Volledige samenvatting van historische en vergelijkende inleiding tot het privaatrecht + kennisclips

HISTORISCHE EN VERGELIJKENDE INLEIDING TOT HET PRIVAATRECHT

I. TECHNIEKEN VAN HET RECHT


I.I WETGEVING
I.I.I WETGEVING IN DE ROMEINSE TIJD
1. OUD ROMEINS / ARCHAISCH RECHT
A. KONINGSTIJD
B. VROEGE REPUBLIEK
2. KLASSIEK RECHT
3. NAKLASSIEK RECHT

II. MIDDELEEUWEN


1. MIDDELEEUWEN IN ENGELAND
2. IUS COMMUNE
3. GLOSSATOREN
4. COMMENTATOREN
5. CANONIEK RECHT
6. HUMANISTEN
7. NATUURRECHT
8. RECHTSLEER IUS COMMUNE DUITSLAND ENGENTIENDE EEUW
8.1HISTORISCHE SCHULE


8.2GERMANISTEN
8.3PANDEKTSITEN
8.4BGB




1

,KENNISCLIPS
KENNISCLIP 1: ENGELAND
KENNISCLIP 2: DE CODE CIVIL

III. RELATIES
3.1 HUWELIJK VANDAAG
3.2 ROMEINS RECHT: FAMILIA-MATRIMONIUM
3.3 VROEGE MIDDELEEUWEN
3.4 CANONIEK HUWELIJKSRECHT
3.5 LOKAAL HUWELIJKSRECHT
3.6 FRANSE REVOLUTIE

IV. RISICO’S
4.1 INVESTEREN
4.1.1 ROMEINS RECHT
4.1.2 IUS COMMUNE
4.1.3 LOKAAL RECHT
4.1.4 NEGENTIENDE EEUW

V. ZAKELIJKE RECHTEN, ZEKERHEID EN VERZEKEREN
5.1 ZAKELIJKE RECHTEN
5.2 FAILLISSEMENT
5.2.1 KENMERKEN EN PROBLEMEN
5.2.2 ROMEINSE PERIODE
5.2.3 MIDDELEEUWEN
5.2.4 19E-20E EEUW (CONTINENT)
5.2.5 19E EEUW- 20E EEUW (CORPORATE RESCUE)
5.3. CONTRACTEN
5.3.1 ROMEINS RECHT
5.3.2 COMMON LAW
5.3.3 IUS COMMUNE
5.4 ZEKERHEDEN
5.5 WANPRESTATIE




HISTORISCHE INLEDING VAN HET PRIVAATRECHT
1. TECHNIEKEN VAN HET RECHT
1.1 WETGEVING
Wat is rechtsgeschiedenis komt uit aan de vraag wat is recht


2

, - Het moet logisch zijn dat recht hetzelfde is als rechtsgeschiedenis (is het niet logisch)
- MAAR Tegenvoorbeeld is art.1674 van het oud BW
- Als je kijkt naar de rechtsgeschiedenis merk je dat de geschiedenis verklaart waarom het
artikel op een bepaalde manier werd opgevat (zie justinianus)
- Wat is de relevantie van rechtsgeschiedenis in de opleiding rechten? (examenvraag)

= Bepaalde rechtsregels hebben een bestaansreden, je moet kijken naar de context van de toen
geldende regels en problemen

= Dus geschiedenis is belangrijk want je kan bepaalde regels enkel begrijpen als je de geschiedenis
kent (ook de definitie of bestaansreden van bepaalde rechtsregels)

Justinianus: boeren worden gedwongen boerderijen te verkopen - als blijkt dat een te groot verschil
tussen koop en verkoopprijs w de verkoop nietig verklaard DUS kijk naar de geschiedenis is en de
context

Wat is rechtsgeschiedenis komt uit aan de vraag wat is recht

Les 2 (30/09)

- Politieke compromissen zijn voorzet van rechtsregels, is geen logica
- Traditie blijft belangrijk  juristen blijven teruggrijpen naar oude rechtsregels en romeins
recht

Veldwetboek 1886 = rechtsregel die nooit gebruikt werd DUS de traditie wordt meegenomen maar
soms is er geen context waarom dingen nodig zijn, waarom bepaalde regels bestaan, etc.

Path dependance = Het is gemakkelijk te blijven doen wat je al kent, je blijft vasthouden aan de
ingeslagen weg omdat het gemakkelijk is, om deze reden blijft men aanhouden aan oude tradities en
rechtsregels

vb. oud erfrecht verandert niet zomaar

vb. EOT (echtscheiding bij onderlinge toestemming), scheidende koppels moet vandaag nog steeds
samen naar rechtbank (komt van canoniek recht die koppels bij elkaar wil houden)

BRONNEN VAN HET RECHT

 Formele bronnen van recht (hiërarchie der normen):

1. Wetgeving (algemeen geldende wet)

2. Rechtspraak (geldt tussen partijen onderling MAAR is wel bindend want het verplicht partijen
iets te doen)

3. Rechtsleer

4. Gewoonte (langdurig gebruikte gewoonten die algemeen gebruikt worden en juridisch
bindend zijn/ al dan niet opgeschreven en spontaan ontstaan)

MAAR hiërarchie heeft niet altijd bestaan

 Materiele bronnen

= Waarom is een bepaalde regel nodig? De factoren en omstandigheden die bijdragen aan de inhoud
en de ontwikkeling van rechtsregels. Ze geven aan waarom bepaalde wetten of regels tot stand zijn


3

, gekomen en wat de inhoud ervan heeft beïnvloed. Vb. Politieke omstandigheden, economische
factoren, culturele en historische achtergrond.

KENNISCLIP DE GESCHIEDENIS VAN ROME
ROME: BAKERMAT VAN ONZE BESCHAVING

Romeinse cultuur had grote invloed op de onze

- Aspecten van msp, recht en cultuur gaan terug naar Romeinse tijd vb. architectuur,
aquaducten, etc.
- Geschiedenis: Veroveringen, mentaliteit en problemen met besturen van het rijk visie op
verovering en territoriale uitbreiding

DE STAD EN DE WERELD

Belang van ontstaansgeschiedenis van Rome?

- Geschiedenis kadert de uitgangspunten en visie ven Romeinen  de manier waarop
Romeinen keken naar de wereld is altijd belangrijk gebleven, als je deze begrijpt kan je ook
begrijpen hoe ze omgingen met hun recht en instellingen

Achtergrond

- Dichtbij rivier Tiber ontstaan nederzettingen (kleine dorpen)
- Nederzettingen werken ontstaan en vormen een gemeenschap/ eenheid

Afbeelding: Zwarte omheining is stadsgrens, markeerde het verschil tussen territorium van
stedelingen, (campus martius) soldaten en goden (oefenterrein)

 Capitool

Meest centrale heuvel, woning van koning

Zetel van de goddelijke macht in Rome vb. Tempel van Jupiter w opgericht in cap.(Koning stond in
nauwst contact bij Goden)

 Forum

Plaats tussen Capitool en Palatijn (= resintentiele wijk van Rome)

= Symbolische verbinding tussen kleine dorpen, groeide uit tot plaats waar aan recht w gedaan

 Campus Martius = oefenterrein voor soldaten
 Ovile
- Marsveld
- Oorspronkelijk zijn Romeinen herders
 Ovile (=schaapskooi) is een gebouw dat in het marsveld stond waar mannen in tijden
van Republiek samenkwamen met volkstribuun, deze legde een wetsvoorstel neer
waar mannen Ja en Nee op stemden
 In realiteit werden wetten geschreven door volkstribunen, deze worden
gecontroleerd door de senaat

Vandaag: Capitool is in Amerika plaats waar senaat en staatshoofd zich bevindt

 Palatijn


4