Week 10 : Strafuitsluitingsgronden
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 2, paragraaf 2.4 en 2.5
- Hoofdstuk 4
Jurisprudentie :
- Noodweer bij criminele afrekening (Rb. Leeuwarden 15 november 2007, NJFS 2007, 301)
- Psychische overmacht? (HR 9 oktober 2012, NJ 2012, 594)
______________________________________________________________________________________
Casusvragen
Casus 1
Willem, hoofd van een criminele bende, wordt vervolgd voor een gewelddadige overval. Hij vreest
hiervoor een langdurige gevangenisstraf te krijgen. In een poging de veroordeling te voorkomen,
besluit hij bendegenoot Kees te benaderen en hem te dwingen ten overstaan van de rechter in
strijd met de waarheid te verklaren dat niet hij maar John de overval heeft gepleegd. Willem belt
Kees vanuit het Huis van Bewaring Arnhem op en bijt hem toe: “Als je die verklaring niet aflegt,
dan vermoord ik jou en je hele familie”. Kees is volkomen in paniek na het telefoontje. Hij neemt
de bedreiging zeer serieus. Willem staat immers bekend als een zeer agressief en gewelddadig
persoon. Kees legt de volgende dag ten overstaan van de rechter de door Willem gewenste valse
verklaring af. De officier van justitie doorziet alles en besluit Kees te vervolgen voor het in art. 207
Sr strafbaar gestelde feit.
a. U bent advocaat van Kees. Zet gemotiveerd uiteen welke strafuitsluitingsgrond u ter zitting
aanvoert om te voorkomen dat Kees veroordeeld wordt voor art. 207 Sr en ga in op de
haalbaarheid van dit verweer.
Psychische overmacht (art. 40 Sr) :
- Van buitenaf komende druk : Bedreiging van Willem.
‣ HR Psychische overmacht : De druk moet van buitenaf komen en niet alleen een interne druk
zijn.
- Waaraan verdachte geen weerstand behoefde (proportionaliteit en subsidiariteit)
- En kon bieden (proportionaliteit en subsidiariteit).
Kees kon misschien wel weerstand hieraan bieden. Kees had op een andere manier kunnen
handelen, door een melding te doen bij de politie in plaats van meineed plegen. Dan was deze
druk op een minder ingrijpende manier opgelost. Maar als Kees naar de politie zou gaan werd het
risico te groot en kan je niet verwachten van hem dat hij zijn familie laat vermoorden. Hij kon en
behoefde geen weerstand te bieden aan deze bedreiging.
Extra toetsing :
- Culpa in causa —> Rb. Noodweer bij criminele afrekening. Kees bevond zich in een crimineel
milieu en heeft er dus zelf aan bijgedragen dat hij zich in deze situatie bevond, maar een
levensloopschuld is niet voldoende. = niet aan voldaan.
- Garantenstellung —> Hij is geen professional of zo = niet aan voldaan.
Conclusie : De rechter zal dit beroep hoogstwaarschijnlijk honoreren.
Stel, los van uw antwoord bij opgave 1a, dat de advocaat van Kees zich op een
schulduitsluitingsgrond beroept en dat de rechter het verweer honoreert.
b. Zet gemotiveerd uiteen tot welke einduitspraak de rechter komt.
Schulduitsluitingsgrond neemt de verwijtbaarheid weg.
Artikel 207 Sr : element.
Dus derde hoofdvraag artikel 350 Sv : Is de dader verwijtbaar ?
Negatieve beantwoording : OVAR.
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 2, paragraaf 2.4 en 2.5
- Hoofdstuk 4
Jurisprudentie :
- Noodweer bij criminele afrekening (Rb. Leeuwarden 15 november 2007, NJFS 2007, 301)
- Psychische overmacht? (HR 9 oktober 2012, NJ 2012, 594)
______________________________________________________________________________________
Casusvragen
Casus 1
Willem, hoofd van een criminele bende, wordt vervolgd voor een gewelddadige overval. Hij vreest
hiervoor een langdurige gevangenisstraf te krijgen. In een poging de veroordeling te voorkomen,
besluit hij bendegenoot Kees te benaderen en hem te dwingen ten overstaan van de rechter in
strijd met de waarheid te verklaren dat niet hij maar John de overval heeft gepleegd. Willem belt
Kees vanuit het Huis van Bewaring Arnhem op en bijt hem toe: “Als je die verklaring niet aflegt,
dan vermoord ik jou en je hele familie”. Kees is volkomen in paniek na het telefoontje. Hij neemt
de bedreiging zeer serieus. Willem staat immers bekend als een zeer agressief en gewelddadig
persoon. Kees legt de volgende dag ten overstaan van de rechter de door Willem gewenste valse
verklaring af. De officier van justitie doorziet alles en besluit Kees te vervolgen voor het in art. 207
Sr strafbaar gestelde feit.
a. U bent advocaat van Kees. Zet gemotiveerd uiteen welke strafuitsluitingsgrond u ter zitting
aanvoert om te voorkomen dat Kees veroordeeld wordt voor art. 207 Sr en ga in op de
haalbaarheid van dit verweer.
Psychische overmacht (art. 40 Sr) :
- Van buitenaf komende druk : Bedreiging van Willem.
‣ HR Psychische overmacht : De druk moet van buitenaf komen en niet alleen een interne druk
zijn.
- Waaraan verdachte geen weerstand behoefde (proportionaliteit en subsidiariteit)
- En kon bieden (proportionaliteit en subsidiariteit).
Kees kon misschien wel weerstand hieraan bieden. Kees had op een andere manier kunnen
handelen, door een melding te doen bij de politie in plaats van meineed plegen. Dan was deze
druk op een minder ingrijpende manier opgelost. Maar als Kees naar de politie zou gaan werd het
risico te groot en kan je niet verwachten van hem dat hij zijn familie laat vermoorden. Hij kon en
behoefde geen weerstand te bieden aan deze bedreiging.
Extra toetsing :
- Culpa in causa —> Rb. Noodweer bij criminele afrekening. Kees bevond zich in een crimineel
milieu en heeft er dus zelf aan bijgedragen dat hij zich in deze situatie bevond, maar een
levensloopschuld is niet voldoende. = niet aan voldaan.
- Garantenstellung —> Hij is geen professional of zo = niet aan voldaan.
Conclusie : De rechter zal dit beroep hoogstwaarschijnlijk honoreren.
Stel, los van uw antwoord bij opgave 1a, dat de advocaat van Kees zich op een
schulduitsluitingsgrond beroept en dat de rechter het verweer honoreert.
b. Zet gemotiveerd uiteen tot welke einduitspraak de rechter komt.
Schulduitsluitingsgrond neemt de verwijtbaarheid weg.
Artikel 207 Sr : element.
Dus derde hoofdvraag artikel 350 Sv : Is de dader verwijtbaar ?
Negatieve beantwoording : OVAR.
