Inleiding tot de bedrijfskunde (9005TEWBDK| 2025)
September 2025 – Januari 2026 (examen /2024)
Studiepunten: 3
Docent Lode De Waele & Maarten Thys
Inhoud gebaseerd op de lessen en de powerpoints.
Studiemateriaal (niet verplicht):
− Business: een inleiding tot de bedrijfskunde” (Bovée C.L. & Thill J.V.), beschikbaar bij Universitas. Er zijn
eveneens enkele exemplaren beschikbaar in de bibliotheek.
Eindcompetenties:
− Analyticus: Je hebt basisinzicht in belangrijke onderwerpen binnen de bedrijfskunde.
− Analyticus: Je kent de grondbeginselen van macro/micro economie.
− Analyticus: Je kent de basisprincipes van human resource management.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met de verschillende stappen in het proces van marktonderzoek.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met de verschillende stappen in het proces van marktonderzoek.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met informatie uit de balans en de resultatenrekening en kan een aantal
financiële ratio’s berekenen en interpreteren.
Inhoud:
− De cursus ‘Inleiding tot de bedrijfskunde’ geeft een inleiding over onderwerpen zoals economie,
internationale handel, ethiek, ondernemerschap, marketing, management, bedrijfsfinanciering en HRM.
Dit vak introduceert dus een heel aantal begrippen en onderwerpen die verbonden zijn aan de moderne
bedrijfswereld.
− Het vak is ontwikkeld voor studenten zonder enige voorkennis over het bedrijfsleven en bedrijfskunde. Het
zogeheten “K-P-W schema” (Kost-Prijs-Waarde) vormt de rode draad doorheen de cursus.
− Het vak start (Deel 1) met een introductie over verschillende economische systemen, en de concepten
“vraag” en “aanbod”. We leggen eveneens in grote lijnen uit hoe de macro-economie werkt en wat
internationaal zakendoen inhoudt. Er komen enkele aspecten van ethisch en maatschappelijk verantwoord
ondernemen aan bod. In dit eerste deel wordt een eerste onderdeel van het zogeheten K-P-W schema
besproken; namelijk “wat is Waarde”?
− Nadien (Deel 2) overlopen we de belangrijkste ondernemingsvormen en bekijken we de karakteristieken
van “ondernemerschap”.
− In de volgende 2 delen bekijken we respectievelijk de “Kost” van het K-P-W schema en de “Prijs”. Namelijk,
in Deel 3 van het handboek (Kost) bekijken we de financiële kant van zakendoen, waarna we in Deel 4
(Prijs) de belangrijkste aspecten van marketing uitleggen (bijvoorbeeld, product- en prijsbeleid, distributie
en klantcommunicatie).
− We eindigen met inzichten over het managen en ondersteunen van werknemers (Deel 5) en bespreken
onder andere hoe werknemers gemotiveerd kunnen worden.
Evaluatievormen:
− Permanente evaluatie: tijdens het semester een evaluatiemoment waarbij studenten meerkeuzevragen en
open vragen krijgen. Er wordt géén examen georganiseerd tijdens de januari-zittijd.
− Het betreft een schriftelijk gesloten boek examen zonder mondelinge toelichting en dit voor zowel de
eerste als voor de tweede zittijd. Het examen bestaat uit een gedeelte met meerkeuzevragen waarbij een
cesuur van 63% wordt gehanteerd. De meerkeuzevragen tellen mee voor 20/40. Daarnaast bestaat het
examen ook uit enkele oefeningen en open vragen die meetellen voor 20/40. Een niet-grafische
rekenmachine is toegestaan bij het examen.
,Table of Contents
1. Context ................................................................................................................................. 1
Structuur lessen ........................................................................................................................ 1
Grondbeginselen van ondernemerschap en economie................................................................. 1
Organisaties als open systeem................................................................................................ 1
Superieure klantenwaarde ..................................................................................................... 2
Schaalvoordelen .................................................................................................................... 2
Economies of scope ............................................................................................................... 3
Verschil tussen marginale en gemiddelde kosten..................................................................... 3
Afhankelijkheid / onafhankelijkheid in het creëren van waarde ................................................ 4
Micro-economie – kracht van V&A ......................................................................................... 4
Verschuiving van de vraag/aanbodcurve ................................................................................. 5
Verschuiving van de hele vraagcurve ...................................................................................... 5
Verschuiving van de hele aanbodcurve ................................................................................... 6
Macro-economie – marktvormen ........................................................................................... 7
De rol van de overheid in vrijemarktsystemen ......................................................................... 8
Begrippen ............................................................................................................................. 9
De mondiale markt .................................................................................................................... 9
Mondialisering ...................................................................................................................... 9
Cultuurverschillen.................................................................................................................10
Juridische verschillen ............................................................................................................12
Keuze m.b.t. de vorm van internationaal zakendoen – Toetredingsstrategieën.........................12
Landen en internationale handel ...........................................................................................14
Handelsbeperkingen, wisselkoersen & valutawaarde ..............................................................16
Handelsblokken ....................................................................................................................17
Ethiek en maatschappelijk verantwoord ondernemen ................................................................17
Ethiek ..................................................................................................................................17
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en shared value creation...........................18
2. Ondernemen ........................................................................................................................20
Ondernemingsvormen ..............................................................................................................20
Belangrijk: hervorming vennootschap-regels ..........................................................................20
Voorwaarden om zelfstandig te worden ................................................................................20
Mogelijke ondernemingsvormen ...........................................................................................21
Fusies, acquisities en allianties ..............................................................................................23
Economies of scope en diversificatie ......................................................................................25
KMO en ondernemerschap (= MBK in Nederland) ......................................................................26
Definitie KMO.......................................................................................................................26
De economische rol van ondernemerschap ............................................................................26
Global Entrepreneurship Monitor(GEM) ................................................................................27
Een nieuw bedrijf financieren ................................................................................................28
,3. Liquiditeit.............................................................................................................................29
Accounting en financieel beheer ...............................................................................................29
Interne vs. externe verslaggeving ..........................................................................................29
Interne verslaggeving ............................................................................................................29
Regels externe verslaggeving .................................................................................................30
Enkele boekhoudkundige principes: de balans........................................................................30
Enkele boekhoudkundige principes: dubbel boekhouden ........................................................31
Enkele boekhoudkundige principes: de resultatenrekening (winst-en verliesrekening) .............32
9-type verrichtingen .............................................................................................................32
Oefening: vul in in de tabel....................................................................................................32
Financiële ratio’s ..................................................................................................................32
Toegevoegde waarde............................................................................................................33
Rendabiliteit.........................................................................................................................33
Liquiditeit.............................................................................................................................33
Solvabiliteit ..........................................................................................................................34
Kasstroomanalyse.................................................................................................................36
Samenvatting formules kasstromen .......................................................................................38
Formules toepassen: Hoe een mogelijke investering beoordelen? ...........................................38
Belastingen .......................................................................................................................38
Oefeningen – het beoordelen van een investeringsproject..........................................................43
Oefening 1 ...........................................................................................................................43
Oefening 2 ...........................................................................................................................44
Oefening 3 ...........................................................................................................................45
Oefening 4 ...........................................................................................................................46
Oefening 5 ...........................................................................................................................46
Oefening 6 ...........................................................................................................................46
Oefening 7 ...........................................................................................................................48
Oefening 8 ...........................................................................................................................48
Extra oefening ......................................................................................................................48
Extra oefening prijspeil .........................................................................................................49
Valkuilen ..............................................................................................................................50
4. Klanten ................................................................................................................................51
Marketing ................................................................................................................................51
Diverse stappen van het marketingproces ..............................................................................51
Stap 1: Markt en behoeften / wensen van klanten doorgronden .............................................51
STAP 2: Klant gestuurde marketingstrategieontwikkelen.........................................................53
STAP 3: Marketingmix ...........................................................................................................55
STAP 4: Winstgevende relaties opbouwen en optimale klanttevredenheid realiseren ...............60
STAP 5: Waarde van klanten inruil ontvangen ........................................................................60
, 5. Personeel .............................................................................................................................61
Managementrollen en –vaardigheden .......................................................................................61
Historische perspectieven op het motiveren van werknemers.....................................................61
Motiverende vs. hygiënefactoren van Herzberg(1960) ............................................................63
Leertheorie – behaviorism ....................................................................................................63
Theorie X vs. Theorie Y van McGregor (1960) .........................................................................64
Mogelijke strategieën voor het motiveren van werknemers ........................................................64
Jobinhoudelijke strategieën voor het motiveren van werknemers ...........................................65
September 2025 – Januari 2026 (examen /2024)
Studiepunten: 3
Docent Lode De Waele & Maarten Thys
Inhoud gebaseerd op de lessen en de powerpoints.
Studiemateriaal (niet verplicht):
− Business: een inleiding tot de bedrijfskunde” (Bovée C.L. & Thill J.V.), beschikbaar bij Universitas. Er zijn
eveneens enkele exemplaren beschikbaar in de bibliotheek.
Eindcompetenties:
− Analyticus: Je hebt basisinzicht in belangrijke onderwerpen binnen de bedrijfskunde.
− Analyticus: Je kent de grondbeginselen van macro/micro economie.
− Analyticus: Je kent de basisprincipes van human resource management.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met de verschillende stappen in het proces van marktonderzoek.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met de verschillende stappen in het proces van marktonderzoek.
− Coördinator: Je bent vertrouwd met informatie uit de balans en de resultatenrekening en kan een aantal
financiële ratio’s berekenen en interpreteren.
Inhoud:
− De cursus ‘Inleiding tot de bedrijfskunde’ geeft een inleiding over onderwerpen zoals economie,
internationale handel, ethiek, ondernemerschap, marketing, management, bedrijfsfinanciering en HRM.
Dit vak introduceert dus een heel aantal begrippen en onderwerpen die verbonden zijn aan de moderne
bedrijfswereld.
− Het vak is ontwikkeld voor studenten zonder enige voorkennis over het bedrijfsleven en bedrijfskunde. Het
zogeheten “K-P-W schema” (Kost-Prijs-Waarde) vormt de rode draad doorheen de cursus.
− Het vak start (Deel 1) met een introductie over verschillende economische systemen, en de concepten
“vraag” en “aanbod”. We leggen eveneens in grote lijnen uit hoe de macro-economie werkt en wat
internationaal zakendoen inhoudt. Er komen enkele aspecten van ethisch en maatschappelijk verantwoord
ondernemen aan bod. In dit eerste deel wordt een eerste onderdeel van het zogeheten K-P-W schema
besproken; namelijk “wat is Waarde”?
− Nadien (Deel 2) overlopen we de belangrijkste ondernemingsvormen en bekijken we de karakteristieken
van “ondernemerschap”.
− In de volgende 2 delen bekijken we respectievelijk de “Kost” van het K-P-W schema en de “Prijs”. Namelijk,
in Deel 3 van het handboek (Kost) bekijken we de financiële kant van zakendoen, waarna we in Deel 4
(Prijs) de belangrijkste aspecten van marketing uitleggen (bijvoorbeeld, product- en prijsbeleid, distributie
en klantcommunicatie).
− We eindigen met inzichten over het managen en ondersteunen van werknemers (Deel 5) en bespreken
onder andere hoe werknemers gemotiveerd kunnen worden.
Evaluatievormen:
− Permanente evaluatie: tijdens het semester een evaluatiemoment waarbij studenten meerkeuzevragen en
open vragen krijgen. Er wordt géén examen georganiseerd tijdens de januari-zittijd.
− Het betreft een schriftelijk gesloten boek examen zonder mondelinge toelichting en dit voor zowel de
eerste als voor de tweede zittijd. Het examen bestaat uit een gedeelte met meerkeuzevragen waarbij een
cesuur van 63% wordt gehanteerd. De meerkeuzevragen tellen mee voor 20/40. Daarnaast bestaat het
examen ook uit enkele oefeningen en open vragen die meetellen voor 20/40. Een niet-grafische
rekenmachine is toegestaan bij het examen.
,Table of Contents
1. Context ................................................................................................................................. 1
Structuur lessen ........................................................................................................................ 1
Grondbeginselen van ondernemerschap en economie................................................................. 1
Organisaties als open systeem................................................................................................ 1
Superieure klantenwaarde ..................................................................................................... 2
Schaalvoordelen .................................................................................................................... 2
Economies of scope ............................................................................................................... 3
Verschil tussen marginale en gemiddelde kosten..................................................................... 3
Afhankelijkheid / onafhankelijkheid in het creëren van waarde ................................................ 4
Micro-economie – kracht van V&A ......................................................................................... 4
Verschuiving van de vraag/aanbodcurve ................................................................................. 5
Verschuiving van de hele vraagcurve ...................................................................................... 5
Verschuiving van de hele aanbodcurve ................................................................................... 6
Macro-economie – marktvormen ........................................................................................... 7
De rol van de overheid in vrijemarktsystemen ......................................................................... 8
Begrippen ............................................................................................................................. 9
De mondiale markt .................................................................................................................... 9
Mondialisering ...................................................................................................................... 9
Cultuurverschillen.................................................................................................................10
Juridische verschillen ............................................................................................................12
Keuze m.b.t. de vorm van internationaal zakendoen – Toetredingsstrategieën.........................12
Landen en internationale handel ...........................................................................................14
Handelsbeperkingen, wisselkoersen & valutawaarde ..............................................................16
Handelsblokken ....................................................................................................................17
Ethiek en maatschappelijk verantwoord ondernemen ................................................................17
Ethiek ..................................................................................................................................17
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) en shared value creation...........................18
2. Ondernemen ........................................................................................................................20
Ondernemingsvormen ..............................................................................................................20
Belangrijk: hervorming vennootschap-regels ..........................................................................20
Voorwaarden om zelfstandig te worden ................................................................................20
Mogelijke ondernemingsvormen ...........................................................................................21
Fusies, acquisities en allianties ..............................................................................................23
Economies of scope en diversificatie ......................................................................................25
KMO en ondernemerschap (= MBK in Nederland) ......................................................................26
Definitie KMO.......................................................................................................................26
De economische rol van ondernemerschap ............................................................................26
Global Entrepreneurship Monitor(GEM) ................................................................................27
Een nieuw bedrijf financieren ................................................................................................28
,3. Liquiditeit.............................................................................................................................29
Accounting en financieel beheer ...............................................................................................29
Interne vs. externe verslaggeving ..........................................................................................29
Interne verslaggeving ............................................................................................................29
Regels externe verslaggeving .................................................................................................30
Enkele boekhoudkundige principes: de balans........................................................................30
Enkele boekhoudkundige principes: dubbel boekhouden ........................................................31
Enkele boekhoudkundige principes: de resultatenrekening (winst-en verliesrekening) .............32
9-type verrichtingen .............................................................................................................32
Oefening: vul in in de tabel....................................................................................................32
Financiële ratio’s ..................................................................................................................32
Toegevoegde waarde............................................................................................................33
Rendabiliteit.........................................................................................................................33
Liquiditeit.............................................................................................................................33
Solvabiliteit ..........................................................................................................................34
Kasstroomanalyse.................................................................................................................36
Samenvatting formules kasstromen .......................................................................................38
Formules toepassen: Hoe een mogelijke investering beoordelen? ...........................................38
Belastingen .......................................................................................................................38
Oefeningen – het beoordelen van een investeringsproject..........................................................43
Oefening 1 ...........................................................................................................................43
Oefening 2 ...........................................................................................................................44
Oefening 3 ...........................................................................................................................45
Oefening 4 ...........................................................................................................................46
Oefening 5 ...........................................................................................................................46
Oefening 6 ...........................................................................................................................46
Oefening 7 ...........................................................................................................................48
Oefening 8 ...........................................................................................................................48
Extra oefening ......................................................................................................................48
Extra oefening prijspeil .........................................................................................................49
Valkuilen ..............................................................................................................................50
4. Klanten ................................................................................................................................51
Marketing ................................................................................................................................51
Diverse stappen van het marketingproces ..............................................................................51
Stap 1: Markt en behoeften / wensen van klanten doorgronden .............................................51
STAP 2: Klant gestuurde marketingstrategieontwikkelen.........................................................53
STAP 3: Marketingmix ...........................................................................................................55
STAP 4: Winstgevende relaties opbouwen en optimale klanttevredenheid realiseren ...............60
STAP 5: Waarde van klanten inruil ontvangen ........................................................................60
, 5. Personeel .............................................................................................................................61
Managementrollen en –vaardigheden .......................................................................................61
Historische perspectieven op het motiveren van werknemers.....................................................61
Motiverende vs. hygiënefactoren van Herzberg(1960) ............................................................63
Leertheorie – behaviorism ....................................................................................................63
Theorie X vs. Theorie Y van McGregor (1960) .........................................................................64
Mogelijke strategieën voor het motiveren van werknemers ........................................................64
Jobinhoudelijke strategieën voor het motiveren van werknemers ...........................................65
