0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 54
Romeins rech
.. voor Christus
oud - Romeins recht
753 v.Chr. - 250 v.Chr
1 000 v.Chr.
Stadstaat, agrarisch en mi
Rome = koninkrijk
753 v.Chr. 510 v.Chr.
Twaalftafelenwe
Ontstaan ius commune = Regeling voor militaire zaken en toverij (niet: st
gemeenschappelijk rechtsdenken
Democratisering macht, ove
18de E.v.Chr.
Eerste recht -
Codex Hammoerabi -
strafrecht volgens talio-principe
& bepalingen standen-
maatschappij
Oud - Romeins recht
Geschiedenis
Ontstaan Rome: legende 753 v.Chr.
Militair sterk - civis (burger) waardoor men libertates of vrijheden verkreeg.
Burgerlijke familia beheerd door pater familias.
Instellingen
Tot 510 v.Chr. een koninkrijk. Koning heeft imperium, beperkt door libertates.
Die vrijheden zijn de mos maiorum.
Drie standen: patriciërs (grootgrondbezitters), plebejers (zijn vrij) en cliëntes.
Na 510 v.Chr. een republiek
Senaat (uiteindelijk zowel p + p), op basis van verdienste, levenslang.
, & 4 volksvergaderingen of comitia (p + p):
~ comitia centuriata - militair
~ comitia tributa - stadswijken
~ comitia curiata - territoriaal -- lex curiata de imperio
~ volksraad of concilium plebis (enkel plebejers).
& magistraten, verkozen, hiërarchie, annualiteit & collegialiteit.
Uitzondering: dictator, voor noodsituaties met bijzondere volmacht
Verantwoording à Senaat over imperium + strafrechtelijk aansprakelijk
Rechtsbronnen
Gewoonterecht - mos maiorum
Koningswetten of leges regiae - rechtspraak van Koningen als precedent.
Twaalftafelenwet + Lex Hortensia.
Comitia - leges, volksraad - plebicieten & senaat - senatusconsulta.
Senaat keurt leges goed.
Engeland (late midde
Constitutionalisme
||--- Magna Carta - 1215
(voorloper: Charter of Liberties 1100)
Geldt nog steeds vandaag
>> Engels recht = gewoonte, precedenten en statutory texts.
Aanleiding: ~ discussie met de Paus;
~ fiscale uitbuiting.
Wie?: baronnen en London.
Inhoud: ~ concrete misbruiken aanpakken (hoge successierechten);
~ fundamentele vrijheden: verbod op willekeurige straffen,
verbod van rechtsweigering, due process of law, …
Negatief
~ Enkel voor de ''vrijen'' en meerderheid onvrij;
~ Geen materiële garanties:
> nochtans enforcement clause;
> Paus verklaarde het document nietig.
Positief
~ Aanvang teksttraditie;
~ Invloed op de latere grondwetten van USA en Europese landen;
~ Hernomen in de 17de eeuw, samen met de:
> Petition of rights (1628) - de vorst staat onder de soevereine wet.
> Habeas Corpus Act (1679) - onderdanen beschermd tegen
willekeurige opsluiting.
> Bill of Rights (1689) - na Glorious Revolution, Jacob II vervallen van
de macht en dochter en partner worden aanvaard, mits toegevingen
en garantie van fundamentele rechten.
, 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 76 78 80 82 84 86 88 90 92
Romeins recht
.. voor Christus
oud - Romeins recht voor - klassiek Romeins rech
753 v.Chr. - 250 v.Chr 250 v.Chr. - 0
Stadstaat, agrarisch en militair Uitbouw wereldrijk
Rome = republiek
Caesar
250 v.Chr. 100 - 44 v.Chr
Twaalftafelenwet (450 v.Chr)
ng voor militaire zaken en toverij (niet: staatsinrichting) + gelijkberechtiging p + p.
Lex curiata de imperio
Democratisering macht, overheid door de volksvergadering aangesteld & gecontroleerd.
Lex Hortensia (287 v.Chr.)
Maakt leges & plebicieten algemeen
toepasselijk - algemene benaming: leges.
Voor - klassiek Romeins recht
Geschiedenis
Rome wordt wereldrijk.
Militair belang blijft.
Maar moreel verval: verzwakt toezicht censoren.
Instellingen
Praetor urbanus - van de stad.
& praetor peregrinus - geschillen tussen burgers en vreemdelingen
& Provinciegouverneurs
~ handelen in het belang vh volk + dat van hoger bestuur.
Rechtsbronnen
, Gewoonterecht - mindere rol, dug groter belang leges & plebicieten.
Magistratenrecht = Praetoriaanse rechtsvorming:
Proces in 2 fasen:
~ apud praetorem = praetor verleent actio of formule.
~ apud judicem = met actio naar de rechter die slechts feiten moet bewijzen.
Preator maakt in edict bekend welke actiones hij zal verlenen.
~ via formele procesregels creëert men materieel recht.
Ius civile - oude wetten en gewoonten (Romeins).
Ius honorarium - recht van de praetor (soepeler dan ius civile).
Ius gentium - recht van praetor gebaseerd op regels door elk volk erkend
Opkomst rechtsleer = Jurisprudentes
~ rechtsgeleerden geven advies aan partij en magistraat.
Engeland (late middeleeuwen)
Parlementarisme
>> Houses of Parliament
1066 - Curia Regis
~ belangrijke beslissingen door topvazallen.
14de eeuw
~ ook lagere grondadel worden vertegenwoordigd.
~ formele splitsing Hogerhuis en Lagerhuis.
> Hogerhuis voor prelaten en hoge adel.
Intrede van rechtswege op basis van
maatschappelijke positie.
> Lagerhuis voor ridders en burgers.
Een selectie of vertegenwoordiging van
hun maatschappelijke groep, vandaag
verkozenen.
Romeins rech
.. voor Christus
oud - Romeins recht
753 v.Chr. - 250 v.Chr
1 000 v.Chr.
Stadstaat, agrarisch en mi
Rome = koninkrijk
753 v.Chr. 510 v.Chr.
Twaalftafelenwe
Ontstaan ius commune = Regeling voor militaire zaken en toverij (niet: st
gemeenschappelijk rechtsdenken
Democratisering macht, ove
18de E.v.Chr.
Eerste recht -
Codex Hammoerabi -
strafrecht volgens talio-principe
& bepalingen standen-
maatschappij
Oud - Romeins recht
Geschiedenis
Ontstaan Rome: legende 753 v.Chr.
Militair sterk - civis (burger) waardoor men libertates of vrijheden verkreeg.
Burgerlijke familia beheerd door pater familias.
Instellingen
Tot 510 v.Chr. een koninkrijk. Koning heeft imperium, beperkt door libertates.
Die vrijheden zijn de mos maiorum.
Drie standen: patriciërs (grootgrondbezitters), plebejers (zijn vrij) en cliëntes.
Na 510 v.Chr. een republiek
Senaat (uiteindelijk zowel p + p), op basis van verdienste, levenslang.
, & 4 volksvergaderingen of comitia (p + p):
~ comitia centuriata - militair
~ comitia tributa - stadswijken
~ comitia curiata - territoriaal -- lex curiata de imperio
~ volksraad of concilium plebis (enkel plebejers).
& magistraten, verkozen, hiërarchie, annualiteit & collegialiteit.
Uitzondering: dictator, voor noodsituaties met bijzondere volmacht
Verantwoording à Senaat over imperium + strafrechtelijk aansprakelijk
Rechtsbronnen
Gewoonterecht - mos maiorum
Koningswetten of leges regiae - rechtspraak van Koningen als precedent.
Twaalftafelenwet + Lex Hortensia.
Comitia - leges, volksraad - plebicieten & senaat - senatusconsulta.
Senaat keurt leges goed.
Engeland (late midde
Constitutionalisme
||--- Magna Carta - 1215
(voorloper: Charter of Liberties 1100)
Geldt nog steeds vandaag
>> Engels recht = gewoonte, precedenten en statutory texts.
Aanleiding: ~ discussie met de Paus;
~ fiscale uitbuiting.
Wie?: baronnen en London.
Inhoud: ~ concrete misbruiken aanpakken (hoge successierechten);
~ fundamentele vrijheden: verbod op willekeurige straffen,
verbod van rechtsweigering, due process of law, …
Negatief
~ Enkel voor de ''vrijen'' en meerderheid onvrij;
~ Geen materiële garanties:
> nochtans enforcement clause;
> Paus verklaarde het document nietig.
Positief
~ Aanvang teksttraditie;
~ Invloed op de latere grondwetten van USA en Europese landen;
~ Hernomen in de 17de eeuw, samen met de:
> Petition of rights (1628) - de vorst staat onder de soevereine wet.
> Habeas Corpus Act (1679) - onderdanen beschermd tegen
willekeurige opsluiting.
> Bill of Rights (1689) - na Glorious Revolution, Jacob II vervallen van
de macht en dochter en partner worden aanvaard, mits toegevingen
en garantie van fundamentele rechten.
, 56 58 60 62 64 66 68 70 72 74 76 78 80 82 84 86 88 90 92
Romeins recht
.. voor Christus
oud - Romeins recht voor - klassiek Romeins rech
753 v.Chr. - 250 v.Chr 250 v.Chr. - 0
Stadstaat, agrarisch en militair Uitbouw wereldrijk
Rome = republiek
Caesar
250 v.Chr. 100 - 44 v.Chr
Twaalftafelenwet (450 v.Chr)
ng voor militaire zaken en toverij (niet: staatsinrichting) + gelijkberechtiging p + p.
Lex curiata de imperio
Democratisering macht, overheid door de volksvergadering aangesteld & gecontroleerd.
Lex Hortensia (287 v.Chr.)
Maakt leges & plebicieten algemeen
toepasselijk - algemene benaming: leges.
Voor - klassiek Romeins recht
Geschiedenis
Rome wordt wereldrijk.
Militair belang blijft.
Maar moreel verval: verzwakt toezicht censoren.
Instellingen
Praetor urbanus - van de stad.
& praetor peregrinus - geschillen tussen burgers en vreemdelingen
& Provinciegouverneurs
~ handelen in het belang vh volk + dat van hoger bestuur.
Rechtsbronnen
, Gewoonterecht - mindere rol, dug groter belang leges & plebicieten.
Magistratenrecht = Praetoriaanse rechtsvorming:
Proces in 2 fasen:
~ apud praetorem = praetor verleent actio of formule.
~ apud judicem = met actio naar de rechter die slechts feiten moet bewijzen.
Preator maakt in edict bekend welke actiones hij zal verlenen.
~ via formele procesregels creëert men materieel recht.
Ius civile - oude wetten en gewoonten (Romeins).
Ius honorarium - recht van de praetor (soepeler dan ius civile).
Ius gentium - recht van praetor gebaseerd op regels door elk volk erkend
Opkomst rechtsleer = Jurisprudentes
~ rechtsgeleerden geven advies aan partij en magistraat.
Engeland (late middeleeuwen)
Parlementarisme
>> Houses of Parliament
1066 - Curia Regis
~ belangrijke beslissingen door topvazallen.
14de eeuw
~ ook lagere grondadel worden vertegenwoordigd.
~ formele splitsing Hogerhuis en Lagerhuis.
> Hogerhuis voor prelaten en hoge adel.
Intrede van rechtswege op basis van
maatschappelijke positie.
> Lagerhuis voor ridders en burgers.
Een selectie of vertegenwoordiging van
hun maatschappelijke groep, vandaag
verkozenen.
