord naar
ongeschreven regels van Nederlands internationaal privaatrecht (vgl. art. 21 Haags
Huwelijksvermogensverdrag 1978). Op grond van HR 10 december 1976, NJ 1977, 275 (Chelouche v.
Van Leer) is het Duitse recht van toepassing, aangezien partijen ten tijde van de huwelijkssluiting van
nationaliteit verschilden, maar hun eerste huwelijksdomicilie in Duitsland vestigden. Aangezien het
Duitse recht niet de algehele gemeenschap van goederen, maar een beperkte gemeenschap (de
zogenaamde Zugewinngemeinschaft) kent, begrijpt de rechtbank het nevenverzoek tot
boedelverdeling als een verzoek tot verrekening van de Zugewinngemeinschaft naar Duits recht.
4. Het toepasselijk recht op het verzoek tot toekenning van alimentatie ten behoeve van de vrouw
dient op grond van artikel 15 Alimentatieverordening bepaald te worden aan de hand van het Haags
Alimentatieprotocol 2007. Het Haags Alimentatieprotocol is zowel materieel (art: 1
onderhoudsverplichtingen uit huwelijk), formeel (art. 2: universeel) als temporeel (de regels van het
protocol worden na 18 juni 2011 toegepast door rechters van EU-lidstaten) van toepassing. Op grond
van art. 3 is het recht van de gewone verblijfplaats van de schuldeiser (de vrouw) van toepassing:
Nederlands recht.
1
,5. Het primaire verzoek tot echtscheiding kan, gelet op het toepasselijke recht, waar ten processe als
gesteld en niet weersproken is komen vast te staan dat het huwelijk duurzaam is ontwricht en tegen
dit verzoek geen verweer is gevoerd, worden toegewezen.
6. Ook de nevenverzoeken kunnen gezien het daarop toe te passen rechtsstelsel - met inachtneming
van het vorenstaande - als gegrond en onbestreden worden toegewezen, met dien verstande dat het
nevenverzoek tot boedelverdeling zal worden verstaan als een verzoek tot verrekening van de
Zugewinngemeinschaft naar Duits recht.’
Vraag 1
a. Waarom is hier sprake van een IPR-geval?
- Hier is sprake van een IPR-geval, omdat het gaat om partijen die getrouwd zijn in het
buitenland, Duitsland. Het betreft daarom een privaatrechtelijke casus. Bovendien heeft
een van de partijen een Duitse nationaliteit. Er is dus sprake van een grensoverschrijdend
(iets internationaals) aspect en niet van een 100% intern geval. Verzoekster heeft de
Duitse nationaliteit. Het geschil in casu is beslecht door de rechtbank Noord-Holland. Het
gaat over echtscheiding, alimentatie en verdeling van de goederen gemeenschap. Deze
drie voorgaande onderwerpen zijn privaatrechtelijke gevallen. Zodra er sprake is van een
privaatrechtelijk geval en een internationaal aspect, dien je het IPR te gebruiken.
b. Op welk onderdeel van het IPR hebben de overwegingen 1 t/m 6 betrekking?
- Overweging 1: internationaal bevoegdheidsrecht. Het ziet namelijk op de vraag of de
Nederlandse rechter bevoegd is;
- Overweging 2: conflictenrecht/toepasselijk recht. Het gaat namelijk over de vraag welk
recht van toepassing is;
- Overweging 3: conflictenrecht/toepasselijk recht;
- Overweging 4: conflictenrecht;
- Overweging 5 en 6: gaat over de toepassing van het buitenlands recht.
Extra opmerking:
Internationaal bevoegdheidsrecht wil zeggen welke rechter bevoegd is. Vanuit perspectief van de
Nederlandse rechter is de vraag of de Nederlandse rechter bevoegd is. Indien de Nederlandse
rechter bevoegd is, kijk je naar vraag 2 namelijk toepasselijk recht/conflictenrecht. Zodra er sprake is
van een internationaal vonnis, kijk je naar vraag 3 namelijk erkenning en tenuitvoerlegging. Voor elk
apart onderwerp, moet je de bovenstaande drie vragen beantwoorden.
c. Welk type rechtsbron wordt door de rechtbank op verschillende punten gehanteerd
(verordening, verdrag, wet etc.)?
- Art. 3 sub a (i) van de Verordening Brussel II-ter;
- Art. 5 lid 1 Verordening Huwelijksvermogensstelsels respectievelijk;
- Art. 3 sub a Alimentatieverordening;
- Art. 10:56 lid 1 jo. lid 2 BW (wet);
- Art. 21 Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978 (verdrag);
- HR 10 december 1976, NJ 1977, 275 (Chelouche v. Van Leer) (jurisprudentie);
- Art. 15 Alimentatieverordening;
- Haags Alimentatieprotocol 2007.
Extra opmerking:
Er is sprake van een hiërarchie in de rechtsbronnen. Eerst dient gekeken te worden naar verdragen of
2
,verordeningen (bijv. Hof van Justitie). Als hier niets is ten behoeve van de vraag, dan mag je naar de
Nederlandse wet kijken. Indien hier ook niets zit, kijk je tot slot naar jurisprudentie en doctrine
(ongeschreven Nederlands recht). Commuun IPR houdt in: 1) Nederlandse wet en 2) ongeschreven
Nederlands recht.
Opdracht B: Casus
Adel en Sabrina
Wanneer Adel Mahi en Sabrina Amra beiden 20 jaar oud zijn, treden zij in 2008 in Algiers (Algerije)
met elkaar in het huwelijk. Beiden hebben zowel de Algerijnse als Portugese nationaliteit. Adel is
geboren in Algerije, maar opgegroeid in Portugal. Sabrina is wel geboren en getogen in Algerije.
Direct na de huwelijkssluiting gaan zij in Lissabon wonen. In augustus 2024 verhuist Sabrina naar
Nederland om een opleiding te gaan volgen. Na enkele maanden besluit zij in Nederland te willen
blijven en de relatie met Adel te willen beëindigen.
In september 2025 dient Sabrina een verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank Amsterdam. Zij
geeft in het verzoekschrift aan te kiezen voor toepasselijkheid van het Algerijnse recht. Adel voert
verweer en stelt dat het echtscheidingsverzoek beoordeeld dient te worden aan de hand van het
Nederlandse recht. Bovendien stelt hij dat het huwelijk niet duurzaam is ontwricht.
Vraag 2: Is de rechtbank bevoegd om van het echtscheidingsverzoek kennis te nemen?
- Stap 1: met welke IPR-vraag ben ik bezig? In dit geval is dat de vraag over internationale
bevoegdheid.
- Stap 2: welke bron(nen) zijn van toepassing? Belangrijk is om naar de hiërarchie te kijken:
1) verordeningen en verdragen, 2) wetten en 3) jurisprudentie en doctrine. In dit geval is
sprake van de Verordening Brussel II-ter.
- Stap 3: eerst dient gekeken te worden naar het materieel toepassingsgebied, dan naar
het formeel toepassingsgebied en tot slot naar het temporeel toepassingsgebied.
- Toepassing:
o Materieel toepassingsgebied staat vaak in het begin van het verdrag of
verordening. Het materieel toepassingsgebied is art. 1 lid 1 sub a Verordening
Brussel II-ter. In casu is hier sprake van, omdat het gaat om een echtscheiding.
Het toepassingsgebied is van toepassing.
o Het formeel toepassingsgebied staat vaak in het begin van het verdrag of
verordening. Het formeel toepassingsgebied is art. 6 Verordening Brussel II-ter.
Als je uit het wetsartikel afleidt dat een EU-rechter bevoegd is, dan is het van
toepassing. Op grond van art. 3 sub a (v) is de Nederlandse rechter bevoegd,
vanwege de gewone verblijfplaats in Nederland en net een jaar. Het
toepassingsgebied is van toepassing.
o Het temporeel toepassingsgebied staat vaak aan het einde van het verdrag of
verordening. Het temporeel toepassingsgebied is art. 100 lid 1 Verordening
Brussel II-ter. Dit artikel beschrijft dat het van toepassing is op vorderingen
ingesteld op of na 1 augustus 2022. De vordering in casu is ingesteld in
september 2025. Het toepassingsgebied is van toepassing.
- Conclusie: de rechtbank Amsterdam is bevoegd.
Gewoon verblijfsplaats: zie MPA-arrest, ro. 43 en 44. Even goed definieren.
3
, Vraag 3: Gesteld dat de rechtbank bevoegd is om kennis te nemen van het echtscheidingsverzoek,
welk recht is dan van toepassing?
- Stap 1: met welke IPR-vraag ben ik bezig? In dit geval is dat de vraag over toepasselijk
recht.
- Stap 2: welke bron(nen) zijn van toepassing? In dit geval is art. 10:56 BW van toepassing.
- Stap 3: doordat in casu geen toepassing is van een verdrag of verordening, hoef je niet te
kijken naar het materieel toepassingsgebied, het formeel toepassingsgebied en het
temporeel toepassingsgebied.
- Toepassing:
o Op grond van art. 10:56 lid 1 BW is de hoofdregel dat de Nederlandse rechter
bevoegd is, tenzij lid 2 zich voordoet. In afwijking van het Nederlandse recht kan
het recht van een ander land van toepassing zijn, indien door echtgenoten een
gezamenlijke keuze hebben gedaan of een keuze onweersproken blijft (sub a), of
als beide echtgenoten een werkelijke maatschappelijke band met het land van
die gemeenschappelijke nationaliteit hebben (sub b).
o Art. 10:56 lid 3 BW geeft aan dat de rechtskeuze uitdrukkelijk zijn gedaan of dat
het moet blijken uit het verzoekschrift of verweerschrift. Sabrina heeft een
voorkeur naar Algerijns recht en Adel naar Nederlands recht. Uit de casus blijkt
dat Adel duidelijk aangeeft dat het Nederlands recht van toepassing is.
o In dit geval is het Nederlans recht omdat er geen valide argumenten zijn voor de
toepassing van het Algerijns recht.
- Conclusie: het huwelijksvermogensregime van Adel en Sabrina wordt beoordeeld naar
Nederlands recht.
Opdracht C:
Casus Faiza en Derk
Op 21 mei 2010 treden de Nederlander Derk en de Duitse Faiza met elkaar in het huwelijk in Arnhem.
Onmiddellijk na het huwelijk gaan zij in Keulen wonen en werken. In 2018 wordt in Keulen hun zoon
Max geboren. Een jaar later volgt een dochter, Lea. De twee kinderen hebben zowel de Duitse als de
Nederlandse nationaliteit. Het verzorgen van twee kinderen blijkt voor Faiza moeilijk te combineren
met haar baan op een advocatenkantoor, waar zij als partner veel verantwoordelijkheid draagt. Zij is
daarom blij dat zij in de zomer van 2022 een prestigieuze, maar slecht betaalde, parttime-positie bij
UNESCO in Parijs aangeboden krijgt. Het lukt Derk om een functie bij de Nederlandse ambassade in
Parijs te krijgen, zodat het gezin zich in de lichtstad kan vestigen.
Eind 2024 lopen de spanningen op. Derk gedraagt zich steeds afstandelijker en de vlam slaat in de
pan als hij een baan bij het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag kan krijgen. Faiza is
gelukkig in Parijs en moet er niet aan denken om naar Nederland te verhuizen. Als Derk zijn plan toch
doorzet, raakt het huwelijk ontwricht. Op 1 februari 2025 neemt Derk zijn intrek in een woning in
Den Haag, terwijl Faiza in Parijs achterblijft. Max en Lea worden inmiddels verzorgd en opgevoed
door de ouders van Faiza in Keulen.
Als blijkt dat het huwelijk niet meer te redden is, dient Faiza op 3 augustus 2025 een verzoekschrift
tot echtscheiding in bij de rechtbank in Den Haag. Als nevenverzoek vraagt zij om alimentatie voor
haarzelf en voor de kinderen. Ten aanzien van het eerste nevenverzoek (alimentatie voor zichzelf)
neemt zij het standpunt in dat Nederlands recht hierop van toepassing is, omdat het huwelijk in
Nederland is gesloten. In het verweerschrift werpt de advocaat van Derk de vraag op of Duits recht
niet van toepassing is op de echtscheiding, zonder stelling te nemen over het antwoord op deze
4
