Samenvatting Hoofdstuk 3 – Marktwerking
1. De markt
Een markt is een plaats (fysiek of virtueel) waar vraag en aanbod samenkomen. Vraag komt van
consumenten, aanbod van producenten.
Een markt hoeft geen fysieke plaats te zijn – bijvoorbeeld de wereldmarkt voor graan is
verspreid over beurzen en computernetwerken.
2. Kenmerken van marktvormen
Kenmerken Markt:
• Aantal marktpartijen ( 1 marktpartij kan geen invloed uiten op prijs aangezien er veel
zijn)
• Doorzichtigheid (alle partijen op de markt toegang hebben tot alle relevante informatie,
kent iedere vrager alle prijzen)
• Toegankelijkheid
• Is het product homogeen of heterogeen (homogeen = alle aanbieders exact zelfde
product; heterogeen = alle bedrijven gelijkaardige producten)
1
,3. Volkomen concurrentie
3.1 Kenmerken
• homogeen product,
• perfecte markttransparantie,
• veel aanbieders,
• vrije toetreding.
De wisselmarkt zoals aandelenmarkt of voor landbouwgewassen is goed voorbeeld
De producent is prijsnemer: hij past zich aan de marktprijs aan.
3.2 Prijsvorming
Prijs ontstaat door snijpunt van vraag- en aanbodcurve.
Bedrijf produceert waar MK = MO.
prijsnemer en hoeveelheidsaanpasser
Producent kan onbeperkt verkopen aan marktprijs.
2
, Voorbeeld: droogte in de VS → aanbod daalt → aanbodcurve verschuift naar links → prijs stijgt
→ winst stijgt voor niet-getroffen producenten.
4. Monopolie
4.1 Kenmerken
→ Slechts één aanbieder (prijszetter).
→ Toetredingsbelemmeringen.
→ Geen directe concurrentie.
→ Prijszetter
→ GO = P
Prijszetting gebaseerd op marktvraag (prijsafzetcurve (producenten) = GO-curve).
4.2 Soorten monopolies
• Kostenvoordeelmonopolie – één producent kan goedkoper produceren.
• Wettelijk monopolie – overheid geeft exclusief recht (bv. De Lijn, patenten).
• Natuurlijk monopolie – schaalvoordelen maken één
aanbieder efficiënter (bv. Infrabel).
[AFBEELDING: grafiek natuurlijk monopolie]
4.3 Prijsvorming
Monopolist kiest Q zodat MO = MK.
Kan enkel meer verkopen als prijs daalt.
3
1. De markt
Een markt is een plaats (fysiek of virtueel) waar vraag en aanbod samenkomen. Vraag komt van
consumenten, aanbod van producenten.
Een markt hoeft geen fysieke plaats te zijn – bijvoorbeeld de wereldmarkt voor graan is
verspreid over beurzen en computernetwerken.
2. Kenmerken van marktvormen
Kenmerken Markt:
• Aantal marktpartijen ( 1 marktpartij kan geen invloed uiten op prijs aangezien er veel
zijn)
• Doorzichtigheid (alle partijen op de markt toegang hebben tot alle relevante informatie,
kent iedere vrager alle prijzen)
• Toegankelijkheid
• Is het product homogeen of heterogeen (homogeen = alle aanbieders exact zelfde
product; heterogeen = alle bedrijven gelijkaardige producten)
1
,3. Volkomen concurrentie
3.1 Kenmerken
• homogeen product,
• perfecte markttransparantie,
• veel aanbieders,
• vrije toetreding.
De wisselmarkt zoals aandelenmarkt of voor landbouwgewassen is goed voorbeeld
De producent is prijsnemer: hij past zich aan de marktprijs aan.
3.2 Prijsvorming
Prijs ontstaat door snijpunt van vraag- en aanbodcurve.
Bedrijf produceert waar MK = MO.
prijsnemer en hoeveelheidsaanpasser
Producent kan onbeperkt verkopen aan marktprijs.
2
, Voorbeeld: droogte in de VS → aanbod daalt → aanbodcurve verschuift naar links → prijs stijgt
→ winst stijgt voor niet-getroffen producenten.
4. Monopolie
4.1 Kenmerken
→ Slechts één aanbieder (prijszetter).
→ Toetredingsbelemmeringen.
→ Geen directe concurrentie.
→ Prijszetter
→ GO = P
Prijszetting gebaseerd op marktvraag (prijsafzetcurve (producenten) = GO-curve).
4.2 Soorten monopolies
• Kostenvoordeelmonopolie – één producent kan goedkoper produceren.
• Wettelijk monopolie – overheid geeft exclusief recht (bv. De Lijn, patenten).
• Natuurlijk monopolie – schaalvoordelen maken één
aanbieder efficiënter (bv. Infrabel).
[AFBEELDING: grafiek natuurlijk monopolie]
4.3 Prijsvorming
Monopolist kiest Q zodat MO = MK.
Kan enkel meer verkopen als prijs daalt.
3
