Strafrecht
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 week 1 waarom straffen?.................................................................................................................................. 2
Werkgroep 1 week 1 introductie strafrecht: wanneer en waarom straffen?..................................................................................5
Leerdoelen week 1.................................................................................................................................................................. 9
Hoorcollege 2 week 2 verdachte............................................................................................................................................ 10
Arresten week 2.............................................................................................................................................................................13
Werkgroep 2 week 2 introductie strafprocesrecht........................................................................................................................15
Leerdoelen week 2................................................................................................................................................................. 19
Hoorcollege 3 week 3 Opsporing: vrijheidsbenemende dwangmiddelen.................................................................................20
Arresten week 3.............................................................................................................................................................................23
Werkgroep 3 week 3......................................................................................................................................................................24
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen uitwerking hbo.............................................................................................................25
Leerdoelen week 3................................................................................................................................................................. 30
Hoorcollege 4 week 4 strafbaar feit voorwaarden.................................................................................................................. 31
Arrest week 4.................................................................................................................................................................................34
Werkgroep 4 week 4......................................................................................................................................................................34
Leerdoelen week 4................................................................................................................................................................. 38
Hoorcollege 5 week 5 opzet/culpa......................................................................................................................................... 39
Arresten week 5.............................................................................................................................................................................42
Werkgroep 5 week 5......................................................................................................................................................................42
Herhaling kort afgelopen weken............................................................................................................................................ 45
Leerdoelen week 5................................................................................................................................................................. 46
Hoorcollege 6 week 6 strafuitsluitingsgronden....................................................................................................................... 47
Arresten week 6.............................................................................................................................................................................49
Werkgroep 6 week 6......................................................................................................................................................................50
Uitwerkingen Hbo......................................................................................................................................................................52
Leerdoelen week 6................................................................................................................................................................. 54
Hoorcollege 7 week 7............................................................................................................................................................. 55
Werkgroep 7 week 7......................................................................................................................................................................57
Leerdoelen week 7................................................................................................................................................................. 59
Arresten strafrecht................................................................................................................................................................ 60
, Hoorcollege 1 week 1 waarom straffen?
Feitenrechter: die neemt op feitelijke aanleg beslissing (vaak het hof)
Cassatierechter: wordt de hoge raad bedoeld
Kroongetuige= een getuige (ook verdachte) die in loop van het proces naar voren komt in ruil voor minder
straf.
Misdrijven: rechtsdelicten
Overtredingen: wetsdelicten
Inzet van het strafrecht:
Opsporing en vervolging door politie en OM
Berechting van een strafbaar feit en de daarvan verdachte persoon door de strafrechter
Proportionaliteit: is de omstandigheid zwaar
Subsidiariteit: Kan je niet met een minder zwaarwegende bevoegdheid hetzelfde bereiken
Art 3,5,6,8 evrm belangrijk
Ovj mag een strafzaak waar max 6 jaar voor staat zelf afhandelen= strafbeschikking
Inzet van het strafrecht: ultimum remedium
Ultimum remedium= pas strafrecht op het allerlaatste moment toepassen
Subsidiariteit
Niveau van wetgeving
Niveau van toepassing stafrecht door politie OM en rechter.
Vervolgingsbeslissing ovj wel of niet vervolgen?
Herstelrecht en mediation
Strafrecht
• Essentie: berechting van strafbaar feit en verdachte persoon door de rechter
• Negatief sanctiestelsel: strafrecht ziet op wederrechtelijk gedrag, positieve sancties komen niet
voor
• Ultimum remedium
• Gewelds- en dwangmonopolie
• Belangen: rechtshandhaving en rechtsbescherming
- Rechtshandhaving = straffen opleggen, leed toevoegen
- Rechtsbescherming = beperking bevoegdheden, bescherming burgers tegen overheid
Rechtvaardiging voor gebruik strafrecht? 🡪 Verschillende theorieën:
• Verdragstheorieën: maatschappelijke afspraak
• Absolute theorieën: vergelding verleden
• Relatieve theorieën: doel van de straf preventie toekomst
• Verenigingstheorieën: absoluut + relatief (vergelding + preventie)
Er zijn verschillende redenen waarom we straffen:
1. Vergelding: Straffen als vergelding is gebaseerd op het idee dat mensen die de wet overtreden een
passende straf moeten ondergaan als een soort "oog om oog" om recht te doen aan het leed dat ze
hebben veroorzaakt. Straf wordt gestraft
2. Preventie: Straffen kan worden gebruikt om toekomstige criminaliteit te voorkomen. Dit kan
gebeuren door middel van speciale preventie, waarbij de dader wordt behandeld of geïsoleerd om
, herhaling te voorkomen. Ook is generale preventie mogelijk, waarbij straffen als voorbeeld dient
voor anderen om hen af te schrikken van het plegen van misdaden.
3. Herstelrecht: Sommigen pleiten voor straffen als een manier om herstel te bewerkstelligen. Hierbij
wordt de dader aangemoedigd om verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden en te werken
aan het herstellen van de schade aan het slachtoffer en de gemeenschap.
Vergeldingsleer:
1. Waarom wordt gestraft? Om wraak te nemen voor het begane onrecht en om recht te doen aan
het leed van het slachtoffer.
2. Wie wordt gestraft? De dader wordt gestraft om zijn schuld te vereffenen en te boeten voor zijn
daden.
3. Hoe zwaar wordt gestraft? De straf moet proportioneel zijn aan de ernst van het misdrijf en de
mate van schuld van de dader.
Preventieleer:
1. Waarom wordt gestraft? Om toekomstige criminaliteit te voorkomen, ofwel door de dader te
rehabiliteren (speciale preventie) of door anderen af te schrikken (algemene preventie).
2. Wie wordt gestraft? De nadruk ligt op de dader, met als doel zijn gedrag te veranderen of anderen
te ontmoedigen.
3. Hoe zwaar wordt gestraft? De straf moet passend zijn om het beoogde preventieve doel te
bereiken.
Vergeldingsleer:
Volgens de vergeldingsleer moet een individu worden gestraft omdat hij een misdaad heeft begaan, als
een vorm van vergelding. Het benadrukt dat de straf proportioneel moet zijn met de begane misdaad.
Waarom Javan moet worden gestraft volgens deze theorie?
Volgens deze theorie moet Javan worden gestraft omdat hij een misdaad heeft begaan die zowel de wet
als de morele waarden van de samenleving heeft overtreden. De straf zou dienen als een manier om de
morele balans in de samenleving te herstellen.
Welke concrete straf zou passend zijn?
Een passende straf volgens deze theorie zou kunnen zijn een gevangenisstraf die in verhouding staat tot de
ernst van de misdaad, mogelijk aangevuld met een vorm van herstelbetaling aan het slachtoffer om de
geleden schade (zowel materieel als immaterieel) te vergoeden.
Preventieleer:
De preventieleer focust zich op het voorkomen van toekomstige misdaden, door enerzijds een
afschrikwekkend effect te hebben op de samenleving (algemene preventie) en anderzijds te voorkomen
dat de dader zelf recidiveert (speciale preventie).
Waarom Javan moet worden gestraft volgens deze theorie?
Volgens de preventieleer moet Javan worden gestraft om herhaling van dergelijke misdaden te
voorkomen, zowel door Javan zelf als door anderen die mogelijk overwegen vergelijkbare misdaden te
plegen.
Welke concrete straf zou passend zijn?
Een passende straf vanuit deze theorie zou een combinatie van gevangenisstraf en
rehabilitatieprogramma's kunnen zijn, die gericht zijn op het herintroduceren van Javan in de samenleving
als een verantwoordelijk en wet-abiderend burger.
Volgens de Vergeldingsleer:
, Volgens de vergeldingsleer zou het straffen van Javan zonder voldoende bewijs tegenstrijdig zijn met de
principes van de leer. Het is belangrijk dat de straf rechtvaardig en in overeenstemming met de werkelijk
begane misdaad is. Zonder sluitend bewijs zou het straffen van Javan als onrechtvaardig worden gezien.
Volgens de Preventieleer:
Volgens de preventieleer zou het straffen van Javan, zelfs zonder sluitend bewijs, kunnen dienen als een
afschrikwekkend voorbeeld voor de samenleving. Echter, het straffen van een mogelijk onschuldig
persoon kan de maatschappij juist meer kwaad dan goed doen, omdat het het vertrouwen in het
rechtsstelsel kan ondermijnen.
Volgens de Gemengde Theor ie:
De gemengde theorie, die aspecten van zowel vergelding als preventie combineert, zou waarschijnlijk
tegen het straffen van Javan zijn zonder sluitend bewijs. Hoewel het een afschrikwekkend effect zou
kunnen hebben, zou de onrechtvaardigheid van het mogelijk straffen van een onschuldige persoon tegen
de principes van rechtvaardige vergelding ingaan.
Elektriciteitsarrest
1. Hoe is het arrest opgebouwd?
o Uitspraak feitenrechter
o Cassatiemiddelen
o Conclusie advocaat-generaal
o Oordeel hoge raad
o Annotatie
2. Wat zijn de juridische relevante feiten van de zaak?
o Conclusie AG derde alinea:
Blijkens het bevestigde vonnis is door het inbrengen van een pin de elektrische controlemeter ten
huize van den veroordeelde stilgezet, telkens nadat controle had plaats gehad en heeft de
veroordeelde niettemin elektrische energie verbruikt, zowel om daarmede elektrische lampen te
ontsteken, als om daarmede elektrische motoren in werking te stellen, welke hij als tandarts in zijn
beroep gebruikte.
3. Wat is de beslissing van de feitenrechter?
o Conclusie AG eerste alinea:
Bij het vonnis in eerste aanleg is de beklaagde als schuldig aan diefstal veroordeeld tot een
gevangenisstraf van drie maanden ter zake van het mede tenlastegelegde en bewezen verklaard,
dat hij op verschillende tijden in den loop van 1918 te ‘s- Gravenhage in zijn woning aan de …straat
met het oogmerk om zich dat goed wederrechtelijk toe te eigenen, telkens heeft weggenomen
hoeveelheden elektrische energie, toebehorende aan de gemeente. Bij het bestreden arrest is dit
vonnis met overneming der gronden bevestigd. Elektrische energie was volgens de feitenrechter
een goed dat aan iemand kan toebehoren en kan worden weggenomen.
4. Wat is de rechtsvraag?
o Schending art 310 sr in verband met artikelen 211, 216 en 247 sv doordien en voorzover het hof
heeft bevestigd het vonnis der rechtbank waarbij: worden de vragen gesteld of dit mag of niet:
- Kan elektriciteit worden gekwalificeerd als goed in de zin van art 310 sr?
Elektrische energie opgewekt van de gemeente schending van art 310 sr.
Het gebruik van de opgewekte energie welke toebehoord tot de gemeente.
5. Wat is het antwoord van de rechtsvraag?
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 week 1 waarom straffen?.................................................................................................................................. 2
Werkgroep 1 week 1 introductie strafrecht: wanneer en waarom straffen?..................................................................................5
Leerdoelen week 1.................................................................................................................................................................. 9
Hoorcollege 2 week 2 verdachte............................................................................................................................................ 10
Arresten week 2.............................................................................................................................................................................13
Werkgroep 2 week 2 introductie strafprocesrecht........................................................................................................................15
Leerdoelen week 2................................................................................................................................................................. 19
Hoorcollege 3 week 3 Opsporing: vrijheidsbenemende dwangmiddelen.................................................................................20
Arresten week 3.............................................................................................................................................................................23
Werkgroep 3 week 3......................................................................................................................................................................24
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen uitwerking hbo.............................................................................................................25
Leerdoelen week 3................................................................................................................................................................. 30
Hoorcollege 4 week 4 strafbaar feit voorwaarden.................................................................................................................. 31
Arrest week 4.................................................................................................................................................................................34
Werkgroep 4 week 4......................................................................................................................................................................34
Leerdoelen week 4................................................................................................................................................................. 38
Hoorcollege 5 week 5 opzet/culpa......................................................................................................................................... 39
Arresten week 5.............................................................................................................................................................................42
Werkgroep 5 week 5......................................................................................................................................................................42
Herhaling kort afgelopen weken............................................................................................................................................ 45
Leerdoelen week 5................................................................................................................................................................. 46
Hoorcollege 6 week 6 strafuitsluitingsgronden....................................................................................................................... 47
Arresten week 6.............................................................................................................................................................................49
Werkgroep 6 week 6......................................................................................................................................................................50
Uitwerkingen Hbo......................................................................................................................................................................52
Leerdoelen week 6................................................................................................................................................................. 54
Hoorcollege 7 week 7............................................................................................................................................................. 55
Werkgroep 7 week 7......................................................................................................................................................................57
Leerdoelen week 7................................................................................................................................................................. 59
Arresten strafrecht................................................................................................................................................................ 60
, Hoorcollege 1 week 1 waarom straffen?
Feitenrechter: die neemt op feitelijke aanleg beslissing (vaak het hof)
Cassatierechter: wordt de hoge raad bedoeld
Kroongetuige= een getuige (ook verdachte) die in loop van het proces naar voren komt in ruil voor minder
straf.
Misdrijven: rechtsdelicten
Overtredingen: wetsdelicten
Inzet van het strafrecht:
Opsporing en vervolging door politie en OM
Berechting van een strafbaar feit en de daarvan verdachte persoon door de strafrechter
Proportionaliteit: is de omstandigheid zwaar
Subsidiariteit: Kan je niet met een minder zwaarwegende bevoegdheid hetzelfde bereiken
Art 3,5,6,8 evrm belangrijk
Ovj mag een strafzaak waar max 6 jaar voor staat zelf afhandelen= strafbeschikking
Inzet van het strafrecht: ultimum remedium
Ultimum remedium= pas strafrecht op het allerlaatste moment toepassen
Subsidiariteit
Niveau van wetgeving
Niveau van toepassing stafrecht door politie OM en rechter.
Vervolgingsbeslissing ovj wel of niet vervolgen?
Herstelrecht en mediation
Strafrecht
• Essentie: berechting van strafbaar feit en verdachte persoon door de rechter
• Negatief sanctiestelsel: strafrecht ziet op wederrechtelijk gedrag, positieve sancties komen niet
voor
• Ultimum remedium
• Gewelds- en dwangmonopolie
• Belangen: rechtshandhaving en rechtsbescherming
- Rechtshandhaving = straffen opleggen, leed toevoegen
- Rechtsbescherming = beperking bevoegdheden, bescherming burgers tegen overheid
Rechtvaardiging voor gebruik strafrecht? 🡪 Verschillende theorieën:
• Verdragstheorieën: maatschappelijke afspraak
• Absolute theorieën: vergelding verleden
• Relatieve theorieën: doel van de straf preventie toekomst
• Verenigingstheorieën: absoluut + relatief (vergelding + preventie)
Er zijn verschillende redenen waarom we straffen:
1. Vergelding: Straffen als vergelding is gebaseerd op het idee dat mensen die de wet overtreden een
passende straf moeten ondergaan als een soort "oog om oog" om recht te doen aan het leed dat ze
hebben veroorzaakt. Straf wordt gestraft
2. Preventie: Straffen kan worden gebruikt om toekomstige criminaliteit te voorkomen. Dit kan
gebeuren door middel van speciale preventie, waarbij de dader wordt behandeld of geïsoleerd om
, herhaling te voorkomen. Ook is generale preventie mogelijk, waarbij straffen als voorbeeld dient
voor anderen om hen af te schrikken van het plegen van misdaden.
3. Herstelrecht: Sommigen pleiten voor straffen als een manier om herstel te bewerkstelligen. Hierbij
wordt de dader aangemoedigd om verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden en te werken
aan het herstellen van de schade aan het slachtoffer en de gemeenschap.
Vergeldingsleer:
1. Waarom wordt gestraft? Om wraak te nemen voor het begane onrecht en om recht te doen aan
het leed van het slachtoffer.
2. Wie wordt gestraft? De dader wordt gestraft om zijn schuld te vereffenen en te boeten voor zijn
daden.
3. Hoe zwaar wordt gestraft? De straf moet proportioneel zijn aan de ernst van het misdrijf en de
mate van schuld van de dader.
Preventieleer:
1. Waarom wordt gestraft? Om toekomstige criminaliteit te voorkomen, ofwel door de dader te
rehabiliteren (speciale preventie) of door anderen af te schrikken (algemene preventie).
2. Wie wordt gestraft? De nadruk ligt op de dader, met als doel zijn gedrag te veranderen of anderen
te ontmoedigen.
3. Hoe zwaar wordt gestraft? De straf moet passend zijn om het beoogde preventieve doel te
bereiken.
Vergeldingsleer:
Volgens de vergeldingsleer moet een individu worden gestraft omdat hij een misdaad heeft begaan, als
een vorm van vergelding. Het benadrukt dat de straf proportioneel moet zijn met de begane misdaad.
Waarom Javan moet worden gestraft volgens deze theorie?
Volgens deze theorie moet Javan worden gestraft omdat hij een misdaad heeft begaan die zowel de wet
als de morele waarden van de samenleving heeft overtreden. De straf zou dienen als een manier om de
morele balans in de samenleving te herstellen.
Welke concrete straf zou passend zijn?
Een passende straf volgens deze theorie zou kunnen zijn een gevangenisstraf die in verhouding staat tot de
ernst van de misdaad, mogelijk aangevuld met een vorm van herstelbetaling aan het slachtoffer om de
geleden schade (zowel materieel als immaterieel) te vergoeden.
Preventieleer:
De preventieleer focust zich op het voorkomen van toekomstige misdaden, door enerzijds een
afschrikwekkend effect te hebben op de samenleving (algemene preventie) en anderzijds te voorkomen
dat de dader zelf recidiveert (speciale preventie).
Waarom Javan moet worden gestraft volgens deze theorie?
Volgens de preventieleer moet Javan worden gestraft om herhaling van dergelijke misdaden te
voorkomen, zowel door Javan zelf als door anderen die mogelijk overwegen vergelijkbare misdaden te
plegen.
Welke concrete straf zou passend zijn?
Een passende straf vanuit deze theorie zou een combinatie van gevangenisstraf en
rehabilitatieprogramma's kunnen zijn, die gericht zijn op het herintroduceren van Javan in de samenleving
als een verantwoordelijk en wet-abiderend burger.
Volgens de Vergeldingsleer:
, Volgens de vergeldingsleer zou het straffen van Javan zonder voldoende bewijs tegenstrijdig zijn met de
principes van de leer. Het is belangrijk dat de straf rechtvaardig en in overeenstemming met de werkelijk
begane misdaad is. Zonder sluitend bewijs zou het straffen van Javan als onrechtvaardig worden gezien.
Volgens de Preventieleer:
Volgens de preventieleer zou het straffen van Javan, zelfs zonder sluitend bewijs, kunnen dienen als een
afschrikwekkend voorbeeld voor de samenleving. Echter, het straffen van een mogelijk onschuldig
persoon kan de maatschappij juist meer kwaad dan goed doen, omdat het het vertrouwen in het
rechtsstelsel kan ondermijnen.
Volgens de Gemengde Theor ie:
De gemengde theorie, die aspecten van zowel vergelding als preventie combineert, zou waarschijnlijk
tegen het straffen van Javan zijn zonder sluitend bewijs. Hoewel het een afschrikwekkend effect zou
kunnen hebben, zou de onrechtvaardigheid van het mogelijk straffen van een onschuldige persoon tegen
de principes van rechtvaardige vergelding ingaan.
Elektriciteitsarrest
1. Hoe is het arrest opgebouwd?
o Uitspraak feitenrechter
o Cassatiemiddelen
o Conclusie advocaat-generaal
o Oordeel hoge raad
o Annotatie
2. Wat zijn de juridische relevante feiten van de zaak?
o Conclusie AG derde alinea:
Blijkens het bevestigde vonnis is door het inbrengen van een pin de elektrische controlemeter ten
huize van den veroordeelde stilgezet, telkens nadat controle had plaats gehad en heeft de
veroordeelde niettemin elektrische energie verbruikt, zowel om daarmede elektrische lampen te
ontsteken, als om daarmede elektrische motoren in werking te stellen, welke hij als tandarts in zijn
beroep gebruikte.
3. Wat is de beslissing van de feitenrechter?
o Conclusie AG eerste alinea:
Bij het vonnis in eerste aanleg is de beklaagde als schuldig aan diefstal veroordeeld tot een
gevangenisstraf van drie maanden ter zake van het mede tenlastegelegde en bewezen verklaard,
dat hij op verschillende tijden in den loop van 1918 te ‘s- Gravenhage in zijn woning aan de …straat
met het oogmerk om zich dat goed wederrechtelijk toe te eigenen, telkens heeft weggenomen
hoeveelheden elektrische energie, toebehorende aan de gemeente. Bij het bestreden arrest is dit
vonnis met overneming der gronden bevestigd. Elektrische energie was volgens de feitenrechter
een goed dat aan iemand kan toebehoren en kan worden weggenomen.
4. Wat is de rechtsvraag?
o Schending art 310 sr in verband met artikelen 211, 216 en 247 sv doordien en voorzover het hof
heeft bevestigd het vonnis der rechtbank waarbij: worden de vragen gesteld of dit mag of niet:
- Kan elektriciteit worden gekwalificeerd als goed in de zin van art 310 sr?
Elektrische energie opgewekt van de gemeente schending van art 310 sr.
Het gebruik van de opgewekte energie welke toebehoord tot de gemeente.
5. Wat is het antwoord van de rechtsvraag?
