📈
Recht, Economie en
Maatschappij
Economische wijze van
rechtsregelanalyse
De economische analyse van het recht wordt aangewend om: (3)
1. de effecten van juridische regels op het gedrag van mensen te
beschrijven en te voorspellen
2. te evalueren of deze effecten maatschappelijk gezien wenselijk zijn
3. en zo nodig alternatieve oplossingen te formuleren
Wat is de doelstelling van het rechtseconomie?
maximale maatschappelijke welvaart ofwel maximale efficientie
Wat is het verschil tussen positieve rechtseconomie en normatieve
rechtseconomie?
Positieve rechtseconomie: houdt zich bezig met het recht zoals het is.
Bezien wordt of het bestaande recht efficient is. Het gaat om het verklaren,
voorspellen of evalueren van het recht.
Recht, Economie en Maatschappij 1
, Normatieve rechtseconomie: wordt getracht om aan te geven hoe het recht
eruit zou moeten zien, waarbij het uitgangspunt is dat het recht efficient
behoort te zijn. Beleidsmatige aanbevelingen
Rechtseconomie stelt 3 fundamentele vragen:
1. Waarom hebben wij een rechtsregel? (positief)
2. Wat is het effect van bepaalde rechtsregels? (positief)
3. Welke rechtsregels is wenselijk vanuit het perspectief van efficientie?
(normatief)
Bij rechtseconomie is de beschouwing vooraf of achteraf?
Vooraf niet achteraf
Welvaart
de mate waarin behoeften bevredigd kunnen worden met de beschikbare
middelen
Veronderstelling bij rechtseconomie
Mensen handelen rationeel en trachten hun individuelen welvaart te
maximaliseren
Pareto efficientie
als een rechtsregel wordt ingevoerd en te gevolge daarvan de welvaart van
één of meer personen toeneemt en niemand erop achteruit gaat
Kaldor-Hicks efficientie
geeft de verhouding aan tussen de totale baten van rechtsregels en de
totale kosten daarvan
Coase-Theora
Maatregelen zoals belasting en schadevergoeding kunnen het probleem
van negatieve externe effecten oplossen. Overheidsingrijpen is niet per se
noodzakelijk, aangezien het niet uitmaakt hoe de rechten van partijen
worden gedefinieerd, maar dan moet er wel invloed zijn op de individuele
welvaart.
Alleen mogelijk als er geen transactiekosten zijn
DOEL: goederen in de handen van degene die ze het meeste waard vindt
Recht, Economie en Maatschappij 2
, Stelt dat indien de transactiekosten 0 zijn, partijen ongeacht de initiële
toedeling van rechten door middel van onderhandelingen tot een efficiënte
uitkomst zullen komen.
3 rational decission elements
1. The actor chooses the option which he thinks best meets his
preference, given his expactations.
2. His expactations are based on the information available to him.
3. He gathers an optimal amount of information (not too much or too little)
Rational choice theory
The rational choice theory is to predict the way in which people respond to
law.
The response of a group can still be predicted, even though not all
individual members in the group will respond in the same way.
Efficiency
given the resources initailly available and their allocation the members of a
society have achieved the highest possible level of utility
How do people respond to Legal Rules?
Legal rules are to be judged by the structure of incentives (beloning) they
establish and the consequence of people altering their behaviour in
response to those incentives (beloning)
Bijv. hoger de boete voor te snel rijden, de minder mensen te snel rijden.
Waste
No matter how satisfied the owner feel, the world would have been a better
off without the accident, because it ate money that would have been better
spent on something else. The point is law doesn’t fix bad things that have
happened. All law van do is redistribute the suffering a bit. It can look
ahead and decide what ruling will make the suffering less likely to occur
later.
Ex post en Ex ante
Ex post (static): looking back a a disaster or other event after it has occured
and deciding what to do about it or how to clean it up
Recht, Economie en Maatschappij 3
, Ex ante (dynamic): looking forward and asking what effects the decision
about this case will have in the future on parties who entering similair
situations and have not yet decided what to do, and whose choiced may be
influenced by the consequences the law says will folow from that.
Het uitvoeren van rechtseconomische analyse (5)
1. Identificatie van de economische aspecten in de casus
2. Analyse van de gedragsprikkels
3. Transactiekosten-analyse
4. Risico-analyse
5. Afweging van aspecten van efficientie en rechtvaardigheid
Moreel risico en averechts selectie
Moreel risico: het gevaar dat een partij, doordat hij verzekerd is voor de
door hem veroorzaakte schade, minder dan optimale zorg zal betrachten
om deze schade te voorkomen
Averechts selectie: een verzekeraar zijn risico-groep niet goed kan bepalen
waardoor gegeven de premie de lage risico-gevallen de verzekering zullen
opzeggen.
Negatieve externe effect en oplossing
Negatief extern effect: gevolg van productie of consumptie dat niet voor
rekening van producent of consument komt.
Oplossing: Internaliseren: Dan draagt actor wel alle kosten. Recht kan
hierbij helpen (belasting ect.) of wellicht Coase-Theora
Eigendom
Private eigendom en de nadelen
Private eigendom: Een goed waarbij individuen exclusieve rechten hebben
en anderen kunnen uitsluiten.
Nadelen van Private Eigendom
Onderconsumptie: Bij privatisering kunnen prijzen te hoog worden, wat
leidt tot minder gebruik dan optimaal (bv. tolheffing op een privébrug).
Recht, Economie en Maatschappij 4
Recht, Economie en
Maatschappij
Economische wijze van
rechtsregelanalyse
De economische analyse van het recht wordt aangewend om: (3)
1. de effecten van juridische regels op het gedrag van mensen te
beschrijven en te voorspellen
2. te evalueren of deze effecten maatschappelijk gezien wenselijk zijn
3. en zo nodig alternatieve oplossingen te formuleren
Wat is de doelstelling van het rechtseconomie?
maximale maatschappelijke welvaart ofwel maximale efficientie
Wat is het verschil tussen positieve rechtseconomie en normatieve
rechtseconomie?
Positieve rechtseconomie: houdt zich bezig met het recht zoals het is.
Bezien wordt of het bestaande recht efficient is. Het gaat om het verklaren,
voorspellen of evalueren van het recht.
Recht, Economie en Maatschappij 1
, Normatieve rechtseconomie: wordt getracht om aan te geven hoe het recht
eruit zou moeten zien, waarbij het uitgangspunt is dat het recht efficient
behoort te zijn. Beleidsmatige aanbevelingen
Rechtseconomie stelt 3 fundamentele vragen:
1. Waarom hebben wij een rechtsregel? (positief)
2. Wat is het effect van bepaalde rechtsregels? (positief)
3. Welke rechtsregels is wenselijk vanuit het perspectief van efficientie?
(normatief)
Bij rechtseconomie is de beschouwing vooraf of achteraf?
Vooraf niet achteraf
Welvaart
de mate waarin behoeften bevredigd kunnen worden met de beschikbare
middelen
Veronderstelling bij rechtseconomie
Mensen handelen rationeel en trachten hun individuelen welvaart te
maximaliseren
Pareto efficientie
als een rechtsregel wordt ingevoerd en te gevolge daarvan de welvaart van
één of meer personen toeneemt en niemand erop achteruit gaat
Kaldor-Hicks efficientie
geeft de verhouding aan tussen de totale baten van rechtsregels en de
totale kosten daarvan
Coase-Theora
Maatregelen zoals belasting en schadevergoeding kunnen het probleem
van negatieve externe effecten oplossen. Overheidsingrijpen is niet per se
noodzakelijk, aangezien het niet uitmaakt hoe de rechten van partijen
worden gedefinieerd, maar dan moet er wel invloed zijn op de individuele
welvaart.
Alleen mogelijk als er geen transactiekosten zijn
DOEL: goederen in de handen van degene die ze het meeste waard vindt
Recht, Economie en Maatschappij 2
, Stelt dat indien de transactiekosten 0 zijn, partijen ongeacht de initiële
toedeling van rechten door middel van onderhandelingen tot een efficiënte
uitkomst zullen komen.
3 rational decission elements
1. The actor chooses the option which he thinks best meets his
preference, given his expactations.
2. His expactations are based on the information available to him.
3. He gathers an optimal amount of information (not too much or too little)
Rational choice theory
The rational choice theory is to predict the way in which people respond to
law.
The response of a group can still be predicted, even though not all
individual members in the group will respond in the same way.
Efficiency
given the resources initailly available and their allocation the members of a
society have achieved the highest possible level of utility
How do people respond to Legal Rules?
Legal rules are to be judged by the structure of incentives (beloning) they
establish and the consequence of people altering their behaviour in
response to those incentives (beloning)
Bijv. hoger de boete voor te snel rijden, de minder mensen te snel rijden.
Waste
No matter how satisfied the owner feel, the world would have been a better
off without the accident, because it ate money that would have been better
spent on something else. The point is law doesn’t fix bad things that have
happened. All law van do is redistribute the suffering a bit. It can look
ahead and decide what ruling will make the suffering less likely to occur
later.
Ex post en Ex ante
Ex post (static): looking back a a disaster or other event after it has occured
and deciding what to do about it or how to clean it up
Recht, Economie en Maatschappij 3
, Ex ante (dynamic): looking forward and asking what effects the decision
about this case will have in the future on parties who entering similair
situations and have not yet decided what to do, and whose choiced may be
influenced by the consequences the law says will folow from that.
Het uitvoeren van rechtseconomische analyse (5)
1. Identificatie van de economische aspecten in de casus
2. Analyse van de gedragsprikkels
3. Transactiekosten-analyse
4. Risico-analyse
5. Afweging van aspecten van efficientie en rechtvaardigheid
Moreel risico en averechts selectie
Moreel risico: het gevaar dat een partij, doordat hij verzekerd is voor de
door hem veroorzaakte schade, minder dan optimale zorg zal betrachten
om deze schade te voorkomen
Averechts selectie: een verzekeraar zijn risico-groep niet goed kan bepalen
waardoor gegeven de premie de lage risico-gevallen de verzekering zullen
opzeggen.
Negatieve externe effect en oplossing
Negatief extern effect: gevolg van productie of consumptie dat niet voor
rekening van producent of consument komt.
Oplossing: Internaliseren: Dan draagt actor wel alle kosten. Recht kan
hierbij helpen (belasting ect.) of wellicht Coase-Theora
Eigendom
Private eigendom en de nadelen
Private eigendom: Een goed waarbij individuen exclusieve rechten hebben
en anderen kunnen uitsluiten.
Nadelen van Private Eigendom
Onderconsumptie: Bij privatisering kunnen prijzen te hoog worden, wat
leidt tot minder gebruik dan optimaal (bv. tolheffing op een privébrug).
Recht, Economie en Maatschappij 4
