toetsmatrijs SJW2, start in de juridische wereld2 (verbintenissenrecht/vermogensrecht
en goederenrecht)
leeruitkomsten:
1. De student selecteert feiten en bronnen op basis van (sociaal) juridische relevantie en
betrouwbaarheid.
2. De student formuleert in eigen woorden vragen op basis van de (sociaal) juridische relevante feiten.
3. De student interpreteert deze geselecteerde feiten en vat ze samen om tot een beredeneerde
oplossing te komen.
4. De student formuleert op basis van deze analyse een passende oplossing.
1. De onrechtmatige daad art. 6: 162 BW: bij de onrechtmatige daad is er geen sprake van
een overeenkomst maar van een verbintenis vanuit de wet.
Rechtsgevolg onrechtmatige daad: Een verbintenis met plicht tot het vergoeden van schade
die is geleden en de ander heeft het recht om de schadevergoeding te ontvangen.
Wat is eigenlijk een onrechtmatige daad?
Het moet gaan om inbreuk op een recht van een ander, handelen of nalaten in strijd met een
wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.
> (Wordt ook wel gezien als onzorgvuldig handelen of nalaten.)
- Bijvoorbeeld bij gevaarzetting, een verkeersongeluk, een nalaten of hinder.
- Art. 6: 162 lid 1,2 en 3 BW:
Lid 1 > Volgt de verplichting tot schadevergoeding (als er sprake is van een
onrechtmatige daad)
Lid 2 > Blijkt wanneer iets een onrechtmatige daad is.
Lid 3 > Blijkt wanneer een onrechtmatige daad aan iemand kan worden toegerekend.
De 5 voorwaarden van de onrechtmatige daad: Hiervan moet aan alle vereisten worden voldaan
anders geen sprake van een onrechtmatige daad:
1. Onrechtmatigheid (instrijd met wettelijke plicht, inbreuk op recht en instrijd met
maatschappelijke betamelijkheid/in combinatie met rechtvaardingsgrond) lid 2)
2. Toerekenbaarheid lid 3) > de onrechtmatige daad is aan jou toe te rekenen door jouw
nalaten/handelen.
3. Schade > er moet sprake zijn van schade (bij vermogensschade art. 6: 96 BW en bij ander
nadeel bijv. lichamelijk letsel, art. 6: 106 BW)
4. Causaal verband lid 1) > (dient ten gevolge) er moet verband zijn tussen de oorzaak (de
onrechtmatige handeling) en het gevolg (de schade)
5. Relativiteit art. 6: 163 BW > de dader is alleen aansprakelijk voor de schade als hij een norm
heeft geschonden die het belang van het slachtoffer beschermt.
Relativiteitseis: De overtreden rechtsregel heeft tot het doel de belangen van het slachtoffer te
behartigen.
- Bijv. Beukers/Dorenbos arrest (tandartsarrest): Dorenbos oefent onbevoegd het beroep van
tandarts uit. Dit werd als onrechtmatig beschouwd door andere tandartsen uit de omgeving.
De wetsbepaling strekt alleen tot bescherming van de volksgezondheid. De Hoge Raad heeft
beslist dat er geen plicht tot schadevergoeding is ontstaan aan de andere tandartsen, omdat
er niet is voldaan aan de relativiteitsvereiste.
Causaal verband: De schade is het rechtstreekse gevolg van de onrechtmatige daad.
- Bijv. het kelderluikarrest HR 1965 NJ 166, 136: Een medewerker van Coca-Cola had bij het
afleveren van frisdrank bij een café, het kelderluik open laten staan (hij heeft onvoldoende
, veiligheidsmaatregelen getroffen) Een gast van het café, viel op de weg naar het toilet door
het gat van het kelderluik en liep daarbij ernstige verwondingen op.
- Criteria:
Hoe waarschijnlijk is het dat de vereiste onoplettendheid en onvoorzichtigheid niet in acht
worden genomen?
Wat is de kans dat uit de onoplettendheid en onvoorzichtigheid een ongeval ontstaat?
Wat is de ernst van de te verwachten gevolgen?
Hoe bezwaarlijk is het nemen van maatregelen die het ongeval hadden kunnen voorkomen?
- Uitspraak van De Hoge Raad:
De Hoge Raad gaf een juridische beoordeling over gevaarzetting in verband met de
aansprakelijkheid bij onrechtmatig doen of nalaten en of er nou sprake was van een
onrechtmatige daad.
(Het Hof en) De Hoge Raad kwamen tot de conclusie dat de medewerker van Coca-Cola
onrechtmatig en onzorgvuldig heeft gehandeld en aansprakelijk gesteld voor een
onrechtmatige daad.
Redenen waarom een op zichzelf onrechtmatige daad niet meer onrechtmatig is: Indien er aan alle
vereisten van de onrechtmatige daad is voldaan kan er een beroep op de OD worden gedaan. In
sommige gevallen is er aan alle vereisten voldaan maar is de OD niet meer onrechtmatig:
1. Overmacht > een omstandigheid waar je niks aan kunt doen.
2. Noodweer > het onbedoeld plegen van een onrechtmatige daad om jezelf of een ander te
beschermen tegen een onmiddellijke dreiging.
3. Uitvoering van een wettelijke bevoegdheid of bevoegd ambtelijk bevel.
4. Toestemming van degene tegen wie het gedrag zich richt.
- Bijv. Zeulende Zusjes arrest (verhuizende zusjes): De ene zus helpt de andere zus helpen met
verhuizen. Samen tillen zij een kast, de oudere zus verliest haar evenwicht. Hierdoor glipt de
kast uit beide handen. En loopt het jongere zusje ernstig letsel op waardoor haar onderarm
geamputeerd moet worden. Het jongere zusje stelt de oudere zus aansprakelijk op grond van
de OD.
Criteria:
is de oudere zus op grond van de onrechmatige daad (geheel of gedeeltelijk) aansprakelijk
voor de schade?
Is er sprake van een onrechtmatige daad of een ongelukkige samenloop van
omstandigheden?
- Uitspraak van De Hoge Raad:
De Hoge raad kwam tot de conclusie dat de enkele mogelijkheid van een ongeval dat aan een
bepaald gedrag nauw verbonden is, nog niet onrechtmatig. De enkele kans dat een bepaald
gedrag gevaar zou kunnen veroorzaken, maakt dit gedrag niet per definitie onrechtmatig.
De Hoge Raad oordeelt dat hier slechts sprake is geweest van een ongelukkige samenloop
van omstandigheden en niet van een onrechtmatige daad.
1. De overeenkomst en rechtshandeling:
Leerdoel: de student kan in een eenvoudige casuïstiek aan de hand van de
rechtsvoorwaarden of er een overeenkomst tot stand is gekomen.
Overeenkomst art. 6: 217 lid 1 BW:
- Aanbod en aanvaarding: Op het moment van aanbod en aanvaarding is er een overeenkomst
tot stand gekomen.
- Handelingsbekwaamheid: Om een overeenkomst te sluiten moet je handelingsbekwaam zijn.
In sommige situaties zijn minderjarigen en onder curatele gestelde. Als dat het geval is kan de
en goederenrecht)
leeruitkomsten:
1. De student selecteert feiten en bronnen op basis van (sociaal) juridische relevantie en
betrouwbaarheid.
2. De student formuleert in eigen woorden vragen op basis van de (sociaal) juridische relevante feiten.
3. De student interpreteert deze geselecteerde feiten en vat ze samen om tot een beredeneerde
oplossing te komen.
4. De student formuleert op basis van deze analyse een passende oplossing.
1. De onrechtmatige daad art. 6: 162 BW: bij de onrechtmatige daad is er geen sprake van
een overeenkomst maar van een verbintenis vanuit de wet.
Rechtsgevolg onrechtmatige daad: Een verbintenis met plicht tot het vergoeden van schade
die is geleden en de ander heeft het recht om de schadevergoeding te ontvangen.
Wat is eigenlijk een onrechtmatige daad?
Het moet gaan om inbreuk op een recht van een ander, handelen of nalaten in strijd met een
wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.
> (Wordt ook wel gezien als onzorgvuldig handelen of nalaten.)
- Bijvoorbeeld bij gevaarzetting, een verkeersongeluk, een nalaten of hinder.
- Art. 6: 162 lid 1,2 en 3 BW:
Lid 1 > Volgt de verplichting tot schadevergoeding (als er sprake is van een
onrechtmatige daad)
Lid 2 > Blijkt wanneer iets een onrechtmatige daad is.
Lid 3 > Blijkt wanneer een onrechtmatige daad aan iemand kan worden toegerekend.
De 5 voorwaarden van de onrechtmatige daad: Hiervan moet aan alle vereisten worden voldaan
anders geen sprake van een onrechtmatige daad:
1. Onrechtmatigheid (instrijd met wettelijke plicht, inbreuk op recht en instrijd met
maatschappelijke betamelijkheid/in combinatie met rechtvaardingsgrond) lid 2)
2. Toerekenbaarheid lid 3) > de onrechtmatige daad is aan jou toe te rekenen door jouw
nalaten/handelen.
3. Schade > er moet sprake zijn van schade (bij vermogensschade art. 6: 96 BW en bij ander
nadeel bijv. lichamelijk letsel, art. 6: 106 BW)
4. Causaal verband lid 1) > (dient ten gevolge) er moet verband zijn tussen de oorzaak (de
onrechtmatige handeling) en het gevolg (de schade)
5. Relativiteit art. 6: 163 BW > de dader is alleen aansprakelijk voor de schade als hij een norm
heeft geschonden die het belang van het slachtoffer beschermt.
Relativiteitseis: De overtreden rechtsregel heeft tot het doel de belangen van het slachtoffer te
behartigen.
- Bijv. Beukers/Dorenbos arrest (tandartsarrest): Dorenbos oefent onbevoegd het beroep van
tandarts uit. Dit werd als onrechtmatig beschouwd door andere tandartsen uit de omgeving.
De wetsbepaling strekt alleen tot bescherming van de volksgezondheid. De Hoge Raad heeft
beslist dat er geen plicht tot schadevergoeding is ontstaan aan de andere tandartsen, omdat
er niet is voldaan aan de relativiteitsvereiste.
Causaal verband: De schade is het rechtstreekse gevolg van de onrechtmatige daad.
- Bijv. het kelderluikarrest HR 1965 NJ 166, 136: Een medewerker van Coca-Cola had bij het
afleveren van frisdrank bij een café, het kelderluik open laten staan (hij heeft onvoldoende
, veiligheidsmaatregelen getroffen) Een gast van het café, viel op de weg naar het toilet door
het gat van het kelderluik en liep daarbij ernstige verwondingen op.
- Criteria:
Hoe waarschijnlijk is het dat de vereiste onoplettendheid en onvoorzichtigheid niet in acht
worden genomen?
Wat is de kans dat uit de onoplettendheid en onvoorzichtigheid een ongeval ontstaat?
Wat is de ernst van de te verwachten gevolgen?
Hoe bezwaarlijk is het nemen van maatregelen die het ongeval hadden kunnen voorkomen?
- Uitspraak van De Hoge Raad:
De Hoge Raad gaf een juridische beoordeling over gevaarzetting in verband met de
aansprakelijkheid bij onrechtmatig doen of nalaten en of er nou sprake was van een
onrechtmatige daad.
(Het Hof en) De Hoge Raad kwamen tot de conclusie dat de medewerker van Coca-Cola
onrechtmatig en onzorgvuldig heeft gehandeld en aansprakelijk gesteld voor een
onrechtmatige daad.
Redenen waarom een op zichzelf onrechtmatige daad niet meer onrechtmatig is: Indien er aan alle
vereisten van de onrechtmatige daad is voldaan kan er een beroep op de OD worden gedaan. In
sommige gevallen is er aan alle vereisten voldaan maar is de OD niet meer onrechtmatig:
1. Overmacht > een omstandigheid waar je niks aan kunt doen.
2. Noodweer > het onbedoeld plegen van een onrechtmatige daad om jezelf of een ander te
beschermen tegen een onmiddellijke dreiging.
3. Uitvoering van een wettelijke bevoegdheid of bevoegd ambtelijk bevel.
4. Toestemming van degene tegen wie het gedrag zich richt.
- Bijv. Zeulende Zusjes arrest (verhuizende zusjes): De ene zus helpt de andere zus helpen met
verhuizen. Samen tillen zij een kast, de oudere zus verliest haar evenwicht. Hierdoor glipt de
kast uit beide handen. En loopt het jongere zusje ernstig letsel op waardoor haar onderarm
geamputeerd moet worden. Het jongere zusje stelt de oudere zus aansprakelijk op grond van
de OD.
Criteria:
is de oudere zus op grond van de onrechmatige daad (geheel of gedeeltelijk) aansprakelijk
voor de schade?
Is er sprake van een onrechtmatige daad of een ongelukkige samenloop van
omstandigheden?
- Uitspraak van De Hoge Raad:
De Hoge raad kwam tot de conclusie dat de enkele mogelijkheid van een ongeval dat aan een
bepaald gedrag nauw verbonden is, nog niet onrechtmatig. De enkele kans dat een bepaald
gedrag gevaar zou kunnen veroorzaken, maakt dit gedrag niet per definitie onrechtmatig.
De Hoge Raad oordeelt dat hier slechts sprake is geweest van een ongelukkige samenloop
van omstandigheden en niet van een onrechtmatige daad.
1. De overeenkomst en rechtshandeling:
Leerdoel: de student kan in een eenvoudige casuïstiek aan de hand van de
rechtsvoorwaarden of er een overeenkomst tot stand is gekomen.
Overeenkomst art. 6: 217 lid 1 BW:
- Aanbod en aanvaarding: Op het moment van aanbod en aanvaarding is er een overeenkomst
tot stand gekomen.
- Handelingsbekwaamheid: Om een overeenkomst te sluiten moet je handelingsbekwaam zijn.
In sommige situaties zijn minderjarigen en onder curatele gestelde. Als dat het geval is kan de
