Aantekeningen hoorcolleges Verdiepend Privaatrecht

Verdiepend privaatrecht

Inhoudsopgave
Week 1: Het perspectief: contextualisme....................................................................................................... 2

Week 2: Het begrip privaatrecht.................................................................................................................... 5

Week 3: De historische context...................................................................................................................... 7

Week 4: Het privaatrecht als taalspel........................................................................................................... 10

Week 5: De waarden van het privaatrecht en de ambacht van de civilist......................................................12

Week 6: Urgenda & public interest litigation................................................................................................14

Week 7: De methode van het privaatrecht................................................................................................... 16

Week 8: De discipline van het privaatrecht................................................................................................... 20

Week 9: De professie van de jurist............................................................................................................... 23

Oefententamen........................................................................................................................................... 25

,Week 1: Het perspectief: contextualisme
Groningen
 Vanaf 2012: aardbevingen  schade
 Civiele procedures tegen de NAM
 2015: centrum voor veilig wonen (CVW)
 2017 Rb: recht om immateriële schadevergoeding
 2019 HR: deelarrest smartengeld (EBI-zaak)
 2019 HR: prejudiciële vragen over immateriële schadevergoeding
 Tijdelijke commissie mijnbouwschade Groningen (TCMG)
 Afhandeling schadeclaims, aanloop naar op te richten:
 Instituut mijnbouwschade Groningen (IMG) (per 2020)
 Afhandeling schadeclaims via bestuursrecht
 Raar, hybride procedures bestuursrecht/civielrecht
Civiel aansprakelijkheidsrecht in handen van de bestuursrechter
 Commissie immateriële schade Groningen

Smartengeld
 Art. 6:95 BW  vermogensschade + “ander nadeel” (=immateriële
schadevergoeding)
 Art. 6:106 lid 2 BW  immateriële schade wordt naar billijkheid vergoed in geval van
lichamelijk letsel, aantasting van de eer en goede naam of “op andere wijze in
persoon aangetast”
 “Andere wijze”
o Geestelijk letsel: psychiatrisch erkend ziektebeeld naar objectieve maatstaven
o Inbreuk op fundamentele rechten, bijvoorbeeld inbreuk zelfbeschikkingsrecht
(Baby Kelly-arrest), recht op integriteit en veiligheid woning (Oudejaarsrellen-
arrest)

Smartengeld Groningen
Rb 2015: vordering smartengeld van de NAM
Overweging Rb: aardbeving woning  voldoende ernstige inbreuk op fundamenteel
persoonlijkheidsrecht (angst, onveiligheid, onzekerheid, verdriet, zorgen, stress)
 Voldoende voor schadevergoeding is afhankelijk van alle omstandigheden van het
geval, zoals frequentie en zwaarte aardbevingen, periode, schade woning en
afhandeling en gezondheidsklachten

Toen: HR
 Eiser jaar te lang in EBI vastgezeten, vordert €35 per dag smartengeld (aanvullend)
Afgewezen door Rb en Hof, HR verwerpt beroep
 HR: voor aantasting in de persoon op andere wijze is schending van fundamenteel
recht niet genoeg, maar soms liggen de nadelige gevolgen zo voor de hand dat die
aantasting kan worden aangenomen  in deze zaak niet het geval
 Annotatie arrest door Lindenbergh: spectrum tussen gevallen waarin normschending
op zichzelf genoeg is om smartengeld te rechtvaardigen en gevallen waarin het mede
bepaald wordt door de ernst van de gevolgen van de normschending
2 categorieën binnen aantasting van de persoon:

, o Gevallen waarin normschending genoeg is: seksueel misbruik, discriminatie,
ontvoering
o Gevallen waarin ernst van de gevolgen meebepaalt: chroom 6, angstschade


HR 19-07-2019: prejudiciële vragen aardbevingsschade Groningen
 Leidt mijnbouwschade tot ‘andere aantasting in de persoon’?
 Ja, in geval van geestelijk letsel sowieso
 In geval van op andere wijze: afhankelijk van het individuele geval, niet forfaitair
(geen standaard bedragen), maar nadelige gevolgen kunnen zo voor de hand liggen
dat aantasting kan worden aangenomen en dat dit ten minste een bepaald bedrag
beloopt
Enerzijds: hoogst individuele uitkering, geen standaard bedrag
Maar anderzijds: wel soort minimum/drempel

 Is de immateriële schadevergoeding de hoogst individuele uitkering die iedere burger
met schade in Groningen zelf te gelden moet maken?  Dat kan, maar lange
wachtrijen, nieuwe procedurestress
 Maar 1 standaard bedrag (forfaitair): enkele bewoning in het gebied en impact
statement is niet genoeg
Wat is wijsheid? Hoe integreren?

Zaak: Mothers of Srebrenica (HR 19-07-2919)
Alles hangt af van de omstandigheden van het geval
“Pros ton kairon” = “naar de omstandigheden ‘eisen’
William Twining (law in context): the camel in the zoo  context
Context is van belang, is bepalend
Context is verdubbeld, altijd beslissen over feiten die zich toen hebben voorgedaan, dus
eigenlijk altijd andere context (toen-nu)

Eeuwige omstandigheden van het geval
 HR HBU/Saladin
 Verkeerd beleggingsadvies  aansprakelijkheid uitgesloten door HBU
HR: beroep op exoneratiebeding afhankelijk van de omstandigheden van het geval
(met name zwaarte schuld, aard en inhoud overeenkomst, maatschappelijke positie
en verhouding partijen, totstandkoming beding en door wie en mate waarin
wederpartij daarvan op de hoogte was)
 HR Haviltex
 HR ACAB
 Niet zonder meer beledigend
 EHRM 22-11-1995 verkrachting binnen huwelijk
 Geen onterechte veroordeling want niet in strijd met legaliteitsbeginsel

Ontwikkeling privaatrecht
 19de eeuw: tekst van de wet was heilig, elke regel toegepast alsof het hard & fast rule
was, duidelijk was en alleen wat onder de regel viel deze rechtsgevolgen als gevolg
had