SAMENVATTING CHEMIE
,ELEMENTEN EN VERBINDINGEN
Met een fysische scheiding kun je mengsels scheiden in zuivere stoffen. De zuivere stoffen kunnen
chemisch gesplit worden
Mengsel Verschillende stoffen door elkaar die van elkaar gescheiden kunnen worden
Verbinding Zuivere stof dat bestaat uit verschillende soorten atomen. Kan alleen nog
maar chemisch ontleed worden in elementen.
Element Zuivere stof die bestaat uit één soort atomen. Kan niet verder ontleed
worden
Atoom (element) ® molecuul (verbinding) ® mengsel
ATOOMBOUW
ATOOM
Atoom = eenheid van materie die de kleinste bouwsteen, het element, van de
moleculen en dus van de hele scheikunde vormt. Elk atoom bestaat uit een
positief geladen atoomkern waaromheen (negatieve) elektronen bewegen.
Atomen zijn elektrisch neutraal
Atoom bestaat uit:
• Protonen
Positief geladen
Bepalen de aard van het element Figuur 1. atomaire model van Bohr
• Neutronen
Geen lading
Zijn belangrijk voor de massa en stabiliteit
• Elektronen
Negatieve lading
Zijn belangrijk voor de reactiviteit
Atoomkern ® protonen en neutronen
Omgeven door ® elektronen
Het atomaire model van Bohr = een model dat laat zien een hoe een atoom eruit hoort te zien.
,Protonen, elektronen en neutronen hebben massa’s en die worden uitgedrukt door de eenheid amu
Amu = atomic mass unit/atomaire massa-eenheid.
De massa’s van protonen, elektronen en neutronen:
• Protonen
1 amu
Hebben een massa van 1,67x24g
• Neutronen
1 amu
Hebben een massa van 1,67x24g
• Elektronen
~0 amu (heeft bijna geen massa)
Hebben een massa van 0,00055 amu
Protonen Neutronen Elektronen
Lading Positief geladen Niet geladen Negatief geladen
Plaats In de kern In de kern Zweven om de kern heen
Massa 1 amu 1 amu ~0 amu
Bijna geen massa
ATOOM
Molecuul = een groep van twee of meer atomen die de kleinst identificeerbare
eenheid vormen waarin een zuivere stof kan worden verdeeld en toch de
samenstelling en chemische eigenschappen van die stof behouden. Het is een
deeltje bestaande uit twee of meer atomen die door een chemische binding
bijeengehouden worden
• Stikstofmolecuul N2
Bestaat uit twee stikstofatomen N Figuur 2. ball and stick-model
• Watermolecuul H2O (driedimensionale weergaven van
moleculen)
Bestaat uit twee waterstofatomen H, en een zuurstofatoom O
• Ammoniak NH3
1 atoom van N, 3 atomen van H
• Azijnzuur CH3COOH
4 atomen van H, 2 atomen van O, 2 atomen van C
In een molecuulformule kun je het aantal samenstellende atomen zien:
Compound Molecular Formula
Glucose C6H12O6
Butane C4H10
Octane C8H18
Atomen of moleculen kunnen veranderen in:
• Isotopen
• Ionen
, ISOTOOP
Isotopen = zijn atomen van hetzelfde chemische element, en dus met hetzelfde aantal protonen,
waarin het aantal neutronen verschilt. Hebben hetzelfde aantal protonen (dus ook atoomnummer),
maar een verschillend aantal neutronen.
- gelijk aantal protonen
- ander aantal neutronen
- gelijk atomic number
- ander atomic mass
Voorbeeld:
Het koolstofatoom.
Het koolstofatoom heeft 6 protonen. Het meest
voorkomende koolstof-isotoop heeft 6 neutronen. Het
massagetal is 12. Maar ... 1 op de 100 koolstofatomen
heeft 7 neutronen. Dat isotoop heeft dus een massagetal
van 13!
Het waterstofatoom
Het waterstofatoom heeft 1 protoon en 0 neutronen. Het
massagetal is 1.
Sommige waterstofatomen hebben een massagetal van 2
(1 protoon en 1 neutroon)
Sommige waterstofatomen hebben een massagetal van 3
(1 protoon en 2 neutronen)
IONEN
Ionen = is een atoom of molecuul dat een elektrische lading heeft doordat het een of meer elektronen
heeft verloren dan wel opgenomen. Hebben hetzelfde aantal protonen, maar een verschillend aantal
elektronen (K+ of K-):
• Kation
Is een atoom waarin 1 elektron minder is dan het aantal protonen
Daardoor positief geladen
• Anion
Is een atoom waarin 1 elektron meer is dan het aantal protonen
Daardoor negatief geladen
Voorbeeld:
Het zuurstofatoom.
Een zuurstofatoom heeft 6 valentie-elektronen.
Elk atoom neigt naar een edelgasconfugratie (8 valantie-elektronen)
Omdat het zuurstofatoom 6 valentie-elektronen heeft is het makkelijker
om er 2 bij te doen.
Nu is het zuurstofatoom veranderd naar een zuurstofion
Omdat het zuurstofatoom nu meer elektronen heeft dan protonen
wordt de lading negatief (omdat elektronen negatief zijn)
,ELEMENTEN EN VERBINDINGEN
Met een fysische scheiding kun je mengsels scheiden in zuivere stoffen. De zuivere stoffen kunnen
chemisch gesplit worden
Mengsel Verschillende stoffen door elkaar die van elkaar gescheiden kunnen worden
Verbinding Zuivere stof dat bestaat uit verschillende soorten atomen. Kan alleen nog
maar chemisch ontleed worden in elementen.
Element Zuivere stof die bestaat uit één soort atomen. Kan niet verder ontleed
worden
Atoom (element) ® molecuul (verbinding) ® mengsel
ATOOMBOUW
ATOOM
Atoom = eenheid van materie die de kleinste bouwsteen, het element, van de
moleculen en dus van de hele scheikunde vormt. Elk atoom bestaat uit een
positief geladen atoomkern waaromheen (negatieve) elektronen bewegen.
Atomen zijn elektrisch neutraal
Atoom bestaat uit:
• Protonen
Positief geladen
Bepalen de aard van het element Figuur 1. atomaire model van Bohr
• Neutronen
Geen lading
Zijn belangrijk voor de massa en stabiliteit
• Elektronen
Negatieve lading
Zijn belangrijk voor de reactiviteit
Atoomkern ® protonen en neutronen
Omgeven door ® elektronen
Het atomaire model van Bohr = een model dat laat zien een hoe een atoom eruit hoort te zien.
,Protonen, elektronen en neutronen hebben massa’s en die worden uitgedrukt door de eenheid amu
Amu = atomic mass unit/atomaire massa-eenheid.
De massa’s van protonen, elektronen en neutronen:
• Protonen
1 amu
Hebben een massa van 1,67x24g
• Neutronen
1 amu
Hebben een massa van 1,67x24g
• Elektronen
~0 amu (heeft bijna geen massa)
Hebben een massa van 0,00055 amu
Protonen Neutronen Elektronen
Lading Positief geladen Niet geladen Negatief geladen
Plaats In de kern In de kern Zweven om de kern heen
Massa 1 amu 1 amu ~0 amu
Bijna geen massa
ATOOM
Molecuul = een groep van twee of meer atomen die de kleinst identificeerbare
eenheid vormen waarin een zuivere stof kan worden verdeeld en toch de
samenstelling en chemische eigenschappen van die stof behouden. Het is een
deeltje bestaande uit twee of meer atomen die door een chemische binding
bijeengehouden worden
• Stikstofmolecuul N2
Bestaat uit twee stikstofatomen N Figuur 2. ball and stick-model
• Watermolecuul H2O (driedimensionale weergaven van
moleculen)
Bestaat uit twee waterstofatomen H, en een zuurstofatoom O
• Ammoniak NH3
1 atoom van N, 3 atomen van H
• Azijnzuur CH3COOH
4 atomen van H, 2 atomen van O, 2 atomen van C
In een molecuulformule kun je het aantal samenstellende atomen zien:
Compound Molecular Formula
Glucose C6H12O6
Butane C4H10
Octane C8H18
Atomen of moleculen kunnen veranderen in:
• Isotopen
• Ionen
, ISOTOOP
Isotopen = zijn atomen van hetzelfde chemische element, en dus met hetzelfde aantal protonen,
waarin het aantal neutronen verschilt. Hebben hetzelfde aantal protonen (dus ook atoomnummer),
maar een verschillend aantal neutronen.
- gelijk aantal protonen
- ander aantal neutronen
- gelijk atomic number
- ander atomic mass
Voorbeeld:
Het koolstofatoom.
Het koolstofatoom heeft 6 protonen. Het meest
voorkomende koolstof-isotoop heeft 6 neutronen. Het
massagetal is 12. Maar ... 1 op de 100 koolstofatomen
heeft 7 neutronen. Dat isotoop heeft dus een massagetal
van 13!
Het waterstofatoom
Het waterstofatoom heeft 1 protoon en 0 neutronen. Het
massagetal is 1.
Sommige waterstofatomen hebben een massagetal van 2
(1 protoon en 1 neutroon)
Sommige waterstofatomen hebben een massagetal van 3
(1 protoon en 2 neutronen)
IONEN
Ionen = is een atoom of molecuul dat een elektrische lading heeft doordat het een of meer elektronen
heeft verloren dan wel opgenomen. Hebben hetzelfde aantal protonen, maar een verschillend aantal
elektronen (K+ of K-):
• Kation
Is een atoom waarin 1 elektron minder is dan het aantal protonen
Daardoor positief geladen
• Anion
Is een atoom waarin 1 elektron meer is dan het aantal protonen
Daardoor negatief geladen
Voorbeeld:
Het zuurstofatoom.
Een zuurstofatoom heeft 6 valentie-elektronen.
Elk atoom neigt naar een edelgasconfugratie (8 valantie-elektronen)
Omdat het zuurstofatoom 6 valentie-elektronen heeft is het makkelijker
om er 2 bij te doen.
Nu is het zuurstofatoom veranderd naar een zuurstofion
Omdat het zuurstofatoom nu meer elektronen heeft dan protonen
wordt de lading negatief (omdat elektronen negatief zijn)
