Samenvatting artikelen PSBK
De Winter – Pedagogiek Over Hoop
Wat doet een negatief klimaat met opgroeiende jongeren en kinderen? Hij (Micha
de Winter) vindt dat we alle onheilstijdingen zo nu en dan ook moeten nuanceren.
Jonge mensen hebben hoop en optimisme nodig. Die vormen de motor van
hun persoonlijke ontwikkeling. Ook de samenleving zit te springen om hoopvolle
en optimistische burgers die met elkaar wat van het leven en de wereld willen
maken.
De academische pedagogiek is zichzelf de laatste twee decennia steeds meer als
een individuele gedragswetenschap gaan profileren, eigenlijk als een soort
opvoedingspsychologie. Sterker nog, je zou kunnen zeggen dat de pedagogiek
een onderdeel is geworden van onze enorme neiging tot problematisering
die ervoor zorgt dat steeds minder kinderen en volwassenen ‘normaal’ zijn. Met
deze individuele en klinische versmalling is de kwaliteit van het samenleven als
thema uit de pedagogiek verdwenen
Lea Dasberg zei: “Als je geen idealen meer mag hebben, als niets meer van
betekenis lijkt te zijn, dan rest je alleen nog maar vluchtgedrag.” De remedie was
volgens Dasberg een toekomstgerichte pedagogiek, die kinderen een perspectief
geeft en uitgaat van groei. “Ze moeten de presentatie van leed en onrecht
gepaard laten gaan met de presentatie van hoop en mogelijkheden tot
verbetering… En dus bestaat er”, zo concludeerde ze, “geen andere pedagogie
dan de pedagogie van de hoop”.
De samenleving verandert, en daarmee ontstaat ook voor de pedagogiek de
noodzaak om haar uitgangspunten steeds opnieuw tegen het licht
houden. Maar moeten we ons tegelijkertijd niet afvragen waarom onze
samenleving steeds intoleranter wordt ten opzichte van kinderen en jonge
mensen die zich niet volgens het spoorboekje gedragen? Hij vindt dat wij in deze
tijd kinderen te snel en veel te makkelijk opsluiten in hun tekortkoming.
Pedagogiek moet gaan over perspectief, over groei, en over het handelen
van volwassenen om die groei te stimuleren. De pedagogische invalshoek
verschuift in twee opzichten: van problematiserend naar gerichtheid op
groei (dus van pessimistisch naar optimistisch), en van individueel naar
sociaal. Opgeteld gaan we dan in een richting van een hoopgevende sociale
pedagogiek.
Bij ‘optimisme’ gaat om algemene verwachtingen die mensen hebben over
toekomstige uitkomsten; hun eigen invloed speelt daarbij eigenlijk geen rol. Maar
dan moet dat optimisme wel enige realiteitswaarde hebben, want anders kan het
omslaan in zijn tegendeel: pessimisme en zelfs depressie. Bij hoop speelt de
eigen invloed juist wel een rol: als we ons maar goed voorbereiden en flink willen
inspannen kan ons doel worden bereikt.
Maar hoop en optimisme hoeven niet, zoals in de positieve psychologie
gebruikelijk is, per definitie individueel georiënteerd te zijn. Ze kunnen ook
betrekking hebben op grotere sociale verbanden
,Samenvatting artikelen PSBK
De visie van John Dewey is ‘living in hope’. In Dewey’s visie is dat een leven
dat verbonden is met de natuur en de menselijke gemeenschap. Pedagogisch
vertaald betekent dit, dat we jonge mensen moeten stimuleren om recht te doen
aan de sociale erfenis van hun voorouders, en aan het belang van volgende
generaties.
intelligente, enthousiaste toewijding van jongeren
de ultieme hoop ligt in een leven van uitdaging, creativiteit en coöperatief
democratisch leven
Er gebeurt veel in de wereld, die gebeurtenissen komen vaak ongefilterd de
wereld van kinderen binnen, we moeten die voor hen ook niet willen verdoezelen.
Het ‘leren zien van mogelijkheden tot verbetering’ vindt hij een cruciaal en
inspirerend aspect van hoop. Hij denkt dat we het moeten hebben over een
handelingsgerichte, hoopgevende sociale pedagogiek die tot doel heeft om
kinderen en jongeren samen perspectief te leren ontdekken, met een hele grote
nadruk op initiatief en participatie van kinderen en jongeren zelf. Hij doet dat aan
de hand van vier rubrieken:
1. Handelingsperspectieven cultiveren
Hij ziet de pedagogiek als een wetenschap die het handelen van
opvoeders bestudeert, en die hen ook daadwerkelijk
handelingsperspectieven verschaft. Maar hij gaat nog een stap verder:
een sociaal georiënteerde en hoopgevende pedagogiek moet via de
opvoeders, kinderen en jongeren zelf in de handelingsstand zien te
krijgen shared agency
Kinderen en jongeren een onderzoekende en nieuwsgierige houding
aan te leren, en ze toe te rusten om zelf en met elkaar op onderzoek uit
te gaan
Vreedzame Scholen = scholen waar democratische
burgerschapsvorming het DNA van de school vormt (Leo Pauw is
uitvinder)
Vreedzame Wijk
Het mooie is dat in een heel praktisch project als Vreedzaam ook bijna
ongemerkt veel theoretische lijnen van een hoopgevende sociale
pedagogiek samenkomen. We zien bijvoorbeeld veel Dewey (samen
werken aan sociale verbetering), en ook veel Korczak (respect en
rechtvaardigheid in de klas, conflicten horen bij het leven en die moet
je samen oplossen)
Kinderen moeten nadrukkelijk een stem hebben, maar die stemmen
zeggen lang niet altijd prettige en makkelijke dingen
Opvoeden is een strijdtoneel. Opvoeding en onderwijs vereisen
tegenspraak en tegen denken
2. Onderbreken van impulsieve oordelen en verlangens
Het ‘met elkaar boven jezelf uitstijgen’ is een fundamenteel
principe voor hoop
De kinderrechtbank van Korczak
,Samenvatting artikelen PSBK
Conflicten zijn onderdeel van ons bestaan, maar vragen wel om
een oplossing. Daarvoor is het niet alleen nodig dat je zelf je
argumenten op een rij hebt, maar ook dat je je probeert te verplaatsen
in de argumenten en de gevoelens van de ander. Zo leren kinderen dat
je het met elkaar oneens kunt zijn, boos op elkaar mag zijn en toch bij
elkaar kunt horen als leden van dezelfde gemeenschap.
Door ons te richten op de idealen die jongeren drijft, in plaats van
louter op hun gevaar, zijn we er de afgelopen paar jaar in geslaagd
contacten te leggen met meer dan 150 geradicaliseerde jongeren en
hun familieleden er is vrijwel niemand die het radicaliseren van
jongeren daadwerkelijk ‘onderbrak’
Het vormen van pedagogische coalities rondom radicalisering is
nodig, omdat het nu eenmaal een probleem is dat voor individuele
ouders of docenten te groot is
3. Optimisme voorleven
Van een gezonde dosis optimisme word je gelukkiger, gezonder, en
slimmer
Een pedagogiek die jonge mensen, maar ook opvoeders wil uitdagen
om sociale problemen met elkaar ter hand te nemen. Daar is
onherroepelijk een flinke dosis hoop en optimisme voor nodig
Pedagogische civil society: De vraag was hoe je de 13 sociale
netwerken rondom kinderen en gezinnen zou kunnen versterken, om zo
het opvoeden als het ware te verlichten en om het aantal onnodige
verwijzingen naar specialistische voorzieningen terug te dringen
project Allemaal Opvoeders
Delen maakt opvoeding lichter en luchtiger. Een optimistisch makend
‘ontzorgingsproject’
Het lijkt hem van groot belang om kinderen te laten zien dat juist de
rangschikking van feitenmateriaal tal van verschillende interpretaties
mogelijk maakt
4. Participatie bevorderen
De grote vraag van een hoopgevende sociale pedagogiek is eigenlijk
wat kinderen en jongeren in deze tijd nodig hebben om zich te
ontwikkelen tot actieve, verantwoordelijke burgers van de samenleving.
Actieve participatie is daarbij een belangrijk pedagogisch instrument:
je leert door te mee te doen. Maar het is tegelijkertijd een pedagogisch
doel
Kinderparticipatie= het idee dat je kinderen een heel belangrijke rol
moest toekennen in het besturen en ordenen van hun eigen
leefomgeving (Korczak)
Botte machtsuitoefening heeft weinig effect, je kan kinderen
beter op hun sociale potenties aanspreken. Kinderen die nooit een stem
hebben gehad kan je beter een stem geven
We moeten ons afvragen wat het voor de vorming van burgerschap
betekent als het onderwijs steeds verder segregeert, zodat
leerlingen met verschillende achtergronden elkaar niet meer ontmoeten
, Samenvatting artikelen PSBK
Stadsschool= een gestructureerd uitwisselingsprogramma tússen
scholen, waarbij leerlingen van verschillende scholen bepaalde vakken
of activiteiten samen volgen. actief leren samenwerken om
vooroordelen en haat tegen te gaan
We moeten problemen samen met kinderen onderzoeken, en samen
met hen op zoek gaan naar mogelijke oplossingen
HOOP
Draper – Caregiver perspectives of risk and protective factors
influencing early childhood development in low-income, urban
settings
Dit kwalitatieve onderzoek onderzocht vanuit een sociaalecologisch
perspectief hoe zorgverleners kijken naar factoren die van invloed zijn op de
ontwikkeling van jonge kinderen in stedelijke gebieden met lage inkomens in
Zuid-Afrika. In deze studie is gekeken naar zowel risicofactoren als beschermende
factoren di de ontwikkeling kunnen belemmeren of bevorderen. Dit inzicht is van
cruciaal belang als we het onderwijs en de interventies willen optimaliseren door
tegemoet te komen aan de huidige prioriteiten, uitdagingen en het begripsniveau
van verzorgers in relatie tot de huidige wetenschappelijke inzichten.
In gebieden met lage inkomens kan de ontwikkeling van jonge kinderen in het
gedrang komen door de opeenstapeling van tegenslagen waarmee ze in deze
gebieden te maken hebben. Ouders en andere volwassen zorgverleners spelen
een cruciale rol bij het bieden van alle aspecten van opvoedende zorg.
Kenmerken die veel voorkomen in gezinnen en gemeenschappen in Zuid-
Afrikaanse omgevingen met lage inkomens zijn werkloosheid, armoede,
criminaliteit, geweld, drugs- en alcoholmisbruik en gender gerelateerd geweld.
Voedselonzekerheid en honger zijn ook wijdverbreide uitdagingen in gezinnen en
gemeenschappen. Bredere sociale invloeden in Zuid-Afrika zijn onder meer
inkomensongelijkheid en de erfenis van apartheidssystemen, zoals ruimtelijke
onrechtvaardigheid en residentiële segregatie, die de vicieuze cirkel van armoede
in stand houden. Veel kinderen worden opgevoed door alleenstaande ouders
(of grootouders) en de zorg voor hen rust voornamelijk op vrouwen, die het
zwaarst zijn getroffen door de COVID-19-pandemie.
Met betrekking tot zorgzame opvoeding is in Zuid-Afrika vastgesteld dat vroege
zorg van invloed is op de ontwikkeling van jonge kinderen, met name
factoren als de responsiviteit van de moeder, cognitieve stimulatie en
leermogelijkheden. Er is gewezen op de intergenerationele overdracht van
sociaaleconomische en gezondheidsongelijkheden, die een negatieve invloed
hebben op de zorg voor kinderen en daarmee op de ontwikkeling van jonge
kinderen. Ander onderzoek in Zuid-Afrikaanse milieus met lage inkomens heeft
gewezen op een slechte ontwikkeling van jonge kinderen en slechte
leerresultaten. Er is echter aangetoond dat de voorlopers van leren, namelijk
executieve functies, in deze milieus met lage inkomens op of boven het
verwachte niveau voor de leeftijd liggen.
De Winter – Pedagogiek Over Hoop
Wat doet een negatief klimaat met opgroeiende jongeren en kinderen? Hij (Micha
de Winter) vindt dat we alle onheilstijdingen zo nu en dan ook moeten nuanceren.
Jonge mensen hebben hoop en optimisme nodig. Die vormen de motor van
hun persoonlijke ontwikkeling. Ook de samenleving zit te springen om hoopvolle
en optimistische burgers die met elkaar wat van het leven en de wereld willen
maken.
De academische pedagogiek is zichzelf de laatste twee decennia steeds meer als
een individuele gedragswetenschap gaan profileren, eigenlijk als een soort
opvoedingspsychologie. Sterker nog, je zou kunnen zeggen dat de pedagogiek
een onderdeel is geworden van onze enorme neiging tot problematisering
die ervoor zorgt dat steeds minder kinderen en volwassenen ‘normaal’ zijn. Met
deze individuele en klinische versmalling is de kwaliteit van het samenleven als
thema uit de pedagogiek verdwenen
Lea Dasberg zei: “Als je geen idealen meer mag hebben, als niets meer van
betekenis lijkt te zijn, dan rest je alleen nog maar vluchtgedrag.” De remedie was
volgens Dasberg een toekomstgerichte pedagogiek, die kinderen een perspectief
geeft en uitgaat van groei. “Ze moeten de presentatie van leed en onrecht
gepaard laten gaan met de presentatie van hoop en mogelijkheden tot
verbetering… En dus bestaat er”, zo concludeerde ze, “geen andere pedagogie
dan de pedagogie van de hoop”.
De samenleving verandert, en daarmee ontstaat ook voor de pedagogiek de
noodzaak om haar uitgangspunten steeds opnieuw tegen het licht
houden. Maar moeten we ons tegelijkertijd niet afvragen waarom onze
samenleving steeds intoleranter wordt ten opzichte van kinderen en jonge
mensen die zich niet volgens het spoorboekje gedragen? Hij vindt dat wij in deze
tijd kinderen te snel en veel te makkelijk opsluiten in hun tekortkoming.
Pedagogiek moet gaan over perspectief, over groei, en over het handelen
van volwassenen om die groei te stimuleren. De pedagogische invalshoek
verschuift in twee opzichten: van problematiserend naar gerichtheid op
groei (dus van pessimistisch naar optimistisch), en van individueel naar
sociaal. Opgeteld gaan we dan in een richting van een hoopgevende sociale
pedagogiek.
Bij ‘optimisme’ gaat om algemene verwachtingen die mensen hebben over
toekomstige uitkomsten; hun eigen invloed speelt daarbij eigenlijk geen rol. Maar
dan moet dat optimisme wel enige realiteitswaarde hebben, want anders kan het
omslaan in zijn tegendeel: pessimisme en zelfs depressie. Bij hoop speelt de
eigen invloed juist wel een rol: als we ons maar goed voorbereiden en flink willen
inspannen kan ons doel worden bereikt.
Maar hoop en optimisme hoeven niet, zoals in de positieve psychologie
gebruikelijk is, per definitie individueel georiënteerd te zijn. Ze kunnen ook
betrekking hebben op grotere sociale verbanden
,Samenvatting artikelen PSBK
De visie van John Dewey is ‘living in hope’. In Dewey’s visie is dat een leven
dat verbonden is met de natuur en de menselijke gemeenschap. Pedagogisch
vertaald betekent dit, dat we jonge mensen moeten stimuleren om recht te doen
aan de sociale erfenis van hun voorouders, en aan het belang van volgende
generaties.
intelligente, enthousiaste toewijding van jongeren
de ultieme hoop ligt in een leven van uitdaging, creativiteit en coöperatief
democratisch leven
Er gebeurt veel in de wereld, die gebeurtenissen komen vaak ongefilterd de
wereld van kinderen binnen, we moeten die voor hen ook niet willen verdoezelen.
Het ‘leren zien van mogelijkheden tot verbetering’ vindt hij een cruciaal en
inspirerend aspect van hoop. Hij denkt dat we het moeten hebben over een
handelingsgerichte, hoopgevende sociale pedagogiek die tot doel heeft om
kinderen en jongeren samen perspectief te leren ontdekken, met een hele grote
nadruk op initiatief en participatie van kinderen en jongeren zelf. Hij doet dat aan
de hand van vier rubrieken:
1. Handelingsperspectieven cultiveren
Hij ziet de pedagogiek als een wetenschap die het handelen van
opvoeders bestudeert, en die hen ook daadwerkelijk
handelingsperspectieven verschaft. Maar hij gaat nog een stap verder:
een sociaal georiënteerde en hoopgevende pedagogiek moet via de
opvoeders, kinderen en jongeren zelf in de handelingsstand zien te
krijgen shared agency
Kinderen en jongeren een onderzoekende en nieuwsgierige houding
aan te leren, en ze toe te rusten om zelf en met elkaar op onderzoek uit
te gaan
Vreedzame Scholen = scholen waar democratische
burgerschapsvorming het DNA van de school vormt (Leo Pauw is
uitvinder)
Vreedzame Wijk
Het mooie is dat in een heel praktisch project als Vreedzaam ook bijna
ongemerkt veel theoretische lijnen van een hoopgevende sociale
pedagogiek samenkomen. We zien bijvoorbeeld veel Dewey (samen
werken aan sociale verbetering), en ook veel Korczak (respect en
rechtvaardigheid in de klas, conflicten horen bij het leven en die moet
je samen oplossen)
Kinderen moeten nadrukkelijk een stem hebben, maar die stemmen
zeggen lang niet altijd prettige en makkelijke dingen
Opvoeden is een strijdtoneel. Opvoeding en onderwijs vereisen
tegenspraak en tegen denken
2. Onderbreken van impulsieve oordelen en verlangens
Het ‘met elkaar boven jezelf uitstijgen’ is een fundamenteel
principe voor hoop
De kinderrechtbank van Korczak
,Samenvatting artikelen PSBK
Conflicten zijn onderdeel van ons bestaan, maar vragen wel om
een oplossing. Daarvoor is het niet alleen nodig dat je zelf je
argumenten op een rij hebt, maar ook dat je je probeert te verplaatsen
in de argumenten en de gevoelens van de ander. Zo leren kinderen dat
je het met elkaar oneens kunt zijn, boos op elkaar mag zijn en toch bij
elkaar kunt horen als leden van dezelfde gemeenschap.
Door ons te richten op de idealen die jongeren drijft, in plaats van
louter op hun gevaar, zijn we er de afgelopen paar jaar in geslaagd
contacten te leggen met meer dan 150 geradicaliseerde jongeren en
hun familieleden er is vrijwel niemand die het radicaliseren van
jongeren daadwerkelijk ‘onderbrak’
Het vormen van pedagogische coalities rondom radicalisering is
nodig, omdat het nu eenmaal een probleem is dat voor individuele
ouders of docenten te groot is
3. Optimisme voorleven
Van een gezonde dosis optimisme word je gelukkiger, gezonder, en
slimmer
Een pedagogiek die jonge mensen, maar ook opvoeders wil uitdagen
om sociale problemen met elkaar ter hand te nemen. Daar is
onherroepelijk een flinke dosis hoop en optimisme voor nodig
Pedagogische civil society: De vraag was hoe je de 13 sociale
netwerken rondom kinderen en gezinnen zou kunnen versterken, om zo
het opvoeden als het ware te verlichten en om het aantal onnodige
verwijzingen naar specialistische voorzieningen terug te dringen
project Allemaal Opvoeders
Delen maakt opvoeding lichter en luchtiger. Een optimistisch makend
‘ontzorgingsproject’
Het lijkt hem van groot belang om kinderen te laten zien dat juist de
rangschikking van feitenmateriaal tal van verschillende interpretaties
mogelijk maakt
4. Participatie bevorderen
De grote vraag van een hoopgevende sociale pedagogiek is eigenlijk
wat kinderen en jongeren in deze tijd nodig hebben om zich te
ontwikkelen tot actieve, verantwoordelijke burgers van de samenleving.
Actieve participatie is daarbij een belangrijk pedagogisch instrument:
je leert door te mee te doen. Maar het is tegelijkertijd een pedagogisch
doel
Kinderparticipatie= het idee dat je kinderen een heel belangrijke rol
moest toekennen in het besturen en ordenen van hun eigen
leefomgeving (Korczak)
Botte machtsuitoefening heeft weinig effect, je kan kinderen
beter op hun sociale potenties aanspreken. Kinderen die nooit een stem
hebben gehad kan je beter een stem geven
We moeten ons afvragen wat het voor de vorming van burgerschap
betekent als het onderwijs steeds verder segregeert, zodat
leerlingen met verschillende achtergronden elkaar niet meer ontmoeten
, Samenvatting artikelen PSBK
Stadsschool= een gestructureerd uitwisselingsprogramma tússen
scholen, waarbij leerlingen van verschillende scholen bepaalde vakken
of activiteiten samen volgen. actief leren samenwerken om
vooroordelen en haat tegen te gaan
We moeten problemen samen met kinderen onderzoeken, en samen
met hen op zoek gaan naar mogelijke oplossingen
HOOP
Draper – Caregiver perspectives of risk and protective factors
influencing early childhood development in low-income, urban
settings
Dit kwalitatieve onderzoek onderzocht vanuit een sociaalecologisch
perspectief hoe zorgverleners kijken naar factoren die van invloed zijn op de
ontwikkeling van jonge kinderen in stedelijke gebieden met lage inkomens in
Zuid-Afrika. In deze studie is gekeken naar zowel risicofactoren als beschermende
factoren di de ontwikkeling kunnen belemmeren of bevorderen. Dit inzicht is van
cruciaal belang als we het onderwijs en de interventies willen optimaliseren door
tegemoet te komen aan de huidige prioriteiten, uitdagingen en het begripsniveau
van verzorgers in relatie tot de huidige wetenschappelijke inzichten.
In gebieden met lage inkomens kan de ontwikkeling van jonge kinderen in het
gedrang komen door de opeenstapeling van tegenslagen waarmee ze in deze
gebieden te maken hebben. Ouders en andere volwassen zorgverleners spelen
een cruciale rol bij het bieden van alle aspecten van opvoedende zorg.
Kenmerken die veel voorkomen in gezinnen en gemeenschappen in Zuid-
Afrikaanse omgevingen met lage inkomens zijn werkloosheid, armoede,
criminaliteit, geweld, drugs- en alcoholmisbruik en gender gerelateerd geweld.
Voedselonzekerheid en honger zijn ook wijdverbreide uitdagingen in gezinnen en
gemeenschappen. Bredere sociale invloeden in Zuid-Afrika zijn onder meer
inkomensongelijkheid en de erfenis van apartheidssystemen, zoals ruimtelijke
onrechtvaardigheid en residentiële segregatie, die de vicieuze cirkel van armoede
in stand houden. Veel kinderen worden opgevoed door alleenstaande ouders
(of grootouders) en de zorg voor hen rust voornamelijk op vrouwen, die het
zwaarst zijn getroffen door de COVID-19-pandemie.
Met betrekking tot zorgzame opvoeding is in Zuid-Afrika vastgesteld dat vroege
zorg van invloed is op de ontwikkeling van jonge kinderen, met name
factoren als de responsiviteit van de moeder, cognitieve stimulatie en
leermogelijkheden. Er is gewezen op de intergenerationele overdracht van
sociaaleconomische en gezondheidsongelijkheden, die een negatieve invloed
hebben op de zorg voor kinderen en daarmee op de ontwikkeling van jonge
kinderen. Ander onderzoek in Zuid-Afrikaanse milieus met lage inkomens heeft
gewezen op een slechte ontwikkeling van jonge kinderen en slechte
leerresultaten. Er is echter aangetoond dat de voorlopers van leren, namelijk
executieve functies, in deze milieus met lage inkomens op of boven het
verwachte niveau voor de leeftijd liggen.
