THERMOREGULATIE
Integument: inleiding
- De huid is het grootste sensorische orgaan
o De epidermis en dermis samen maken 5% van het lichaamsgewicht uit
- Heeft een belangrijke beschermende functie
o Tegen prikkels à mechanische en chemische
o Barrière tegen bacteriën
- Sommige dieren zijn eroom gekweekt dat ze meer huid hebben dan normaal
o Hebben dan heel veel huidplooien
§ Tussen deze huidplooien ontstaan ontstekingen
§ Bv: sharpei hond, merinoschaap
- Huid heeft ook een communicatieve functie
o Bv à bij kat die zijn haren recht zet wanneer hij boos is
- Huid ßà integument
o Integument bevat ook zweetklieren, haren, talgklieren
§ Dus als je al deze structuren mee bedoeld spreek je over integument ipv
huid
Opbouw van de huid
Epidermis
- Bovenste laag huid
o Bestaat uit een meerlagig plavei eitheel (verhoornd of niet)
- Deze laag vormt een barrière
o Op deze manier kunnen geen micro-organismen binnendringen
- Zal er ook voor zorgen dat er geen water kan verdampen
o In de huidlagen zullen er ook wat lipiden gescreteerd worden
§ Dit zal er voor zorgen dat de huid vnl vetdoorlaatbaar is en
minder waterdoorlaatbaar
- Heeft verschillende lagen
o Str.basale à deze bevat de levende keratinocyten
§ Deze zullen continu delen
§ En produceren keratine
• Deze keratine wordt intracelluair opgestapeld worden
• Uiteindelijk zal er zo veel zijn dat de cel af sterft
• En zo krijg je dus een verhoorende laag (str.corneum) bestaande uit
afgestorven cellen
o Deze gaat afschilferen en moet het dus continu aangevuld
worden
- Gespecialiseerde gekeratiniseerde structuren
o Klauwen, hoorns, hoeven, snavel,…
- Huid heeft een constante regenartie
o Dit komt vanuit het str.basale waar de cellen continu delen
Keratine
- Opgebouwd uit een lange keten van aminozuren
1
, o Is dus een intracellulair EW
o Deze AZ keten is rijk aan cysteïne
§ En cysteïne is rijk aan zwavel
§ Zit in melk, eieren, brocoli, spinazie,..
o Dankzij deze cysteïne zullen keratinofilamenten onderlingen disulfide bruggen
aanmaken
§ Dit zorgt voor stevigheid (daarom is hoornlaag sterk)
ð Bevat keratine niet voldoende cysteïne dan zullen er onvoldoende disulfide bruggen worden
gemaakt
o Dit zorgt voor onstevige haren
- Keratine bevat ook water
o Dit zorgt voor enige soepelheid/flexibiliteit
§ Bv soepelheid van de nagels
§ Bij onvoldoende water zullen nagels afbreken
• Je krijgt dan droge, brokkelende keratine
à Stevigheid keratine dankzij cysteïne
à Soepelheid keratine dankzij water
- Keratine is ook belangrijk voor het cytoskelet
o Cytoskelet zorgt dat de cel haar vorm kan behouden
o Is dus ook op cellulair niveau belangrijk
- Elastische vs harde keratine
o Elastische à veren
o Harde à haren, nagels
- De keratinocyten die in het str.basale zitten reageren op de input die ze krijgen
o Als er ergens een huidoppervlak is die blootgesteld wordt aan een verhoogde
mechanische belasting waardoor het str.corneum extra belast wordt
§ De keratinocyten krijgen deze input/feedback en gaan harder beginnen
delen
• Zorgen er zo voor dat het str.corneum dikker wordt
o = eelt ofwel fysiologische hyperkeratose
• Pathologische hyperkeratose à psoriasis
o De keratinocyten zullen harder delen zonder dat er een
mechanische belasting is
Melanine
- Wordt geproduceerd door melanocyten
o Deze zijn van ectodermale oorsprong
o Delen niet meer (itt tot de keratinocyten die wel nog delen)
o Hebben lange uitlopers
o Staan in voor de productie van pigment/melanine
- Deze melanine zit in vesicels
o De inhoud (melanine) wordt dan via exocytose uigestort in de
omgeving
o Dit wordt dan opgenomen door de keratinocyten
2
, - Is opgebouwd uit thyrosine polymeren
o Thyrosine is ook de bouwsteen van schildklierhormoon en catecholamines en dus
ook melanine
o Om deze thyrosine polymeren te bouwen is een enzym nodig
§ Dit is het thyrosinase
• Dit enzyme heeft koper nodig om te kunnen functioneren
• Bij een koper tekort zal het thyrosinase dus niet kunnen functioneren
zoals het moet en hebben deze dieren een pigment tekort
o Dit zorgt voor een koperbril bij koeien
§ Geen pigement rondom de ogen
o De haren worden wit
- Thyrosinase wordt gestimuleerd door melanocyt stimulerend hormoon (MSH)
o MSH is afkomstig van de middenkwab van de epifyse
o Gebruikt cyclisch AMP als 2nd messenger
o Hoe meer MSH wordt vrijgesteld, hoe actiever het thyrosine zal zijn, hoe langer de
polymeren zijn die gevormd worden!
§ Eumelanine à veel MSH en dus sterk actief thyrosinase
• Vorming bruine en zwarte pigmenten door het hebben van lange
polymeren
§ Pheomelanine à weinig MSH en dus niet sterk actief thyrosinase
• Hierdoor worden er korte polymeren gevormd
• Rode of gele verkleuring
- Nieuwe kleuren die onstaan gebeurt door genmutaties
o Door variaties in de genen die zorgen voor de activiteitsgraad van MSH
- Wat bij afmbiën die van kleur kunnen veranderen?
o Deze houden hun melanine in de melanocyt
o Afhankelijk dan van stimulatie door MSH kunnen ze hun pigment gaan lokaliseren
op een welbepaalde plaats en veel donkerder gaan kleuren
ð Albinisme
o Genetische afwijking waarbij er geen thyrosine aanwezig is
o Deze dieren hebben niets van pigment in de vacht maar ook niet in de iris
§ Daarom hebben ze rode ogen
• Je ziet dan eigenlijk het bloed van de retinale bloedvaten
ð Addison
o Wanneer er een tekort aan cortisol is
§ Er zal dan weinig negatieve feedback zijn naar de hypothalamus waardoor er
een hoge secretie is van POMCs
§ Vanuit die POMCs wordt zowel ACTH maar ook MSH afgesplitst
• Daarom zal addison zorgen voor hyperpigmentatie
Lokale factoren spelen ook een rol in de pigmentatie
- Zoals zonlicht (UV-licht)
o Waarom worden we bruin als de zon op ons schijnt?
§ Melanine zal het UV licht absorberen
• Op deze manier zijn de onderliggende huiddelen beschermd tegen
de schadelijke UV stralen
3
Integument: inleiding
- De huid is het grootste sensorische orgaan
o De epidermis en dermis samen maken 5% van het lichaamsgewicht uit
- Heeft een belangrijke beschermende functie
o Tegen prikkels à mechanische en chemische
o Barrière tegen bacteriën
- Sommige dieren zijn eroom gekweekt dat ze meer huid hebben dan normaal
o Hebben dan heel veel huidplooien
§ Tussen deze huidplooien ontstaan ontstekingen
§ Bv: sharpei hond, merinoschaap
- Huid heeft ook een communicatieve functie
o Bv à bij kat die zijn haren recht zet wanneer hij boos is
- Huid ßà integument
o Integument bevat ook zweetklieren, haren, talgklieren
§ Dus als je al deze structuren mee bedoeld spreek je over integument ipv
huid
Opbouw van de huid
Epidermis
- Bovenste laag huid
o Bestaat uit een meerlagig plavei eitheel (verhoornd of niet)
- Deze laag vormt een barrière
o Op deze manier kunnen geen micro-organismen binnendringen
- Zal er ook voor zorgen dat er geen water kan verdampen
o In de huidlagen zullen er ook wat lipiden gescreteerd worden
§ Dit zal er voor zorgen dat de huid vnl vetdoorlaatbaar is en
minder waterdoorlaatbaar
- Heeft verschillende lagen
o Str.basale à deze bevat de levende keratinocyten
§ Deze zullen continu delen
§ En produceren keratine
• Deze keratine wordt intracelluair opgestapeld worden
• Uiteindelijk zal er zo veel zijn dat de cel af sterft
• En zo krijg je dus een verhoorende laag (str.corneum) bestaande uit
afgestorven cellen
o Deze gaat afschilferen en moet het dus continu aangevuld
worden
- Gespecialiseerde gekeratiniseerde structuren
o Klauwen, hoorns, hoeven, snavel,…
- Huid heeft een constante regenartie
o Dit komt vanuit het str.basale waar de cellen continu delen
Keratine
- Opgebouwd uit een lange keten van aminozuren
1
, o Is dus een intracellulair EW
o Deze AZ keten is rijk aan cysteïne
§ En cysteïne is rijk aan zwavel
§ Zit in melk, eieren, brocoli, spinazie,..
o Dankzij deze cysteïne zullen keratinofilamenten onderlingen disulfide bruggen
aanmaken
§ Dit zorgt voor stevigheid (daarom is hoornlaag sterk)
ð Bevat keratine niet voldoende cysteïne dan zullen er onvoldoende disulfide bruggen worden
gemaakt
o Dit zorgt voor onstevige haren
- Keratine bevat ook water
o Dit zorgt voor enige soepelheid/flexibiliteit
§ Bv soepelheid van de nagels
§ Bij onvoldoende water zullen nagels afbreken
• Je krijgt dan droge, brokkelende keratine
à Stevigheid keratine dankzij cysteïne
à Soepelheid keratine dankzij water
- Keratine is ook belangrijk voor het cytoskelet
o Cytoskelet zorgt dat de cel haar vorm kan behouden
o Is dus ook op cellulair niveau belangrijk
- Elastische vs harde keratine
o Elastische à veren
o Harde à haren, nagels
- De keratinocyten die in het str.basale zitten reageren op de input die ze krijgen
o Als er ergens een huidoppervlak is die blootgesteld wordt aan een verhoogde
mechanische belasting waardoor het str.corneum extra belast wordt
§ De keratinocyten krijgen deze input/feedback en gaan harder beginnen
delen
• Zorgen er zo voor dat het str.corneum dikker wordt
o = eelt ofwel fysiologische hyperkeratose
• Pathologische hyperkeratose à psoriasis
o De keratinocyten zullen harder delen zonder dat er een
mechanische belasting is
Melanine
- Wordt geproduceerd door melanocyten
o Deze zijn van ectodermale oorsprong
o Delen niet meer (itt tot de keratinocyten die wel nog delen)
o Hebben lange uitlopers
o Staan in voor de productie van pigment/melanine
- Deze melanine zit in vesicels
o De inhoud (melanine) wordt dan via exocytose uigestort in de
omgeving
o Dit wordt dan opgenomen door de keratinocyten
2
, - Is opgebouwd uit thyrosine polymeren
o Thyrosine is ook de bouwsteen van schildklierhormoon en catecholamines en dus
ook melanine
o Om deze thyrosine polymeren te bouwen is een enzym nodig
§ Dit is het thyrosinase
• Dit enzyme heeft koper nodig om te kunnen functioneren
• Bij een koper tekort zal het thyrosinase dus niet kunnen functioneren
zoals het moet en hebben deze dieren een pigment tekort
o Dit zorgt voor een koperbril bij koeien
§ Geen pigement rondom de ogen
o De haren worden wit
- Thyrosinase wordt gestimuleerd door melanocyt stimulerend hormoon (MSH)
o MSH is afkomstig van de middenkwab van de epifyse
o Gebruikt cyclisch AMP als 2nd messenger
o Hoe meer MSH wordt vrijgesteld, hoe actiever het thyrosine zal zijn, hoe langer de
polymeren zijn die gevormd worden!
§ Eumelanine à veel MSH en dus sterk actief thyrosinase
• Vorming bruine en zwarte pigmenten door het hebben van lange
polymeren
§ Pheomelanine à weinig MSH en dus niet sterk actief thyrosinase
• Hierdoor worden er korte polymeren gevormd
• Rode of gele verkleuring
- Nieuwe kleuren die onstaan gebeurt door genmutaties
o Door variaties in de genen die zorgen voor de activiteitsgraad van MSH
- Wat bij afmbiën die van kleur kunnen veranderen?
o Deze houden hun melanine in de melanocyt
o Afhankelijk dan van stimulatie door MSH kunnen ze hun pigment gaan lokaliseren
op een welbepaalde plaats en veel donkerder gaan kleuren
ð Albinisme
o Genetische afwijking waarbij er geen thyrosine aanwezig is
o Deze dieren hebben niets van pigment in de vacht maar ook niet in de iris
§ Daarom hebben ze rode ogen
• Je ziet dan eigenlijk het bloed van de retinale bloedvaten
ð Addison
o Wanneer er een tekort aan cortisol is
§ Er zal dan weinig negatieve feedback zijn naar de hypothalamus waardoor er
een hoge secretie is van POMCs
§ Vanuit die POMCs wordt zowel ACTH maar ook MSH afgesplitst
• Daarom zal addison zorgen voor hyperpigmentatie
Lokale factoren spelen ook een rol in de pigmentatie
- Zoals zonlicht (UV-licht)
o Waarom worden we bruin als de zon op ons schijnt?
§ Melanine zal het UV licht absorberen
• Op deze manier zijn de onderliggende huiddelen beschermd tegen
de schadelijke UV stralen
3
